Maaliif Namni Tokko Ajjeesuun Akka Nama Hundaa Ajjeesee Tti Lakkaa'ama? Sababni Isaa Islaamummaa Keessatti
Dhimmi ajjeechaa fi kukkutuu deebi'ee Indoneesiyaa keessatti uumame, kunis yeroo kabajni jireenya namaa kabaja dhabu hammam sodaachisaa akka ta'e agarsiisa. Islaamummaa keessatti, lubbuun namaa amanaa Rabbi SWT ti kan sadarkaan ishee baay'ee ol'aanaa fi dhiiga irraa tiksuun dirqama ta'e. Qur'aanni yeroo sababa sirrii malee lubbuu tokko balleessuu dhiphina isaa ibsa: "Namni lubbuu tokko ajjeese, namni sun namni kaan ajjeeseef yookaan dachii irratti badii hojjateef osoo hin taane, akka inni nama hundumaa ajjeeseetti." (QS. Al-Maidah [5]: 32).
Tikfannaan lubbuu kaayyoo bu’uuraa shari'aa Islaamaa keessaa tokko. Imaam Syathibi kitaaba Al-Muwafaqat keessatti fedhiwwan bu’uuraa shan shari’aan eegu, isaanis: amantii, lubbuu, kabaja, qabeenya, fi sanyii. Ajjeechi Islaamummaa keessatti cubbuu guddaa jalatti ramadama, Qur'aanaa fi hadiisa irraa akeekkachiifannaa cimaa argate. QS. an-Nisa' [4]: 93 mu’umina beekaa ajjeeseef adaba ibidda isaa ibsa, yeroo kana Nabi SAW akka inni jedhetti gooftaa Rabbi biratti addunyaan guutuun badaa ta’uu nama muslim tokko mirga malee ajjeesuu irra salphata.
Islaamummaan dhorkii safuu qofa osoo hin taane, haqa kennuu fi ajjeechaa ittisuu keessatti qishasha fi diyat jedhu seeraan kaa’eera. QS. Al-Baqarah [2]: 178-179 dirqama qishashaa fi ogummaa isaa akka wabii jireenya itti fufiinsa qabuutti cimsee ibsa. Qishash sirna adabaa qofa osoo hin taane, itti gaafatamummaa raawwataa fi bu'aa ittisaa mirkaneessuun hawaasa tiksuu dha.
Dhimmi ajjeechaa fi kukkutuu kun yaadannoo ta'uu qaba, kabajni jireenya namaa walitti eeguu akka qabnu. Islaamummaa keessatti, lubbuun tokko lakkoofsa qofa miti, garuu amanaa kabajaa fi itti gaafatamummaa addunyaa fi Rabbi SWT duratti bu'aa qabdu dha.
https://mozaik.inilah.com/dakw