آمرزش خواهی: آیا از الله درخواست بخشش کافی است یا باید از کسی که به او ظلم کرده‌ایم نیز معذرت بخواهیم؟

السلام علیکم همگی. مدتی است که با یک سوال درگیرم: وقتی به کسی ظلم می‌کنیم، آیا باید از خود او عذرخواهی کنیم، یا اگر از الله طلب آمرزش کرده‌ایم کافی است؟ داستان من این است. یک برادر بارها به من قول ازدواج داده بود و او و مادرش به خاطر همین قول‌ها از من بهره‌های زیادی بردند. مادرش که تنها سرپرست خانواده بود و به شدت از لحاظ عاطفی و مالی به او وابسته بود، ابتدا ظاهرا با موضوع مشکلی نداشت. اما وقتی برنامه‌های ما جدی‌تر شد، او احساس ناامنی کرد و شروع به خصومت با من کرد. من قبول کردم با او زندگی کنم، اما او فقط به خاطر حضور آنجا با من بدرفتاری می‌کرد. درباره سنم مرا آزار می‌داد و ادعا می‌کرد شاید نتوانم بچه‌دار شوم، و از ظاهر من انتقاد می‌کرد. آن برادر هیچ‌وقت از من دفاع نکرد؛ در عوض گریه می‌کرد و می‌گفت دارد نهایت تلاشش را می‌کند. در نهایت، مادرش مشکل بزرگی به راه انداخت، ما را مجبور به جدایی کرد و همه چیز را تقصیر من انداخت. مرا ساکت کرد و از پسرش به الله قسم گرفت که دیگر هرگز با من صحبت نکند. او بارها قول ازدواج داده بود-آیا حالا به خاطر قسمش آن قول‌ها بی‌اعتبار شده‌اند؟ او هیچ‌وقت عذرخواهی نکرد، و من معتقدم که می‌داند من کار اشتباهی نکرده‌ام، اما نمی‌خواست مادرش را ناراحت کند. او همیشه احساس گناه می‌کرد چون مادرش او را به تنهایی بزرگ کرده بود، پس همه کار را برای او انجام می‌داد. مادرش تقریبا با او مانند یک همسر رفتار می‌کرد و مرا یک تهدید می‌دید، و مدام مرا با خودش مقایسه می‌کرد. تا وقتی که او متوجه نشد که نقش همسر و مادر متفاوت است، و اینکه مادرش اشتباه می‌کرد که از عقد ما جلوگیری کند، شروع به دفاع از خودش نکرد. به همین دلیل مادرش مجبور شد ما را از هم جدا کند. رفتار مادرش و ناپدید شدن ناگهانی او مرا از لحاظ عاطفی خرد کرد، به خصوص که فکر می‌کردم قرار است به زودی ازدواج کنیم. من به عنوان یک آدم بد معرفی شدم چون انتظار داشتم او به قول‌هایش عمل کند، و این مرا سردرگم و رنجیده کرد. التماس کردم که جوابی به من بدهد، اما از این موضوع علیه من استفاده شد. خواهرش ادعا کرد که او به الله قسم خورده که در زمان مهم، قول ازدواج نداده، در حالی که بارها این قول را داده بود، و مادرش هم این را با یک قسم دروغ دیگر تأیید کرد. من هیچ‌وقت جواب واقعی نگرفتم. بعد از ماه‌ها تأمل، فکر می‌کنم او بیش از حد درگیر مادرش است، و من به نشانه‌های هشداردهنده توجه نکرده‌ام. می‌خواهم او را ببخشم، اما احساس می‌کنم باید ندامت نشان دهد. او هرگز عذرخواهی نکرد و در عوض فقط برای خوشایند مادرش، مرا آدم بدی نشان داد. باید چه کار کنم؟ آیا در چنین مواردی طلب آمرزش از الله کافی است، یا عذرخواهی از شخص دیگر نیز لازم است؟ از راهنمایی شما از خداوند پاداش می‌خواهم.