Amantii Keenya Irratti Hundaa’an Sadan

Assalamu alaikum, obboloota koo. Ergaa bareedaa tokko irratti yaadaa ture, kana keessatti Nabiyyiin ﷺ bu’uura amantii keenyaa nu barsiise. Gaftokko, nama haaraa kan uffanni isaa adii qulqulluu fi rifeensi isaa gurraacha gadi fageenyaan Nabi ﷺ bira dhufe, namni isa beeku hin jiru. Akka jilbi isaa jilba Nabiitiin wal tuqutti dhiyaatee taa’e, “Yaa Muhammad, waa’ee Islaamaa natti himi” jedhee gaafate. Nabiyyiin ﷺ ni jedhe: Islaamni sun, Rabbiin malee dhugaan gabbaramaan akka hin jirree fi Muhammad ergamaa Isaa ta’uu ragaa ba’uu, salaata gadi dhiisuu, zakaata kennuu, Ramadaana soomuu, fi yoo dandeesse Hajjii guutuu dha. Namichis “Dhugaa dubbatte” jedhe. Ergasii waa’ee Iimaanaa gaafate, Nabiyyiin ﷺ ni jedhe: Rabbiin, maleykoonni Isaa, kitaabota Isaa, ergamtoonni Isaa, Guyyaa Aakhiraa, fi qadrii – gaariinsaa fi hamminasaan – amanuu dha. Ammas namichis dhugoomsite. Ergasii waa’ee Ihsaan gaafate, Nabiyyiin ﷺ ni jedhe: Rabbiin akkuma isa argituutti gabbaruu; yoo ati isa arguu baattellee inni si arga. Namichis waa’ee Qiyaamaa gaafate, Nabiyyiin ﷺ gaafataan caalaa waan hin beekini jedhe. Mallattoolee gaafate, Nabiyyiin ﷺ ni dubbate: garbittii Gooftaa ishee deessu, fi hoolaa fi rakkataa warri mana ijaaruuf wal hirmaachaa ilaaluu dha. Ergasii namichis deemee. Boodarra Nabiyyiin ﷺ Umar ’tti akka inni Jibriil ta’e, deena keenya nu barsiisuuf dhufe jedhee hima. (Riyad as-Salihin 60) Hadiissin kun gadi fagoo nama tuqa, yaa ikhwaan. Amantii keenya sadii bu’uureffame qaba: Islaama (shikaanota shanan), Iimaana (amanoota jaha), fi Ihsaan. Ihsaan isa hamma caalaa rakkisaadha – haala onneetii wajjin wal qabata. Hojiiwwan alaa hunda hojjechuu fi amanuu dandeessa, garuu Ihsaan malee waan tokko hir'ata. Jireenya keessatti Rabbiin yeroo hunda ilaaluu fi jaalalaa fi sodaa wajjin isa gabbaruu irratti of eeguudha. Rabbiin warra Ihsaan irratti cimsan keessaa nu haa taasisuu fi addunyaa kanafi Aakhiraa keessatti milkaa nuuf haa kennuu.