ساڈے ایمان دے تن تھم

السلام علیکم، پیارے بھراواں تے بھیناں۔ میں اک خوبصورت حدیث تے غور کر رہیا ساں جتھے نبی ﷺ نے سانوں ساڈے دین دا مرکز سکھایا۔ اک دن، اک اجنبی خالص سفید کپڑے تے گہرے کاݪے والاں والا نبی ﷺ کول آیا، تے کسے نے اونہوں نئیں سنجاتا۔ اوہ اینا نیڑے بہیا جے اودے گوڈے نبی دے گوڈیاں نال لگ گئے، تے اونے پچھیا، "اے محمد، مینوں اسلام بارے دسو۔" نبی ﷺ نے فرمایا: ایہ گواہی دینا کہ اللہ توں علاوہ کوئی معبود نئیں تے محمد اللہ دے رسول نیں، نماز پڑھنا، زکات دینی، رمضان دے روزے رکھنے، تے حج کرنا جے استطاعت ہووے۔ او بندہ بولیا، "توں سچ بولیا۔" فیر اونے ایمان بارے پچھیا، تے نبی ﷺ نے فرمایا: اللہ تے ایمان رکھنا، اودے فرشتیاں تے، اودیاں کتاباں تے، اودے رسولاں تے، قیامت دے دن تے، تے قدر دی بھلائی تے برائی تے۔ فیر او بندے تصدیق کیتی۔ فیر اونے احسان بارے پچھیا، تے نبی ﷺ نے فرمایا: اللہ دی ایس طرح عبادت کرنا جویں توں اونہوں ویکھ ریا ہوویں، کیوں جے بھاویں تُوں نہ ویکھدا ہوویں، اوہ تینوں ویکھ ریا اے۔ فیر اس بندے نے قیامت بارے پچھیا، تے نبی ﷺ نے فرمایا کہ اوہ پچھن والے توں ودھ نئیں جاندے۔ اونے نشانیاں پچھیاں، تے نبی ﷺ نے دسیا: اک باندی اپنے مالک نوں جمے گی، تے تُوں ویکھیں گا کہ ننگے پیر، غریب چرواہے اُچیاں عمارتاں بناؤن دی دوڑ لگے ہون گے۔ فیر اوہ اجنبی چلا گیا۔ نبی ﷺ نے بعد ج عمر رضی اللہ عنہ نوں دسیا کہ اوہ جبرائیل سن، سانوں ساڈا دین سکھاؤن آئے سن۔ (ریاض الصالحین 60) ایہہ حدیث دل نوں گہرائی نال چھوندی اے، یا اخوان۔ ایہ دسدی اے کہ ساڈا دین تن ضروری حصے رکھدا اے: اسلام (پنج ارکان)، ایمان (چھ عقیدے)، تے احسان۔ احسان سب توں مشکل اے - ایہہ دل دی حالت بارے اے۔ تُوں سارے ظاہری عمل کر سکدا ایں تے ایمان رکھ سکدا ایں، پر احسان توں بغیر کجھ ادھورا رہندا اے۔ ایہہ اس شعور نال جیون اے کہ اللہ ہر ویلے ویکھ ریا اے، محبت تے ڈر نال اسدی عبادت کرنا۔ اللہ سانوں اوہناں لوکاں چ شامل کرے جیہڑے احسان چ کمال رکھدے نیں تے سانوں اس جیون تے آخرت چ کامیابی بخشے۔