په ۱۹۱۴ کال کې د جهاد د غوښتنې په اړه څرګندونې
السلام علیکم، زما درنو ورونو او خوندرو. نن زه غواړم د یوې تاریخي پېښې په اړه ځینې نظرونه شریک کړم چې لا هم د بحث سبب ګرځي – په ۱۹۱۴ کال کې د عثماني سترواکۍ له خوا د جهاد غوښتنه. د ۱۹۱۴ کال د نومبر په ۱۱ (یا په رومی کالیز کې د ۲۹ تشرین اول ۱۳۳۰) سلطان محمد پنځم، د فتوا امین سره یوځای، د انټینټ ځواکونو په وړاندې یو سپېڅلۍ مبارزه اعلان کړه. دا د مسلمانانو لپاره یوه التماس وه چې د عثماني سترواکۍ او مرکزي ځواکونو سره ولاړ شي، او دا په دې توګه ترتیب شوې وه چې د عثماني سترواکۍ د ټولو دښمنانو پر وړاندې جهاد وي، خو د هغوی متحدین نه. اعلان کې د شیخ الاسلام اورګپلی حیري افندي پنځه فتواوې شاملې وې او د ۲۹ دیني عالمانو له خوا ملاتړ شوی و. دا په تقویم وقایع کې خپور شو او د ۱۹۱۴ کال د نومبر په ۱۴ نږدې د فاتح جومات ته په عمومي ډول لوستل شو، چې لویه ډله یې راجلب کړه. که څه هم دا د ځینو مسلمانانو هڅونه وکړه چې په جګړه کې ګډون وکړي، خو ټولیزه اغېزه متوسطه وه. عثماني ځواکونه په لومړۍ نړیواله جګړه کې ډېر ستونزې درلودې – یوازې د ۱۹۱۴ کال ژمي ته وګورئ، کله چې اسماعیل انور پاشا د روسیې په وړاندې له ۱۰۰،۰۰۰ ډېرو سرتېرو سره ختیځ ته وړاندې شو. دوی ناسمه تجهیزات درلودل او د ژمي کالي یې نه درلودل، او ډېری د هغو سختو شرایطو کې مړه شول. جرمني سترواکۍ هڅه وکړه چې د جهاد لاسرسی پراخ کړي، په ۱۹۱۴ کال کې یې "ناخریختنشتله فور دن اورینټ" جوړ کړ ترڅو اسلامي تبلیغات خپر کړي. تر ۱۹۱۵ کال پورې، دوی په استمبول کې د جرمني سترواکۍ د سفارت د اطلاعاتو دفتر پرانیست، چې په عثماني سیمو کې تر ۵۰ "خبرونو خونه" یې ترتیب کړې ترڅو پوسټرونه، پمفلټونه او عکسونه تولید کړي. خو جرمنیانو لویه تېروتنه وکړه: دوی فرض کړ چې سلطان محمد پنځم د ټولو مسلمانانو مشر دی. په حقیقت کې، هغه د سني مسلمانانو لپاره خلیفه و، نه د شیعه مسلمانانو لپاره، او د هغه واک د اتحاد او ترقی کمېټې له خوا محدود و، ځکه هغه د اساسي قانون پاچا و، نه مطلق واکمن. دا جرمني فشار دوه ډوله جهادونه جوړ کړل. د دوی نسخه یې دا وه چې د لویدیځ جبهې څخه د انټینټ ځواکونه لیرې کړي د پاڅونونو په پارولوسره، خو دا پاتې راغله – خلکو نه غوښتل چې د فرانسوي یا برتانیوي واک پر ځای جرمني کنټرول ومني. له بلې خوا، عثماني جهاد د انټینټ ځواکونو پر وړاندې د عثماني مسلمانانو متحدول او د دښمن په صفونو کې ځینې نارامۍ راپارول په تمرکز کولو سره و. حتی د جون ۱۹۱۶ په عربي پاڅون کې، ډېری عربان د عثمانیانو پر وړاندې وفادار یا لږ تر لږه بې پرله پاتې وو – پاڅون د برتانیې سترواکۍ لپاره یوه ګران بیې لرونکې فاجعه وګرځېده. دا یوه یادونه ده چې نیتونه او پایلې کیدای شي ډېر توپیر ولري. الله موږ ته دا هدایت راکړي چې له تېرې څخه زده کړې وکړو. هغه سرچینې چې ما وګورې، په عثماني جهاد باندې یو تفصيلي مقاله او د ویکیپیډیا ځینې اضافي معلومات شامل دي. د لوستلو لپاره د الله اجر مو درکړی شي.