زندگی جدوں سخت لگے، یاد رکھو کشتی، منڈا تے کندھ

میں اے پوسٹ ایس لئی کر رہاں کیوں جے سچی، ایہ کہانی مینوں ہر واری اگے ودھان دی طاقت دیندی اے، خاص کر جدوں زندگی ایہجی لگے جیویں نقصان تے نقصان ہو رہی اے تے مینوں سمجھ نئیں آ رہی کہ کوئی بری گل کیوں ہو رہی اے۔ میں ایس بارے سوچدا آں۔ ایہ شروع ہوندا اے حضرت موسیٰ، سلام ہو اونہاں تے، نال۔ اوہ بنی اسرائیل نوں تقریر کر رہے سن تے کسے پچھیا، "زمین تے سب توں ودھ علم والا کون اے؟" موسیٰ نے کہیا، "میں آں۔" کیوں جے قدرتی طور تے، اوہ اک طاقتور نبی سن۔ پر اللہ نے اوہناں نوں عاجزی تے اپنی پوشیدہ حکمت دا سبق سکھاونا چاہیا۔ سو اللہ نے اوہناں نوں دسیا کہ دو سمندراں دے ملن والی تھاں تے اونہاں دا اک بندہ اے جیہڑا موسیٰ توں ودھ جاندا اے۔ سو موسیٰ اک لمبا سفر شروع کردے نیں اک جوان خادم لڑکے نال جیہڑا کھان لئی مچھی لے کے چل رہیا اے۔ اوہ صدیاں تک چلدے نیں جدوں تک اوہ چٹان تے نئیں پہنچدے جتھے دو سمندر ملدے نیں۔ عین اوس تھاں تے، اوہ مچھی جیہڑی اوہ لے کے جا رہے سن، زندہ ہو جاندی اے، ٹوکری توں پھسل کے سمندر چ ڈبکی لا دیندی اے۔ ایہ اوہ نشان سی جیہڑا اوہ لبھ رہے سن۔ اوہ واپس جاندے نیں تے ایس بندے نوں لبھدے نیں، جیہنوں الخضر آکھیا جاندا اے۔ موسیٰ اوہناں دی پیروی کرن دی اجازت منگدے نیں۔ خضر سدھا اوہناں نوں کہندے نیں، "تسیں میرے نال صبر نئیں کر سکو گے۔ میرے کول اوہ علم اے جیہڑا اللہ نے مینوں سکھایا اے تے تہانوں نئیں پتہ، تے تہاڈے کول اوہ علم اے جیہڑا اوہنے تہانوں سکھایا اے تے مینوں نئیں پتہ۔" پر موسیٰ اصرار کردے نیں، وعدہ کردے ہوئے، "تسیں مینوں صابر پاؤ گے، تے میں تہاڈے حکم دی نافرمانی نئیں کراں گا۔" خضر راضی ہو جاندے نیں پر اک شرط رکھدے نیں: "جے تسیں میرے کسے کم بارے پچھیا، اسیں جدا ہو جاواں گے۔" سو اوہ ساحل دے نال چلدے نیں تے اک کشتی تے چڑھدے نیں۔ عملے نوں خضر دا پتہ ہوندا اے تے احترام نال اوہناں نوں مفت چ چڑھن دیندے نیں۔ پر فیر، اچانک ای، خضر کلہاڑا یا کوئی اوزار چکدے نیں تے کشتی دے تھلے والے تختے چ وڈا موکھا پاڑ دیندے نیں۔ پانی اندر آوݨ لگ پیندا اے۔ موسیٰ مکمل طور تے حیران ہو جاندے نیں۔ اوہ بول اٹھدے نیں، "کی تسیں ایہ ایس لئی کیتا اے کہ سوار لوکاں نوں ڈبو دیو؟ تسیں بڑی بھیڑی گل کیتی اے!" خضر پرسکون ہو کے اوہناں ول دیکھدے نیں تے کہندے نیں، "کی میں تینوں نئیں کہیا سی کہ توں میرے نال کدے صبر نئیں کر سکیں گا؟" موسیٰ اپنے آپ نوں سنبھالدے نیں، معافی منگدے نیں، تے اوہناں دی منت کردے نیں کہ بھلن تے اوہناں تے سختی نہ کرن۔ اوہ کشتی چھڈ کے چلدے رہندے نیں۔ راہ چ، اوہ اک نوجوان منڈے نوں دوجے بالاں نال کھیڈدا دیکھدے نیں۔ ایہ منڈا سوہݨا تے تندرست اے۔ خضر اوہدے کول جاندے نیں، اوہنوں پھڑدے نیں، تے اوہنوں مار دیندے نیں۔ اینج ای۔ موسیٰ گھبرا جاندے نیں۔ اوہ کہندے نیں، "کی تسیں اک بے گناہ جان نوں بنا اوہدے کسے دے قتل کیتے مار دتا اے؟ تسیں بڑا بھیانک کم کیتا اے!" خضر فیر اوہناں نوں اوہناں دے معاہدے دی یاد دواندے نیں۔ موسیٰ وعدہ کردے نیں، ایس واری زیادہ سنجیدگی نال، کہ جے اوہ دوبارہ پچھیا، خضر اوہناں نوں ہمیشہ لئی چھڈ سکدے نیں۔ اوہ اک قصبے چ پہنچدے نیں۔ اوہ تھکے ہوئے، بھکھے تے پیاسے نیں۔ پر ایس قصبے دے لوک ناقابل یقین حد تک کنجوس تے غیر مہمان نواز نیں۔ اوہ اوہناں نوں کوئی کھانا یا پناہ دین توں انکار کر دیندے نیں۔ جدوں اوہ قصبا چھڈ رہے ہوندے نیں، اوہ اک کندھ دیکھدے نیں جیہڑی ڈگ رہی اے تے گرن والی اے۔ خضر، اپنے ہتھاں نال، ایس کندھ نوں دوبارہ بنانا شروع کر دیندے نیں، اٹھاں نوں سدھا کردے ہوئے تے پلستر کردے ہوئے جدوں تک اوہ مضبوط تے اُچی کھڑی نہ ہو جائے۔ موسیٰ الجھن چ پے جاندے نیں۔ اوہ کہندے نیں، "اسیں بھکھے مر رہے آں تے ایہناں لوکاں نے ساڈے نال مٹی ورگا سلوک کیتا، تے تسیں اوہناں دی کندھ مفت چ ٹھیک کیتی؟ تسیں گھٹ توں گھٹ ایس دا معاوضہ لے سکدے سن تاں کہ اسیں کھانا خرید سکدے!" خضر رکدے نیں تے کہندے نیں، "ایتھوں ای اسیں جدا ہوندے آں۔ پر جاون توں پہلاں، میں تینوں اوہناں ساریں گلاں دا مطلب دساں گا جیہڑیاں توں برداشت نئیں کر سکیا۔" اوہ کہندے نیں، "کشتی والی گل، اوہ سمندر تے کم کرن والے غریب لوکاں دی ملکیت سی۔ میں اوہنوں نقصان پہچانا چاہدا سی کیوں جے اک ظالم بادشاہ اوہناں دے پچھے آ رہیا سی جیہڑا ہر چنگی کشتی نوں زبردستی ضبط کر لیندا سی۔ اوہنوں خراب کر کے، بادشاہ اوہدے ول دیکھے گا، اوہنوں بے کار سمجھے گا، تے اگے لنگھ جائے گا۔ اوہ اپنی کشتی رکھ سکدے نیں، تے اوہ چھوٹا جیہا موکھا بعد چ اسانی نال ٹھیک کر سکدے نیں۔" "منڈے والی گل، اوہدے ماں پیو سچے مومن سن۔ پر اوہناں دا پتر ڈونگھی خرابی تے کفر والا بنن والا سی۔ تے کیوں جے اوہ اوہنوں بہت پیار کردے سن، ایہ پیار اوہناں دی بربادی دا سبب بن جاندا۔ اوہ اوہدے لئی پیار تے اللہ تے ایمان دے وچکار پھٹے جاندے۔ تے آخرکار ایہ پیار اوہناں نوں پورے طور تے دین توں دور کھچ لیندا۔ اوہ اوہنوں نیڑے رکھن لئی اپنا ایمان سمجھوتہ کر بیٹھدے۔ سو اللہ نے، اپنی رحمت نال، اوہنوں اوہدا تباہی دا ذریعہ بنن توں پہلاں ای لے لیا۔ ایس نقصان نے اوہناں دے دل اوس ویلے توڑ دتے، پر اوہناں دیاں روحاں نوں ابدیت لئی بچا لیا۔ تے اللہ نے اوہناں نوں اوہدے بعد اک بہتر بچہ عطا کیتا، جیہڑا نیک بن کے وڈا ہویا تے اوہناں نوں دکھ دی بجائے سکون لیایا۔ اوہناں نے اک پتر گوایا، پر اللہ نے اوہناں نوں اوہ دتا جیہڑا اصل چ اوہناں نوں جنت ول لے جائے گا بجائے ایہدے کہ دور کھچ لے۔" "کندھ والی گل، اوہ شہر دے دو یتیم منڈیاں دی سی۔ اوہدے تھلے اک خزانہ دفن سی جیہڑا اوہناں دے نیک پیو نے اوہناں لئی چھڈیا سی۔ اوہ حالے چھوٹے تے کمزور سن، تے کوئی اوہناں یا اوہناں دی دولت دی حفاظت کرن والا نئیں سی۔ جے ایہ کندھ ڈگ جاندی، خزانہ سبھ دے ساہمنے آ جاندا۔ ایس قصبے دے لوگ لالچی تے بدمزاج سن، تے اوہ بنا کسے ہچکچاہٹ دے لے لیندے۔ منڈے اینے کمزور سن کہ اپنے حق دا دفاع نئیں کر سکدے سن، سو اوہ اوہ سب کجھ گوا بیٹھدے جیہڑا اوہناں دے پیو نے چھڈن لئی اینی محنت کیتی سی۔ اللہ نے، اپنی رحمت نال، چاہیا کہ کندھ کھڑی رہے جدوں تک منڈے جوان تے طاقتور نہ ہو جان۔ صرف تد، جدوں اوہ اوہدی حفاظت کر سکدے سن، اوہ خزانہ کڈھدے تے اللہ دی رحمت توں فائدہ اٹھاندے۔ جے میں اوہنوں ڈگن دتا ہوندا، ایہ اپنے ویلے توں پہلاں چوری یا تباہ ہو جاندا۔ اوہناں دی وراثت ضائع ہو جاندی، تے اللہ نے اوہناں لئی جو رحمت جمع کر رکھی سی اوہ ہمیشہ لئی گم ہو جاندی۔" جدوں وی میں مشکل ویلے چوں لنگھ رہیا ہوندا آں، میں ایہنوں ایس عینک نال دیکھدا آں۔ میں شاید اوتھے کھڑا ہو کے اللہ نوں پچھ رہیا ہونواں، "توں میری کشتی چ موکھا کیوں پایا؟" یا "توں ایہ بندہ میرے کولوں کیوں لے لیا؟" یا "میں ایہناں لوکاں لئی کندھ ٹھیک کرن چ اپنی کمر کیوں توڑ رہیا واں جیہڑے میری قدر وی نئیں کردے؟" تے سچ ایہ اے کہ میں اوس ویلے بس موسیٰ آں۔ میں صرف نقصان دیکھدا آں۔ میں اوہ ظالم بادشاہ نئیں دیکھدا جیہڑا ساحل دے نال جا رہیا اے۔ میں اوہ خوفناک مستقبل نئیں دیکھدا جیہڑا ٹل گیا اے۔ میں ملبے تھلے دبیا خزانہ نئیں دیکھدا جیہڑا صرف تد میرا ہووے گا جدوں میں اوہنوں سمبھالن لئی کافی طاقتور ہو جاواں گا۔