اوہناں لوکاں لئی یاد دہانی جیہڑے تکبر آلے آن لائن جھگڑیاں چ پھسے ہوئے نیں

نبی، صلی اللہ علیہ وسلم، نے فرمایا، "میں جنت دے کنارے تے اک گھر، اوہدے درمیان چ اک گھر، اتے اوہدے سبھ توں اچے حصے چ اک گھر دا وعدہ کرنا واں اوہدے لئی جیہڑا بحث چھڈ دیندا اے، بھاویں اوہ حق تے ہووے۔" (المعجم الکبیر 217، حسن لغیرہ)۔ کدی کدی، آن لائن بحثاں چ، لوک اک دوجے نال عزت نال خیال ونڈاندے نیں، پر فیر اے کم انا دی لڑائی بن جاندا اے۔ بندے بس ایس واسطے جواب دیندے رہندے نیں تاکہ دوجا آخری گل نہ کر جاوے، اے سوچ کے کہ چپ رہنا ہار مننی اے۔ اے تکرار اکثر بے عزتی تک پجدیاں نیں، جویں "توں بالکل بے خبر ہیں" اتے اس طرحاں دیاں۔ میں ایہو جیاں صورتاں دیکھیاں نیں جتھے اک بندہ ٹھنڈے دل نال اپنیاں گلاں دس رہیا ہوندا اے جد کہ دوجا اکھاں پھرول کے، بے عزتی کردا، اتے اوہنوں سچ مچ سندا ای نئیں۔ میں اکثر اوہنوں جیہڑا ٹھنڈا اے، دسدا واں کہ بحث توں پچھے ہٹنا اسلامی قدراں تے چلنا اے۔ اگلی وار جدوں تسیں آن لائن تکرار چ پھسو، جواب کلک کرن توں پہلے ذہنی لسٹ دوڑاؤ۔ اسلام چ، اپنی نیت نوں ویکھدے رہنا ضروری اے، کیوں جو بحث دوران ساڈی نیت بناں سانوں پتہ لگے بدل سکدی اے۔ # ہر وار جواب دین توں پہلے اک فٹا فٹ جانچ: - میری نیت چوں کنا حصہ سچ مچ سچے نصیحت دین یا خیال ونڈان دا اے؟ اتے کنا چھپے ڈر توں آیا اے کہ میں غلط نظر نہ آواں؟ - کیہ میں پریشان واں کہ چپ رہنا ایویں لگے گا کہ میں ہار رہیا واں؟ - کیہ میں طنز ماردیاں، مکول کردا، یا اوہناں نوں تھلے لا کے بول رہیا واں؟ کیہ میرا بولن دا طریقہ اللہ نوں پسند اے؟ - کیہ میں ٹھیک ہوواں، اگر پتہ لگے میں غلط ساں؟ - کیہ بحث بے فائدہ ہو گئی اے؟ کیہ دوجا بندا مخول کردا، بے عزتی کردا، یا صحیح ڈھنگ نال گل نئیں کردا؟ # اصل نکتہ مسلمان ہون دے ناطے، سانوں اپنے نفس نال لڑنا چاہیدا اے تکبر توں پاک ہون لئی۔ اے تکبر بحثاں چ ساہمنے آ سکدا اے جتھے اسی بس ہارے ہوئے نظر نئیں آونا چاہندے، بھاویں سانوں پتہ ہووے اسی حق تے آں۔ اگر تسیں پہلاں ای اپنے مکھ نکتے رکھ چھڈے نیں اتے دوجا بندا نئیں سندا، فیر پچھے ہٹو۔ تسیں کسے نوں زبردستی کوئی خیال منوان نئیں سکدے اوہدی ویل تے، پر اک بیج بویا جا سکدا اے۔ ہور پڑھن آلے دوویں نقطہ نظر ویکھ سکدے نیں اتے اپنا فیصلہ خود کر سکدے نیں۔