Wax xiisalay ah aan ogaaday oo ku saabsan xukunada hore
Qiyaastii dhammaan bulshadihii hore, iyaga ahaayeen beeraleyaal, magaalo-dowlad, ugaadhyahow, ama xoolo-dhaqato-xataa qarniyo ka hor islaamka-waxay lahaa fikrad ku saabsan Ilaah Sare ama khalqiye. Tani waxay la mid ahayd sida carabta ay u aqoonsan jireen Allaah ilaah ahaan markii Jahiliyyada, ka hor nabiga Muxamed SCW, xataa iyagoo caabudinaya ilaahyada kale. Tusaale ahaan: Dalka Awstraaliya, kooxaha asalka ah oo ku dhaqan koonfur-bari wixii la yiraahdo Baiame (ama Biami) waxay ka hadlayeen ahaayeen khalqiyaha ugu weyn iyo Aabbaha Cirka sheekooyinkoodii Riwaayadaha. Maraykanka, dadka deegaanka ahaa badanaa waxay rumeysan jireen Ruux Weyn-awood nololeed oo sare iyo kasta oo laga arko inay tahay khalqiyaha dhexe. Bulshooyinka beereed sida Mayan-ta waxay caabudi jireen Itzamná, kaas loo aqoonsan jiray inuu yahay ilaah khalqiyaha ugu sarreeya. Wuxuu ahaa sayidaha samooyinka wuxuuna dadka u keenaa cilmi sida qoraalka iyo dawooyinka. Dhulka hore ee Levant (Falasdiin, Lubnaan, Urdun, iyo Suuriya), kooxo kala duwan oo kanaani ah waxay lahaayeen 'Ēl ama 'Il, loo arko inuu yahay ilaaha ugu sareeya iyo aabbaha dhammaan khalqiga. Koonfurta Aasiya, xataa Hinduwiga, Brahman guud ahaan waa la tixgeliyaa Ilaah Sare, qaar baa aaminsan in Hinduwigu mar hore ugu dhammeeyay inuu ahaa mid hal ilaah. Masar hore, Amun-Ra waxaa loo arkay 'Boqorka Ilaahyada' iyo khalqiyaha caalamka, gaar ahaan markii Dawladdii Cusub. Carabta ka hor islaamka, Allaah (oo macnaheedu yahay 'Ilaah') waa la aqoonsaday inuu yahay ilaaha ugu sareeya, badanaa loogu yeedho waqtiyada adag, halka qabaa'ilku ay caabudi jireen ilaahyada yaryar sida Hubal ama Al-Laat. Faaris, Ahura Mazda wuxuu ahaa khalqiyaha ugu sareeya diinta Zaradushtiga, kaas u taagan iftiin iyo run, waxaana la rumeysan jiray inuu abuuray dunida si uu u la dagaallamo xumaha. Shiinaha hore, Shangdi waxaa la caabudi jiray inuu yahay Ilaaha ugu Sarreeya, boqorka ilaahyada. Dhaqanka Yamnaya ee buuralaha, *Dyēws Ph₂tḗr waxaa la rumeysan jiray inuu yahay khalqiyaha iyo 'Aabbaha Cirka'. Soomaaliya ka hor islaamka, Waaq (ama Waaqa) waxaa lagu haybadin jiray inuu yahay ilaaha cirka sare, khalqiyaha, iyo daryeelaha wax kasta, loo arko inuu yahay ila nolol iyo caddaalad. Afrikada Galbeed, dhaqamo sida Yoruba waxay lahaayeen Olodumare oo ah khalqiyaha ugu dambeeya, Akan-iga waxay lahaayeen Nyame oo ah ilaaha cirka sare, iyadoo ilaahyada yaryar ay kaashadaan dhexdhexaad. Waa xiiso sida dhammaan kuwani ay raacaan qaab isku mid ah: Ilaah Sare oo ah khalqiyaha iyo daryeelaha, loo sarreeyo ilaahyada kale. Waxa kaa fikiriyaa-malaha kooxahan asal ahaan ay raaceen hal Ilaah, markaas wax ay isbeddesheen waqti dheer, sidii carabta ama qolooyinkii Nebi Nuux AS. Atheist badan ayaa sheegaya in aadanuhu ahaayeen kuwo badankood rumeysan naf iyo nolosha, hal ilaahna uu ahaado dhalasho cusub oo loogu talagalay maamulinta bulshooyinka waaweyn, laakiin tani waxay muujinaysaa in taas sax ahayn.