Dareen Cabsida Ah Si Aan U Wadaago, Ma Khalad Baan Ku Jiraa Markaan Ka Fekerayo Diinta Islaamka?
Assalamu alaikum, waxaan rajeynayaa inaad dhamaan wanaagsan tihiin. Waxaan horay uga cudurdaaranayaa hadduu arrinkani wax yar dheeraado. Haddaba, dhawaan waxaan saaxiib la noqday nin reer Libya ah. Waxaan kahadleynay Charlie Kirk iyo wareysiyadiisii cusbaa oo uu kaga soo horjeedo taageerada Israa'iil. Saaxiibkay wuxuu sheegay in Muslimiintu si ka sarreysa Yuhuudda u sii sharfayaan Ciise, maadaama Yuhuuddu aanay Ciise u aragsiin nebi ama Masiix. Runtii waan yaabay-wax fikrad ahna uma haynin. Qalbigaygu isla markiiba wuu naxsaday, waxaanna bilaabay inaan is weydiiyo waxyaabaha kale ee laga yaabo in ciil iiga dhex jiro Islaamka. Waan filan jiray in Islaamku uu Ciise neceb yahay oo uu gebi ahaanba ku saabsan yahay kooxaha xag jirka ah. Kadib markaan qod qoday arrimaha diinta Yuhuudda iyo Ciise, waxaan ku soo dhacay 'pre-millennial dispensationalism'. Waa fikrad ka timid John Darby oo la soo saaray 1800-meeyadii, iyo Baybalka Scofield oo ka hadla waxay ula baxday qorshayaal gaar ah oo Israa'iil loo haysto. Taasi waa sababta ay qaar badan oo Evangelicals ah oo Maraykanka ku nool, iyo xitaa kuwa ku jira Congress-ka, u taageeraan habka fikirkaas. Saaxiibkey wuxuu kaloo ila wadaagay waxyaabo si buuxda iga rux ruxay. Wuxuu yiri: (1) Nebi kasta, laga bilaabo Aadam, wuxuu u yimid inuu dadka dib ugu soo celiyo cibaadada keliga ah ee Ilaah. (2) Muslimku waa qof u hoggaansama Ilaaha Qudha ah. (3) Muslimiintu si la mid ah sida Ciise tukan jiray bay u tukadaan. (4) Muslimiintu waxay baryaan Ilaahii uu Ciise barin jiray. Fikradahani dhab ahaantii maskaxdayday ka dhigayaan mid wareersan. Waxaan dareensanahay in si xun been iga buuxiyeen arimaha Islaamka. Waxaan is weydiiyey sababta ay u jirto silsilad dheer oo Nebiyo ah oo Masiixiyaddu inta badan iska indho tiro. Markaan yaraa, waxa kaliya ee aan ka bartay Nebiyada waxay ahayd 'tusaalooyinka dambigooda' oo la iga barey Sunday School-kii dhalinyarada. Ka sokow, maalmaha caadiga ah iyo adeegyada diinta midnaba laguma soo qaadin jirin. Xitaa markaan baari jiray Masiixiyadda Ortodoks (anigoo hore Katoolig ahaa oo qiyaastii 8 sano baranayay Ortodokiska), dhif ayaan maqli jiray Nebiyada, marka laga reebo maalmo ciirood ahaa oo aanan ogeen. Waxaan dareensanahay inay khalad weyn tahay inaanay door dhexe ka qaadanin diinta. Ma iska indho tirkaa? Kadib waxaan ogaaday sida kitaabada Axdiga Cusubi iskugu beegmayn. Matayos, Markos, iyo Luukos way u eg yihiin kuwa Yuhanniska. Culimadu waxay yiraahdaan Yuhanniskii waa mid ka mid ah buugta Baybalka ee si xooggan loo giriigsheegay -maahan oo keliya inuu hadhow qornaa, laakiin luuqadiisu aad bay uga duwan tahay Injiillada kale. Qaabka falsafada Giriiggu maba habboona qaabkii Semitigga ahaa ee Ciise aduunka uu u arki lahaa. Intaasoo dheer, 'Masiixiyaddii' hore is le'ekaynin. Waxaa jiray kooxo sida Ebionites-ka, oo ku xirnaa Kaniisadda Jerusalem ee uu hogaaminayay Yacquub, kuwaasoo rumeysanayey sida Muslimiintu rumeysan yihiin halka Ay ku rumeysneen Saddexmidnimada. Sidoo kale waxaa jireen reer Galili oo Ciise ka soo jeeday -waxay u badan tahay inay Tawxiidka haysteen. Haddaba, maskaxdayda iyo qalbigaygu waa wareer. Ma waxay Masiixiyiintu raacaan uun qaab Giriigsheysan oo Ciise ah? Kama quusan karo fikraddaas. Bawlos iyo waraaqaha uu qoray (13 ka mid ah?) wax ma tari, oo daacad uma arko inuu yahay il isku haleyn karo arrintan oo dhan kadib. Sidoo kale, Orthodox Study Bible-kaygu wuxuu qeexayaa in kitaabada Axdiga Cusub badankood ay tahay 'lagu nisbaynayo' rasuullada, maahan in dhabta iyagu qoreen. Waan xanaaqsanahay -markastoo waxaan filan jiray in rasuul walba si shaqsi ah u qoray kitaabka isaga loo nisbaynayo. Laakiin ugu dambeyn, waxaan dib ugu soo noqdaa tan: Ciise waxaa loo giriigsheegay, waana laga yaabaa in taasi aanay sidaas ahayn?