Daqiiqadaha ducadaheenu fursad gaar ah u leeyihiin in la aqbalo
Assalaamu calaykum, walaalayaal qaaliga ah. Waxaan jeclahay inaan idinla wadaago xusuusinno qurux badan oo ku saabsan kuwa waqtiyada barakaysan markay baryadeenu u badan tahay inay Alle gaadhaan. Kuwaani waa daqiiqado sahlan oo haddana awood leh oo aan dhammaanteen qabsan karno, gaar ahaaneed marka noloshu culeys dareento. 1. Qoto dheer qaybta dambe ee habeenka Nebiga ﷺ wuxuu noo sheegay in Rabbigayo u soo dego samada hoose saddexda meelood ee habeenka dambe, isagoo leh, "Ma jiraa qof i weyddiisanaya si aan u siiyo? Ma jiraa qof cafis ii doonaya si aan u cafiyo?" (al-Bukhaari 1145). 2. Isla wareega ka hor intaan salaadda faralka ah dhamayn Abuu Umamah (Alle ha ka raalli ahaadee) wuxuu intaasoo dheer sheegay in ducada ugu dhageysiga badan tahay qaybta dambe ee habeenka iyo dhammaadka salaadaha fardiga (At-Tirmidhî 3499; Xasan). Xusuuso, tani waxaa loola jeedaa ka hor intaynan salaamka odhan, ee ma aha salaadda kadib-Ibn Mas'uud (Alle ha ka raalli ahaadee) wuxuu yiri Nebiga ﷺ wuxuu na baray inaan weyddiisanno wax kasta oo khayr ah oo aan dooneyno kadib markaan dhammaynno tashahhudka (al-Bukhaari 5876, Muslim 402). 3. Inta u dhexeysa addaanka iyo iqaamada Nebigeenna la jecel yahay ﷺ wuxuu yiri, "Ducada la sameeyo inta u dhexeysa addaanka iyo iqaamada weligeed lama celiyo" (at-Tirmidhi 212; saxeex). 4. Isticmaalka ducada Yuunus (nabi naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaato) Markuu caloosha nibiriga ku jiray, Yuunus wuxuu ku dhawaaqay: "Laa ilaaha illaa Anta Subhaanaka inni kuntu min adh-dhaalimiin" (Ma jiro ilaah aan ahayn Adiga, ammaan baa kuu sugnaatay, runtii waxaan ka mid ahaa kuwa gefka badan). Nebiga ﷺ wuxuu sheegay inuusan jirin Muslim kula barya tan wax kasta ilaa Alle uu ka jawaabo (at-Tirmidhi 3505; saxeex). 5. Saacadda ugu dambeysa Jimcaha Nebiga ﷺ wuxuu yiri, "Jimcaha wuxuu leeyahay laba iyo toban saacadood, taasoo aysan jirin Muslim weyddiisanaya Alle wax kasta ilaa uu siiyo. Sidaas darteed raadiya saacadda ugu dambeysa kadib Casar" (Abuu Daawuud 1048; saxeex). 6. Markaan soonno, gaar ahaaneed marka afurka lagu dhow yahay Ducada qofka soonka ah lama celiyo, hadday tahay wax yar ka hor afurka ama isla markiiba kadib-culimadu waxay sharraxeen in erayga 'ca' inda ee xadiiska uu daboolayo labada waqti (Fataawaa Al-Lajnah ad-Daa'imah 9/30). 7. Barida qofka lagu gardarrooday Nebiga ﷺ wuxuu nooga digay ducada kan la dulmay, waayo ma jiro xijaab u dhexeeya iyada iyo Alle. Wuxuu kaloo yiri Alle wuxuu kor u qaadaa daruuraha dushood isagoo xaqiijinaya, "Mighty-gaygaan ku dhaartay, waan ku caawinayaa, xitaa haddii muddo kadib tahay" (al-Bukhaari 4347; at-Tirmidhi 3598, Ibn Maajah 1752; saxeex). 8. Ducada waalidka oo ku saabsan ama loogu talagalay ilmahooda Nebiga ﷺ wuxuu yiri saddex ducadood qasab baa la aqbalaa: kan la dulmay, musaafirka, iyo ducada waalidka u duceeya ilmahooda. Si la mid ah, ducada waalidka oo ka dhanka ah ilmahooda sidoo kale waa la aqbalaa (Ibn Maajah 3862; at-Tirmidhî 1905; Xasan). 9. Intaad safar ku jirto Sida lagu xusay xadiiskii hore, ducada musaafirka waxay leedahay miisaan gaar ah. 10. Ducada hogaamiyaha caadilka ah Sidoo kale lagu xusay warbixinnada isku midka ah. 11. Intaad sujuud ku jirto Nebiga ﷺ wuxuu yiri, "Addoonku wuxuu ugu dhow yahay Rabbigii markuu sujuud ku jiro, sidaas darteed ku badiya baryada halkaas" (Saxeex Muslim 482). 12. iyo 13. Waqtiga addaanka iyo inta dagaalku socdo Laba ducadood oo dhif loo celiyo: marka baaqa salaadda la dhawaaqo iyo marka dagaalku kululaado (Abuu Daawuud 2540; saxeex). 14. Marka roobku da'o Nebiga ﷺ wuxuu yiri, "Laba ducadood lama celiyo: waqtiga addaanka iyo marka roobku da'o" (al-Haakim 2534; saxeex). 15. Markaad maqasho diiqda oo ciyaysa Wuxuu ﷺ na baray inaan Alle weyddiisanno fadligiisa markaan maqalno diiqda, maxaa yeelay waxay aragtaa malaa'igaha, iyo inaan magangalyo ka doonanno Shaydaanka markaan maqasho dameerka oo qaylinaya, waayo wuxuu arkaa shaydaan (Saxeex Muslim 2729). 16. Cabidda biyaha Zamzam Nebiga ﷺ wuxuu yiri, "Biyaha Zamzam waxa loogu talagalay wax kasta oo loo cabbo," haddaba samayso ducadaada adigoo cabbaya (Ibn Maajah 3062; saxeex). 17. Arbacaha inta u dhexaysa Duhur iyo Casar Jaabir bin Cabdullaah (Alle ha ka raalli ahaadee) wuxuu noo sheegay in Nebiga ﷺ uu duco ku sameeyay Masjid al-Fatx Isniin, Talaado, iyo Arbaco, ducadiisana la aqbalay Arbacadii inta u dhexaysay Duhur iyo Casar. Taas kadib, Jaabir wuxuu u jeesan jiray waqtigan markasta oo uu dhibaato la kulmo, wuuna arki jiray jawaabta (al-Bukhaari in al-Adab al-Mufrad; Ahmad; saxeex). Sheikh Al-Albaani wuxuu muujiyay sida Jaabir u ogaaday barakadan isla markaana u dayday tusaalaha Nebiga. Haddaba daqiiqadahani ha idinka soo dhoweeyaan Alle oo qalbigiinna ha ka buuxsamaan rajo, si la mid ah siday aniga ii yeeleen. La wadaaga waaya-aragnimadiinna sidoo kale-dhamaanteen waxaan u baahan nahay kor u qaadidda iimaanka. Wa calaykum assalaam.