Aqoonyahanno Kiristaan ayaa ilbaxnimadii hore ee Islaamka u barasho ku sameeyay 13 sano, ka dibna wuu diiday inuu Nabiga ﷺ ku tilmaamo been abuuraha. Sababtiisu waxay mudan in la akhriyo.

Assalamu alaikum, waxaan dhowaan haystey Aloys Sprenger. Wuxuu ahaa dhakhtar Oostariya ah oo u tegey Hindiya 1843 si uu ugu shaqeeyo Shirkadda Hindiya ee Bari, laakiin dhamaadkiisu wuxuu noqday maamulaha Kulliyadda Delhi oo wuxuu isku dayay inuu kaydka maktabadda boqortooyada Lucknow kala saaro. Ninkani wuxuu si fiican u bartay Carabiga iisaga iyo Faarisiiga, wuxuuna ku qaatay in ka badan 10 sano oo uu la qabanayo qoraallo sida Ibn Isxaaq, Ibn Hishaam, iyo kuliyadaha xadiiska. Sanadkii 1851, wuxuu soo saaray "Noloshii Muxamed ﷺ: Laga soo Xigtay Ila-ahaaanta Aasaasiga ah," ka mid ah taariikh nololeedkii ugu horreeyay ee galbeedka ee ku tiirsanaa qoraallada Carabiga, halkii aanay ku celcelinayn fikradaha kale ee Yurubta. Wuxuu ahaa Kiristaan, wuuna ku adkaystay ilaa uu ku geeriyooday 1893. Wuxuu u haystay sabab kasta oo shaqo oo uu ku raaci karo xariiqda caadiga ah ee Yurubta waqtigaas, taasoo tilmaamaysay Nabiga ﷺ inuu yahay been abuur ah. Ma uusan sameyn karin. Halkan waxa uu ku yiri: "Ma ahan macnaha been abuuraha; waxay ku jirtaa iimaanka iyo dareenka dadka ay awooddooda iyo ficil wanaagsan ay tahay in loo tixgeliyo sida kuwa ugu caansan umadooda." Fikradiisu waxay u eg tahay cilmi bulsheed: bal eeg kuwa ugu horreeyay ee rumeysan. Abu Bakar, Xadiijo, Cusmaan, Cumar-kuwaani waxay ahaayeen qaar ka mid ah dadka ugu sharafsan Maka, waxayna ku adkaysteen ganaaxiga, cadaabka, xataa qaxootinimadii ku socotay Abysiniya. Been abuur ma soo jiideynaan dadka ugu wanaagsan magaalada oo uu ku hayo 20 sano iyadoo lagu dhibaateynayo dhibaatooyin weyn. Wuxuu sidoo kale ka hadlay Nabiga ﷺ inuu ahaa "qof maskaxiisu mar kasta uu ka fekero Ilaah," oo "codkiisa uu maqlay dabaysha," iyo "heesaha ay shimbirahu ugu hambalyeeyaan." Taasi waxay u eg tahay qiyaas la sameeyay Quraanka 24:41 iyo 13:13, kaasoo ii muuqday mid aad u qiimo badan oo ka imanaya qof aan rumaysan. Si dhab ah u sheegto, marnaba ma uusan qaadan Quraanka inuu yahay waxyi, wuxuuna raadinayay sababo dabiici ah, sidaas awgeed tani ma ahan sheeko ka soo baxday mid kale oo aan ku soo bandhiginayo. Wuxuu u eg yahay markhaati aan raalli ahayn oo kaliya uu ku qancay waxa ilo-ahaaantu ku tusay. Haddaba, qoraalladaas iyo tixraacyadooda waxaan ka helay onegodpath.com qaybtooda ee ku saabsan fikradaha aan Muslimka ahayn ee ku hadla Islaamka, waxaana dib u hubiyay iyo daabacaddii 1851 ee Google Books-badanaa waxaa lagu baadi goobaa internetka. Waxaan uun ka fikirsanayaa haddii qof kale uu akhrinayo Sprenger ama cilmiyaqaanada 19-aad kale oo si toos ah, iyo sidii aad u qiimeysaan waxyaabahan. Miyay qiraad gaalo ah oo dhamaystiran dhib badan ka yeelataa markhaati inta badan, mise yar?