د قرآن په څیر کې د اوریدلو او لیدلو ژور معنی
السلام علیکم، زه په سورة البقرة آیت 7 کې یوه ښکلې ژبنی خالنځه چې ومونده کړه، فکر کوم. په دې آیت کې الله (سُبحَانَهُ وَتَعَالَى) د هغو خلکو بیان کړی چې د دوی زړونه تړل شوي دي: 'الله د دوی زړونه او د دوی اوریدل تړلي دي، او د دوی سترګې پټې شوي دي...' هغه څه چې واقعاً په پام کې نیسي دا دی چې الله د 'اوریدل' لپاره یوازې یوه کلمه (سمعهم) کاروي مګر د 'سترګې' لپاره څو اړخیزې (أبصارهم). ولې؟ زموږ کلاسیکي علماءو په دې موضوع ژور بحث کړی دی. زه چې پوهیږم – او الله ښه پوهېږي – اوریدل اساساً یو ځانګړی پروسه ده. دا د غږ او پیغامونو ترلاسه کولو جسماني وړتیا ده. خو سترګې؟ دا ډیر پیچلې دي. د سترګو په واسطه فزیکي لیدل شته، او بیا د زړه داخلي سترګې هم شته چې حقیقت پیژني. قرآن په یو بل آیت کې هم (۲۲:۴۶) د زړونو د ړوندیدو په اړه دا دوه اړخیزه بینا تاییدوي. نو کله چې چا زړه تړل شوی وي، د هغه یوازینی اوریدل د هدایت لپاره ګوګ دی، او د هغه دواړه جسماني او داخلي سترګې د الله په نښو کې ړوندې دي. دلته یو بل ښه څه چې په پام کې نیسي د استعارو مناسب استعمال دی: الله د اوریدلو لپاره 'تړل' (ختم) کاروي – لکه یو ځای ټینګ کول – ځکه چې اوریدل یو داخلي وړتیا ده. او د لیدلو لپاره 'پټول' (غشاوة) کاروي – لکه یو کړکۍ پټول – ځکه چې لیدل بهر ته مخ وي. زړه هغه وروستی ټکی دی چې ایمان ورته نه شي رسیدای کله چې تړل شوی وي. یو څه نظرونه چې زه یې د الله د کلماتو دقیقتیا ستاینه کوم. تاسو څه فکر کوئ؟ الله مو پوهه راکړي.