Maaliif 'Saayinsii fi Amantaa' Yaada Barbaachisaa Dhabsiisa
Salaam, hundaaf. Namoonni-Muslimoota qofa osoo hin taane, keessumaa atheistoota-saayinsii fi amantaa waa'ee akka waliin lolanii dubbatan yeroo baay'ee argaa jira. Garuu dhugaa dubbachuuf, akkaataan itti ibsan sun dogoggora. Ani deebi'aa fi saayinsistii waan ta'eef, saayinsii particle physics irratti beekumsa qaba. Bakka ani dhaabbadheen, saayinsii fi amantaa mormitoota miti. Dhugaa dubbachuuf, karaan isaanii adda adda-yeroo tokko tokko walitti dhufuun isaanii baay'ee gaarii. **Saayinsiin** karaa itti wantoota **qaama** addunyaa irratti arginu hubannuuf nutti fayyadu. **Amantaan**, immoo, gama biraatiin gaaffilee falaasamaa fi **metafizikaa** gurguddoo waliin wal'aansoo godha. Isaan kun kutaa adda addaa, akkuma namni tokko herregaa fi seenaa akka wal dorgomu hin jedhamne, mitii? Egaa, ilaalcha Islaamaa irraa, uumama qorachuun akkuma uumaa Rabbi, Qur'aanni *ayat* ykn mallattoolee jedhee waamu, qorachuu fakkaata. Hayyoonni Muslimaa hedduun, kan akka Ibn al-Haytham fi Al-Khwarizmi, amantiisaaniitiin uumama qorachuuf kakaafamaniiru-hujii isaaniis saayinsii ammayyaa hundeessuu keessatti gumaacha guddaa godheera. Fi ilaalcha saayinsii irraa, kutaa tooftaa saayinsii keessaa guddaan wantoota **hin beekne** agarsiisuu dha. Kanaafuu, yeroo namni tokko "Waa'ee X ragaa **tokkoyyuu** hin qabnu" jedhu, kun "X irratti ragaa **mormaa** qabna" jechuu miti. Namoonni idile adda baafachuu hin dandeenye, kunis amantummaa saayinsii balleessa. Kanaafuu, saayinsii tooftaa ta'een, wantoota akka Rabbi jiraachuu, ykn Jannataa fi Ibidda jiraachuu dhugaa ta'uu fi dhugaa ta'uu dhabuu mirkaneessuu hin qabu-hin danda'us. Namni akkas jedhu kamillee tooftaa kana fayyadamaa dogoggoraa jira. Egaa eeyyee, saayinsii fi amantaa "diinota" miti. Isaan qaama dhugaa keenyaa irratti gaaffilee **gosa** adda addaa gaafachuuf meeshaa adda addaa qofa.