Daqiiqaddii aan fahmay sababta salaaddaydu ii beddeli weyday
Waqti dheer, waxaan is weyddiin jiray isla su’aashaas. **Allah ma aqbalaa salaaddayda?** Waxaan la yaaban jiray... Maxaan uga dhowaan waayey Allah? Maxay salaaddaydu ii beddeli weyday? Maxaan u tukadaa, haddana aan weli ugu dhacaa isla dembiyadii, isla mashquulyadii, iyo isla fogaashahii Allaah? Markaas maalin maalmaha ka mid ah, anigoo quraanka iyo sunnada saxda ah eegaya, waxaa soo baxay faham run ahaantii i dhuftay. **Ma aanan ogeyn waxa aan salaaddayda ka sheegayo.** Waxaan hor taagnaa Allah... ...laakiin qalbigaygu gabi ahaan meel kale ayuu ku maqnaa. Waxaan akhriyey suuratul faatixa... ...anigoon fahmin waxa aan Allah weyddiisanayo. Halkaas ayaan ku helay xaddiis dhan walba ka beddelay fikirkayga ku aaddan suuratul faatixa. Nebi Muxammed (nabad iyo naxariis allaah korkiisa ha ahaato) wuxuu sheegay in Allaah leeyahay: "Waxaan u kala qaybiyey salaadda aniga iyo addoonkayga laba qaybood." Marka addoonku dhaho, "Ammaan idilkeed waxaa iska leh Allaah, Rabbiga caalamka," Allaah wuxuu ku jawaabaa, "Addoonkayga ayaa i ammaanay." Oo Allaah wuu sii jawaabaa inta addoonku akhriyo qayb kasta oo suuratul faatixa ah. (Saxii Muslim 395a) **Waxaan gartay in tani aanay ahayn akhriyaad keliya. Waxay ahayd wada sheekaysi.** Waxaan odhan jiray adkaaraha rukuuca iyo sujuudda... ...anigoon fahmin macnahooda. Waxaan u degdegayey inaan dhammaysto waajibka si aan ugu soo laabto howlahayga caadiga ah. Markaas waxaan xusuustay sida Nebigu (n.n.k.h.) u saxeexay nin salaaddiisa si degdeg ah u tukanayay. Wuxuu ku yidhi, "Noqo oo tuko, waayo ma aadan tukan," ka dibna wuxuu baray inuu deganaado oo ku raago dhaq dhaqaaq kasta oo salaadda ka mid ah. (Saxii al-Buxaari 757) Allaah wuxuu kaloo ku sifeeyey mu’miniinta runta ah: "Kuwa salaaddooda ku khushuuca." (Qur’aan 23:1–2) Taasi waxay igu kaliftay inaan istaago oo naftayda weyddiiyo: **Sidee baan rajayn karaa in salaaddaydu noloshayda beddesho haddii aanaan ogeyn waxa aan Allah ku leeyahay?** Allaah wuxuu leeyahay salaaddu waa inay qofka ka reebtaa anshaxxumada iyo xumaanta. (Qur’aan 29:45) Waxaan bilaabay inaan arko in salaaddu tahay wax noloshayda haga, ma aha keliya shay aan ka tirisanno hawl maalmeedkayaga. Sidaas darteed waxaan bilaabay inaan barto. Halkel erey halkiiba markiiba. Halkel ducadood halkiiba markiiba. Halkel eray halkiiba markiiba. Macnaha suuratul faatixa. Adkaaraha rukuuca. Adkaaraha sujuudda. Tashahhudka. Oo tartiib tartiib... **Wax baa is beddelay.** ALLAAHU AKBAR... SUBXAANALLAAH. Markii ugu horreysay, waxaan bilaabay inaan dareemo in salaaddu aanay ahayn caada keliya. **Waxay ahayd wada sheekaysi.** Ma aha qof kasta... Laakin Allaah. Rabbiga caalamka. Kan aan ugu yeedho Rabbigay. Kan aan ugu yeedho Maligay. Kan aan weyddiiyo hanuun ugu yaraan 17 jeer maalintii. Oo si buuxda uma sheegi karo. Laakin noloshu way ka duwanaatay. Waxaan helay xasilooni dheeraad ah. Barako dheeraad ah. Mahadcelin dheeraad ah. Rajayn dheeraad ah. Xidhiidhkaygii Allaah wuu ka duwanaaday. Oo marka taasi is beddesho... Wixii kale oo dhan waxay bilaabaan inay is beddelaan. Haddaba haddii aad horay u ilaaliso shanta salaadood... **Ha joogsan halkaas.** Baro salaaddaada. Baro waxa aad leedahay. Fahan ducada kasta. Erayga kasta. Istaag Alla horti adigoo og inaad la hadlaysid, oo uu kuu jawaabayo. Wallaahi... kii dhadhamiyey dareenkaas mu’min kaliya ayaa run ahaantii garan kara. Ilaahay naga siiyo khushuuc salaaddaheenna, aqbalo salaaddaheenna, oo noga dhigo kuwa qalbigoodu xasilooni ka helo isagoo hor taagna. **Aamiin.**