رُہنگیاں دے ظلم: اُمت لئی یاددہانی

السلام علیکم۔ میں اپنے دِل تے پئی ہوئی اکّ بھاری ڳالھ شیئر کرݨ چاہندا ہاں کیوں جو مینوں لڳدا ہے جو ݙاہدے لوک اِداں تُوں ویں نئیں جاندے یا بھُل ڳئے ہن۔ رُہنگیاں دے بھرا تے ڀیݨاں سارے دے سارے جہاں تے رۓ سڈے سخت سلوک دا سامݨاں کریندے پئے ہن، تے اساں اِداں بارے ڳالھ کرݨے دی لوڑ ہے۔ اُنّہاں رکھائن (راخائن) ریاست وِچ رہندا ہے، برما وِچ، تے اے آہدے ہن جو اُنہاں دے ٹٻر 8ویں صدی توں اوتھاں ہن، جدّوں مُسلم عرب وپاری آئے تے وس ڳئے۔ ݙوجھے آہدے ہن جو اے صرف بنڳال دے مزدور ہن جیڑھے انگریزاں دے راج ویلے توں ہن۔ پر سچ دساں، اُنہاں اوتھاں گھاٹے صدیاں توں رہیندے آئے ہن، رکھائن وِچ اپݨیاں زِندگِیاں تے سماج بݨیندے، خواہ کوئی وی کیہا کریے۔ جو وا، ڳالھ 19ویں صدی تُوں سچ مُچ خراب تِھیوݨ لڳ پئی۔ برمی حکومت اے خیال پیلاؤݨ لڳ پئی جو رُہنگیاں بنڳلہۓ وچوں غیرقانونی آئے ہن، تاں جو قوم پرست بدھ مت گروہاں وچ مُسلم خلاف نفرت بھڑکایا ونڄے۔ اِداں اُنہاں کُوں کہیں وی مُلک تُوں وانجھ تھی ڳئی۔ 2016 وچ، فوج رُہنگیاں دے پِنڈاں وچ ڳئی تے ہر تُکھن شے کھُچ گھدی-باوݨ پکاوݨ دیاں شیواں، باہلیاں دے اوزار-تاں جو اوہ اپݨے کول ہتھیار نہ رکھ سڳن۔ اُنہاں کُڑیاں گھراں دے چارے چکّے ٻدھ کرایاں تاں جو گھر تے سوکھے نشانے لاۓ ونڄ سڳن۔ اُنہاں انتہا پسند گروہاں کوں ہتھیار تے ٹریننگ ݙِتّے تاں جو اوہ رُہنگیاں تے حملے کر سڳن۔ اُنہاں ایں ویلے مدد نہ پُجݨ ݙِتی۔ اُنہاں تقریباً 11,000 فوجی، 27 بٹالین، سارے علاقے وچ گھول ݙِتّے۔ ول اڳست 2017 وچ، کُجھ رُہنگی جنگجوواں نے پولیس چوکیاں تے فوجی اڈے تے حملہ کِیتا۔ اُنہاں دی کاروائی تکڑی تے بے رحم ہئی-کُجھ مہینیاں وچ، 354 پِنڈ ساڑ ݙِتّے ڳئے۔ محض 30 ݙینہاں وچ، کریبین 6,700 رُہنگیاں کوں مار ݙِتا ڳیا۔ وِیہڑے ساریاں عورتاں تے ڌیاں، اساں دیاں اپݨیاں ڀیݨاں، فوجیاں ولوں گینگ ریپ دا شکار تِھیاں۔ لوک بنڳلہۓ پُجݨ کیتے جنگلاں وچ ڀڄ ڳئے۔ فوج نے ہیلی کاپٹر وَرتَے اُنہاں تے فائرنگ کیتے تے بارڈر دے نیڑے زمینی بم بچھائے تاں جو ڀڄدے ویلے اُنہاں کوں نقصان پُڄایا ونڄے۔ ہفتے وچ ہی 700,000 توں وَدھ پناہ گُزڄ بنڳلہۓ پُج ڳئے، زیادہ تر کاکس بازار دے کیمپاں وچ۔ پر اے انت نئیں۔ اِنہاں کیمپاں وچ، وِیہڑی ہی تشدد ہے۔ میتھ تے ݙوجھے نشے ہر پاسے ہن، تے اے وِیہڑے خطرناک ہے۔ 2017 توں، ہر ورھے کیمپاں وچ تقریباً 35 قتل تِھیندے ہن، کݙھیں کݙھیں 57 تائیں پُڄ ویندے ہن، نشے دیاں سودے بازی تے جھگڑیاں دے کارݨ۔ تے صرف برما ای نئیں۔ کُجھ رُہنگیاں ملائیشیا وی ڳئے ہن، اُمید کر کے سکون دے، پر اوتھاں نسل پرستی خوفناک ہے۔ میں جِداں ݙٹھا ہے، اے کہیں اَڳوں نئیں۔ لوک اِداں عداوت والے ہن جو رُہنگیاں کرایہ داراں کوں کڈّھیا ڳیا تے اُنہاں کوں سڑکاں تے سونڑا پیا۔ ول ملائیشیائی پولیس نے پناہ گُزڄاں تے سیاسی پناہ طلب کرݨ والیاں کوں گرفتار کرݨا شروع کر ݙِتا-22,000 توں وَدھ لوک سالاں توں ڈیٹینشن سینٹرز وچ پھسے ہوئے ہن بغیر قانونی مدد دے۔ خواہ جنہاں کول کاغذات ہن اوہ وی مکمل وکھرے علاقیاں وچ رہندے ہن۔ میں دا دِل ٹُٹدے کیوں جو ݙوہیں ملائیشیائی تے رُہنگی مُسلم ہن۔ شروع وچ، ملائیشیائی لوک حمایتی ہَن، پر ول قوم پرست خیال پھیل ڳئے تے اُنہاں نے سلامتی تے معیشت کوں اسلامی بھائی چارے تُوں اُتّے رکھݨا شروع کر ݙِتا۔ اے آہدے ہن جو رُہنگیاں اِسلاماں نئیں پالتے تے اوتھاں فِٹ نئیں بیٹھدے۔ میں ویڈیو ݙٹھے ہن جو رُہنگیاں دے ٻال صرف سکول جان کیتے چَلدے پئے ہَن تے اُنہاں دا پِچھا کیتا ویندا ہے تے اُنہاں کُوں موجودگی تے لعنتاں ݙِتّے وِیندے ہن۔ ایں سانڳے اساں دے عزیز نبی محمد صلی اللہ علیہ وسلم نے قبائلیت سانگے ڈراوا ݙِتا ہائی۔ اے وِیہڑا دِکھ ہے-ہک ساری زِندگی اِداں سزاواں بھُڳتݨا صرف اِداں کارݨ جو تُساں کین٘ویں جمئے۔ اللہ اُنہاں دی حفاظت کرے تے سارے دے دِلاں نرم کردے۔ والسلام علیکم۔