Maaltu Na Amansiise Islaamni Dhugaa Dha Jettee [Yaada Guutuu]

Assalaamu alaikum hunda keessan. Waan yeroo dheeraaf na keessatti awwaalee ta'e - ani akkamitti akka danda'ee amane Islaamni dhugaa dha jennee - waliin qooduu barbaade. Kun Qur'aana irraa odeeffannoo naaf tamsaasuu miti, garuu akkamitti akka itti yaadu jalqabee ibsuu akka danda'etti. Namni yeroo "Ahmed dhugaa dha akkamitti beekta?" jettee gaafate, "Ahmed dhugaa dha jennee malee" hin jennee dubbachuu hin danda'u. Sun hin oolu, sili? Kanaafuu gaaffii guddaa irraan jalqabe: Maaliif waan hunda yoo ta'u? Waan nutti naanna'u hundi of irratti hirkatu, ni beektuu? Fakkeenyaaf, asitti hin jiraanne ta'anii. Ati, ani, dachiin - isaan hundi jiraachuu qabu hin turre. Mukkeen nama tokkoo muka dhirsee, bishaan fi aduu argatee, haalaan sunis walitti dhufeen jiraata. Garuu dhirsi sana asitti jiraachuu qabuu hin turre, namaa dhirsuus hin turre, haalaanis mirkanaa'aa hin turre. Kanaafuu, waan hundi waan biraa irratti hirkataa jira. Kana jedhuun waa'ee 'irra deddeebi'uudha' - isatu irratti hirkata. Kanaafuu, maaliif waan tokko yoo ta'u kan hin qabne? Ilaaluuf karaalee tokko tokko jiru. Yoo waan hundi yeroo hunda waan biraa irratti hirkate ta'e, ykn sababa dhugaa hin jirre ta'e, ykn dhumarratti, waan tokko waan biraa irratti hin hirkatin jiraatu. Karaa sadaffaa sun naaf yaada sirrii ta'ee na ture. Namni tokko "Ahmed maaliif dhibba dollar qaba?" jettee gaafate yaadi. Hiriyyaan isaa kennaa ta'ee, kan inni immoo nama biraa irraa argate, akkasumas yeroo hunda. Lammaffaan dhibba dollaraa ofii qabaachuun kan jalqabe hin jiru. Yeroo dheeraaf, maallaqa sun eessaa dhufee jettee yaadda. Yaada wal fakkaataa: yoo waan hundi waan biraa irratti hirkate ta'e, deebi'ee deebi'ee ibsuu waan tokko hin ibsu. Waan hin liqeefne, waan barbaachisaa ta'e barbaachisa. Kanaafuu, waa'ee jireenya barbaachisaa - waan tokko kan jiruufi waan biraan hundi isa irratti hirkatu - irratti bu'na. Amma "Rabbiin" hin seenu, garuu bu'aa tokko jiraachuu qaba jedhee dubbadha. Kanatti "Eenyutu Rabbiin uume?" hin jijjiiru, sababiinsaa waan hundi sababa barbaadu jedheenii hin dubbannu, waan hirkatuu qofa. Jireenya barbaachisaa sababa eeguu hin qabu. Amma, jireenya barbaachisaa kana akkamii ta'a? Waan uumamaa biraa ta'uu hin danda'u, sababiinsaa isaanis irra deddeebi'oodha. Uumamaan aanga'oo guddaa qabu ta'ee ykn aalama hundaa ta'uu hin danda'u - isaanis hiika barbaadu. Isaan hundaa baasee, sanduuqa waan uumamaa keessatti hin cufamne ta'uu qaba. Yoo aalama keenya uumee - aalama biraa ykn hin taane ta'uu danda'ee ta'e - kuni fedhaafi beekumsa agarsiisa, lakkoofsa namaa miti. Kun "hin jennee" akka dhiifamu godhee hin jenne, garuu gaaffii waayila hundi ilaaluu qabu taasisa: hiika dhumaa waan hundaaf maali? Tole, garuu yoo sanis kana fudhattee, Islaam siif hin kennu. Namni "Rabbiin" jedhu "Tole, humna guddaan uumuu jalqabeetti dhiise" jedhuu danda'a. Kanaafuu, waan Rabbiin ibse ilaalla. Yoo Uumaan keenya sammuu fi yaada dhugaa dubbii qabuun nu uume, aalama keessatti filannoon murteessaa ta'ee ta'e, yaada qajeelfamaas hin dinqisiifanne. Amma, Uumaan dhugaan namoota waliin dubbataa? Kun bara Nabiyyii Muhammad (nabiyyii islaamii) tti. Ibsa guddaa baase: namicha beekaa ta'ee ykn walal'aa ta'ee miti, garuu ergamaa Rabbi irraa ta'ee, Qur'aannis sun ergaa isaati. Kanaafuu karaalee ilaalu: kijiba dubbatee, dogoggoraatee, nama biraan ergaa isaaf kennee, ykn dhugaa dubbatee. Kun akka Muslimtoonni isa jaalatanii miti, garuu yeroo jireenya isaa, ergaa isaa, Qur'aanaa fi waan isa naanna'u hundatti ilaaltu maaltu akka waliin ta'utti sirriitti wal qabata. Namni tokko "humnaafi qabeenyaaf ofii irraa uume" jedhu, garuu seenaa hin ilaalu. Yeroo ittiin dhukkubsataanuu qoramu ture dhaamsa kennu jalqabe, kan hin rakkinaa taa'u miti. Hordoftootni isaa raawwatan, hanga dhaamsa isaa dhiisuutti moggaa isaaf kennanii, isaas akka duraatti dhaamsa hin jijjiirre: Rabbi tokko gabbaraa, abbaaruu dhiisaa, tawbaa deebi'aa, haqaa dhaabbachaa, sadaqaa kennaa, jireenya itti aanu qophoessaa. Maqaa isaa hundaa ergaa isaa dhugaa ta'uu irratti dhiyeesse. Ergasii Qur'aaniin isaa. Barreeffama mana barumsaa isaa akka hin taane - isaa fi waan Rabbiin ibse adda baasa, yeroo tokko tokko immoo isa qajeelchaa. Yoo namni immoo aangoo ijaaruuf ofii irraa uume, maaliif jechoota isa madaalu ni dabalata? Kun ofii isaa ragaa hin taane, garuu gaaffii keessatti qooda. Waan tokko na keessatti mul'ate: Qur'aanni namoota suuraa fakkaataa isaatiin uumuuf danda'uu isaaniin dhiphisaa (Qur'aana 2:23). "Tole, kun bareedaa dha" malee miti - barreeffamni isaa Afaan Arabaa keessatti adda ta'ee, kan sirriitti Afaan biraatti murteessuu hin dandeenye. Afaan biraatti hiikuu akka walal'aa; sanyii, filannoo jechaa fi gadi fagoo isaa dhaba. Ibsi Qur'aannii kan fakkeenya hin qabne ta'uus namni Afaan Arabaa dhugaa isaa ilaaluu qaba akka isa mokkoruuf, hin ilaalu malee miti. Eegumsaanis qooda biraa. Qur'aanni "Dhugumatti, Nuti yaadachiisaa (Qur'aana) buufne; dhugumatti, Nuti isa eeggina" jedha (Qur'aana 15:9). Barreeffama durii tokko keessatti kan isa jijjiiruu danda'ee hin taane. Gareewwan jireenyaa irraan dabarsameera: dubbisuu, yaadachuu, barsiisuu fi barreessuu. Yoo nama tokko kophee tokko jijjiirre, yaada kumaatamaan namootaafi barreeffamoota birootiin jecha dhugaa eeggatee ture. Dubbisuu addaddaan jijjiiramaa ta'uu hin agarsiisu - qorannoon Islaamaa dubbisuu fudhataman hundi kan Nabiyyii ofii irraa ka'e, jijjiirama boodaa hin taane jedha. Ergasii waan duraan ibsan. Qur'aanni Roomni yeroo murtaa'e keessatti injifannoo irraa deebi'uu isaanii ibse. "Guyyaa tokko cimaa ta'a" jennee akka hin taane - garee fi yeroo murtaa'e irratti qajeelamee, seenaas isa waliin madaaluu dandeessa. Kunis ofii isaa ragaa hin taane, garuu waan ittiin dabalu yeroo baay'ee dabalattu. Yaada Rabbiis Islaam keessatti sirrii ta'ee jira. Rabbi tokko - Al-Ahad, Tokko; As-Samad, of bu'aa guutu. Sadi tokko keessatti hin taane, nama-Rabbiis hin taane, waan nyaatuufi waan uumama irratti hirkatus hin taane. "Isa hin dhaltu; hin dhalannes; Isaafis fakkeenyi hin jiru" (Qur'aana 112:3-4). Sun waa'ee jireenya barbaachisaa kan duraan yaadanne waliin wal qabata. Nabiyyiin (nabiyyii islaamii) amantii haaraa hin baane; amantiin Ibraahiim, Muusaa, Iisaa fi nabiyyoota hundaa deebi'aa jira jedhee: Uumaa qofa gabbaraa. Ani waan tokko "ani akka danda'etti amane" jennee namatti hin jedhu. Dhimmi guutuu ilaaluu nan jennee dubbadha. Gaaffii: Humna guddaan jiraa? Yoo ta'e, waan Rabbiin ibse ta'uu danda'aa? Ergasii eenyutu waan Rabbiin ibse jedhee fi maal ragaa fidu ilaali. Nabiyyii Muhammad (nabiyyii islaamii) fi Qur'aanaa qorannoo qabaa - Afaan Arabaa isaa yoo dandeessu baradhu, dabarsa isaa, waan duraan ibsan isaa fi waan mormitootni jedhan ilaali. Waayila eegumsaa kee adda ta'ee hin yaadin. Namni Rabbi hin amanne, Kiristaana, Islaamaafi kan birooti hundi ibsa baasu. Gaaffiin dhugaa maaltu jireenya, sammuu, dhugaa dubbii fi ragaa seenaa Nabiyyii fi Qur'aanaa waliin akka waliin ta'utti sirriitti hiika? Yoo dhugaan barbaaddu, Qur'aanaa onnee bannee dubbisi. Maal jedhu ofii ilaali. Dhumarratti, Islaam Nuti Rabbi qofa - Isa Nabiyyii Muhammad (nabiyyii islaamii) uume - gabbaraa nu waama. Yaada kiyya qofa, Rabbi nu hundaa qajeelchaa haa nuuf taasisu. Baay'ee kan kana irraa baradhe waan barumsa "Sapience Institute" irraa baradhe, akka dubbii Mohammed Hijab fi Hamza Tzortzis irraa taa'e. Anis akka naaf itti fayyadamuutti jechaa jijjiiraa fi walitti fiduu dha.