ابن القیم دی جنت دے جھلکیاں

مینوں ابن القیم (اللہ اُنہاں تے رحمت نازل کرے) دی اُس لاجواب جنت دی وضاحت ملی، جو اُنہاں دی کتاب "ہادی الارواح الیٰ بِلاد الافراح" چوں ہے، تے میں اِس نُوں ضرور شیئر کرنا چاہندا ہاں: "جنت دائمی سکون دا گھر ہے، اَنج جِتھاں خوشی کدھی ماند نئیں پوندی تے نعمتاں کدھی ختم نئیں ہوندیاں۔ اِس دی زمین مشک نال بنی ہے، اِس دے کنکریاں موتی ہن، اِس دی مٹی زعفران ہے، اِس دے پتھّر جواہرات ہن، تے اِس دی روشنی رحمٰن دے چہرے دی نور نال پھیلدی ہے۔ اِتھے پانی دے دریا ہن جیہڑے کدھی بگڑدے نئیں، دُدھ دے دریا ہن جیہڑے اپݨے کامل ذائقے چوں کدھی نئیں ڈگدے، شراب دے دریا ہن جیہڑی چُسݨ چ مزہ دیندے، تے خالص تے صاف شہد دے دریا ہن۔ اِہہ نہراں بغیر بستر دے وگدیاں ہن، سبھ تُوں اُچّے مقام تُوں اُبلدی ہن، تے ایمان والیاں دے محلاں دے تھلے آہستہ آہستہ سرکدیاں ہن۔ اِہہ محلاں سونے تے چاندی دے بݨے ہوئے ہن، جیہڑے مشک دے اینٹاں تے خوشبو دے گارے نال تیار کیتے گئے ہن۔ اُتھے دے سبھ تُوں گھٹ درجے دے شخص دی وی دس دنیاواں دے برابر سلطنت ہوسی، تے جیہڑا سبھ تُوں پچھوں داخل ہوسی، اُس دیاں نظراں جتھے تک جاں سکن، اُتھے تک اُس دا گھر پھیلیا ہویا ہوسی، ہر قسم دی نعمت نال بھریا ہویا۔ کھوکھلے موتیاں دے خیمے، جیہڑے ساٹھ میل اُچّے ہون گے، باغاں چ بکھرے ہوئے ہون گے۔ ہر کونے چ حوریں ہون گیاں، وسیع اکھیاں والیاں ساتھیاں، خالص نور دیاں بنیاں ہوئیاں، اپݨے شوہراں تُوں پہلاں کسے نے اُنہاں نُوں ہتھ نئیں لایا، اُنہاں دی اکھ دا جھلک سورج دا وی نور گھٹ کر ڈیوے۔ اُنہاں دی خوبصورتی اِنی تُوں زیادہ ہے کہ جے اِہناں چوں کوئی زمین تے ساݙے درمیان آجاوے تاں ساری دنیا روشنی تے خوشبو نال چمک اُٹھے۔ سبھ تُوں گھٹ درجے دے مومن دے کول وی بہتر حوریں ہون گیاں، ہر اک اپݨے محل چ، تے اُس نُوں سو آدمیاں جیہی طاقت عطا کیتی جاوے گی اپݨے رشتے قائم رکھݨ لئی، بغیر تھکن تے بغیر کسے حد دے۔ جنت دے درخت اِتنے وڈے ہن-سبھ تُوں تیز گھوڑے تے سوار سو سال تک وی صرف ہک درخت دے سایے چ سفر کرے تے اُس دے سایے تُوں باہر نہ نکلے۔ اُنہاں دے تنا سونے دے ہن، شاخاں موتیاں دیاں ہن، پَتے ہری ریشم دے ہن، تے پھل ہیٹھاں لٹکدے ہن، جیہڑا وی اُنہاں نُوں توڑنا چاہوے اُس دے ہتھ ول جھُکدے ہن۔ ہر پھل مختلف رنگ چ چمکدا ہے، پر ہر اک دا ذائقہ الگ تے الٰہی ہے، تے کوئی وی پھل موسم دے لحاظ نال نئیں آؤندا۔ جنت دے پنچھی اِس طرح دی دُھناں گاندے ہن جیہڑے دِل دے ہر غم مِٹا ڈیندے ہن، آواز مار کے کہندے ہن: "آزادانہ کھاؤ تے پیؤ اُس واسطے جیہڑا تساں کر چُکے ہو!" جنت دے لوک محض لطف واسطے کھاندے تے پیندے ہن، کیونکہ اُتھے نہ بھُک ہے، نہ پیاس، تے نہ ہی کوئی ضائع ہووݨ والی شے۔ جیہڑی شے اُہ چاہن گے فوراً سامݨے آجاوے گی، سونے، چاندی تے بلور دے بݨے ہوئے بہترین پلیٹاں چ پیش کیتی جاوے گی۔ سبھ تُوں سادہ کھانا اِہو ہے کہ کِسے نوکر دے سامݨے ہک تَڑکی ہوئی چڑی آجاوے گی، تے اُس دے کھاݨ دے بعد اِس دیاں ہڈّیاں دوبارہ جوڑ کھڑیاں ہون گیاں تے اُڑ جاوے گی۔ اُنہاں دا مشروب مشک نال مہر کیتا ہویا ہوسی، تے ہر محفل دے انت تے اُنہاں نُوں سلسبیل دے چشمے توں ہک پیالہ ملسی، جیہڑا ادرک تے کافور نال ملایا ہویا ہوسی، تے پورا سکون ڈیوے۔ اُنہاں دے کپڑے نرم ریشم تے ہرے کمخواب دے ہن، سونے دے کڑے، موتیاں دے تاج، تے سونے دے کنگی-اُنہاں دا پسینہ مشک جیہی خوشبو دیندا ہوسی۔ اُنہاں دا کدھی بُڈھاپا نئیں آؤندا، کدھی بیماری نئیں لگدی، کدھی نیند دی ضرورت نئیں پیندی، کدھی اُداسی نئیں ہوندی، تے کدھی موت نئیں آندی۔ اُتھے نہ نفرت ہے، نہ حسد، نہ جھگڑے، تے نہ ہی مایوسی۔ اُتھے ہر روح زمین دے سبھ تُوں خوبصورت شخص تُوں زیادہ حسین ہوسی، تے اُنہاں دی خوبصورتی روز بہ روز ودھدی جاوے گی۔ اُنہاں دے دِل ہک ہون گے، اُنہاں دی گالھ اللہ دی تعریف ہے، تے اُنہاں دا سلام "سلام، امن ہووے" ہے۔ پر اِس سبھ کجھ توں اُتے سبھ تُوں وݙی خوشی، سبھ تُوں اُچّا انعام جیہڑا ہر شے تے سایہ کر ڈیندا ہے، اِہو ہے: اللہ تعالیٰ دے چہرے دا بغیر کسے پردے دے، بغیر کسے فاصلے دے، تے بغیر اِس دے خوف دے کہ اِہو کدھی رُک جاوے گا، دیدار کرݨا۔ 'جݙاں جنتی جنت چ داخل ہون گے، تبارک و تعالیٰ پُچھسن گے: کی تساں چاہندے ہو جو میں تہاڈے کول ہور کجھ ڈیواں؟ اُہ کہسن گے: کی تساں نے ساݙے چہرے نُوں روشن نئیں کر ڈِتّا؟ کی تساں نے ساکوں جنت چ داخل نئیں کر ڈِتّا تے آݨ نُوں دوزخ توں بچا نئیں لیا؟ راوی نے آکھا: اُوں ویلے اللہ پردہ چک ڈیسی، تے اُنہاں نُوں ڈِتّا گیا ہر شے اِس دیدار توں گھٹ محبوب نئیں ہوسی، جیہڑا اوہ اپݨے ربّ عزّ وجلّ دی طرف ݙیکھدے ہون گے۔' اُہ نظارہ ہک براہِ راست دیدار ہوسی، دِل تے روح دی اکھاں نال-محبوب نال ملاقات جیہڑی اِس زندگی دے ہر مشکل لمحے نُوں ہک بُری خواب وانگوں مِٹا ڈیوسی۔ اُس لمحے، سارے دریا، محل، حوریں تے پھل یاد توں اُتر جاون گے، کیونکہ اُہ اوہناں ذات دے سامݨے ہون گے جیہڑے نے اُنہاں نُوں بنایا ہے، تے اُہ خوشی ہمیشہ قائم راہسی۔ اِہو اوہ جنت ہے جیہڑے واسطے پہلے مسلمان اپݨیاں رات دیاں نمازاں چ روندے ہوندے ہن۔ اِہو اوہ گھر ہے جیہڑا اُس شخص واسطے انتظار کر رہیا ہے جیہڑا اللہ ول خلوص نال مُڑدے ہے، اپݨی روح دے خلاف جدوجہد کردے ہے، تے توحید تے مریندا ہے۔ تے اِس دے سبھ تُوں گھٹ درجے والے وی اِس طرح محسوس کرن گے جیویں اوہ سبھ تُوں زیادہ نصیب والے ہن، جݙاں کہ سبھ تُوں اُچّے درجے والے اوہ کجھ رکھن گے جیہڑا کسے اکھ نے کدھی نئیں ݙِٹھا، کسے کان نے کدھی نئیں سُݨیا، تے کسے انسان دے دِل نے کدھی نئیں سوچیا۔"