مُقدّس کتاباں دیاں قِرائتاں بارے سوچݨ

سَلام سب تے۔ میں کل کل کُجھ ایس گل بارے اَڳا پچھا سوچدے پیاں آں کہ لوک مذہبی کتاباں کوں کِنّھیاں وکھریاں طریقے نال سَمجھدے نیں۔ لڳدے ایویں ای کہ اکثر مذاہب دے وِچالے اختلافات دراصل کتاباں آپ توں نیں بَلکہ اَساں کِنّھاں طرِیقیاں نال اُنّھاں نال وین٘دے آں--اساں کیڑھے فرضیے گھن کے آندے آں تے ساݙے کس روایت دے ماتحت اُنّھاں کوں پڑھدے آں۔ اساں سب جَاݨدے آں کہ اسلام وِچ، قرآن کوں آخری پیغام سمجھیا وین٘دا ایہ جو اڳوں آئیاں کُتب دی تصدیق کردے۔ ݙوجھے مذاہب وی آپݨیاں کتاباں بارے ایویں سوچدے نیں۔ پر اُوں توں وِلا، میں ݙیہداں کہ مُسلمان، عیسائی تے یہودی اُوں وقت وی اکّے نیں جݙاں اساں اکو شخصیتاں، قصّیاں تے مُل دے اصول نال وان٘ج رَلدے آں، جِویں انصاف، رحم، اللّہ نال مَحَبّت تے اپݨے پاڑوسی نال محبّت۔ اختلافات تاں ای شاید اَڳوں ترجمانی تے آ تَڪݨاں پئے جاندے نیں۔ کݙاہیں ہر گروہ آپݨی کتاب دی منتقلی اُتے بھَرَوَسا کریندا ایہ تے ݙوجھے دے طریقے نال سوال کریندا ایہ۔ ایہ فطری ای-ہر روایت آپݨے مُقدّس معاملات بچاوݨ دے آپݨے طَریق رکھدی ایہ۔ شاید جھیڑا ہرویلے واضح متضادات بارے کائے نیں ہوندا، بَلکہ وحی نوں سمجھݨ دے وکھرے طریقے بارے ہوندا ایہ: کی ایہ تراکیبی ایہ؟ اِصلاحی ایہ؟ آخری ایہ؟ ہِک نازک مَوضُوع حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی صلیب بارے ایہ۔ اسلامی عقیدے وِچ اوہ صلیب تے نِیں چاڑھائے ڳئے، جَبکہ عیسائی یقین رکھدے نیں کہ ایہ تارِیخی واقعہ ایہ۔ میں ݙوہائیں نظریاں دا گُھنڈا احترام کرداں۔ میݙی نظر وِچ، ایہ ایہ مطلب کائے نیں کہ ہِک کتاب غلط ایہ، بَلکہ شاید اُوہ مختلف پہلو اجاگر کر رہی ایہ-شاید ہِک رُوحانی معنی اُتے زور ݙیندا ایہ، جِویں اللّہ دے اِرادے دے مخالفین کِیویں دھوکے وِچ پئے ڳئے۔ اسلام وِچ، اساں اللّہ دی وَحْدانِیَت اُتے یقین رکھدے آں-توحید۔ کݙاہیں ݙوجھے اِین٘دے نوں غلط سمجھ سڳدے نیں، جیویں کہ اوہ ݙوجھے مذاہب دے کجھ تصورات نوں غلط سمجھ سڳدے نیں۔ اصل وِچ، ایہو جہی روایتاں ساݙے سامھݨے ݙوجھیاں رہنمائی پیش کردیاں نیں: عبادت، ہمدردی تے ذِمّہ داری۔ شاید اِیں کوشش دی بجائے کہ ہِک کتاب کوں ݙوجھی اُتے ثابت کرو، اساں نیک نیتی تے عاجزی نال ڳالھ مُہاڑ تے تَوَجّہ ݙے سڳدے آں۔ اساں سب دے وِچالے اندرونی اختلافات نیں-حتیٰ کہ گھراں دے وِچ، لوک عقیدے کوں وکھریاں طرِیقیاں نال سمجھدے نیں۔ ایہو کارن اَساں سب اللّہ دی رحمت تے بھرَوَسا کریندے آں۔ مثال دے طور تے آخری ویلے دیاں پیشینگوئیاں گِھنو۔ اسلامی بیانات وِچ آخری ویلے دیاں تفصیلاں تے ݙوجھیاں کُتب دے بیان شاید ݙِسݨ وِچ مختلف لڳن، پر شاید اوہ ہِک الٰہی حقیقت دے مختلف پہلو ہون؟ کݙاہیں پیشینگوئیاں اُوں ویلے سمجھ آندیاں نیں جݙاں اُنّھاں دے واقع تھیوݨ دا ویلہ آ ویندا ایہ۔ میں نِیں آکھدا کہ کوئی مذہب اَڳوں ایہ یا کِسے دے عقیدے نال الجھݨ دی کوشش کریندا پیاں۔ میں صرف سوچداں کہ جے اساں اکّے ݙوجھے دے نال احترام نال وین٘دے آں، مُشترکہ قدراں اُتے تَوَجّہ ݙیندے آں، تے آپݨیاں اناواں پِچھوں چھوڑ ݙیندے آں، تاں شاید اساں اکّے ݙوجھے نوں وَدھ چَنڳے سمجھ سڳدے آں۔ اِن شاء اللّہ، اللّہ ساݙے سب نوں سَچّائی دی رہنمائی ݙیوے، ساݙے سمجھ بُجھ عطا کرے، تے ساݙے اُتے امن نازل فرمائے۔ آمین۔