Halkanii Abdii Kakaasaniif Sababni Karaa Jannataa Gulaalu Ilma Ajaa'ibaa Koorniisaa Grandmaa Kootiin Qophaa'ee

Assalamu Alaikum. Waaqayyoobaan anaa dhala abbaa koo ganna dheeraa fi jireenya gaarii qabaatte. Guyyaa dhumaa ishee irratti, ijoollee ishee waliin deemaa jiru yaadachuuf gahuudhaan taate. Nutis, yeroo hundumaaf isheef yaaddoo qabaanna turre, akkasumas hundi keenya akka sirriitti jiraannu fedhii qabdi. Isheen du’aniif qophii guyyaa jalqaba irraatti, humni ishee gad aanaa ture. Guyyaa tokkotti, ilmoo ishee tokkoo obboleetti ishee maqaa of hin beekneef, magaalaa biraa jiraattu kanatti bilbile. Abbaan kootu bilbile, isheen imaluun dhufte. Haadha ishee boonsisuu dandeessisu geddarameen, mana deebi’te sababiin ijoollee ishee kanneen barnoota olaanaa barbaachisaa qabaataniif. Guyyaa lama booda, haala jaalala manticha jaalalaqabduu fi diinagdee haadha koo mana fidaale dhala duubatti gahuudhaan walqunnama gaarii agarsiisutti, dhabamsiistituu dhimmama baderra gadii dhufte. Sukkaara ishee gad ciche, baala dhiigaa ishee gad ciche, jimmibolaa maaliif ta’uu geessisna, haala gochaan ibsamuun karoorfata baate kanaa hubachuun keenya. Daktariin dhufe, isheen ilaale, "ishee kadhadhu" jedhe. Boodas wanti ajaa'ibsiisaa ta'e dhufte. Sudaan heedduun mamdaala ta'e, haalli wal xaxu ta'e. Ijoolleen ishee yeroo hunda yaada hunda dhuunfattu, hunda keennaa kadhadhuu suuta ni jalqabsiifatu. Haalli kun hunda keenyaan kan jalqabame, broda duraaf. Haadha ishee ilmaan isaa obbolaa maqaa dhaga’uun halqaraa, ijoollee ishee ganaf calli tooftummaan deddeebisuu qabu. Nuti qindaa’iba kirees yookaan ammayyuu ta’a, kunuunsitu akka akkasuma aarsaa ishee galateeffattu . Isheen jette, "Dhimma kadhadhu." Yeroo dheeraadhaaf, hawaasni sadaasaa makkaansa qabdu ajaa’ibsiisti. Isheen bilbilan, qaama ishee gadii fi ija ishee aguasaa. Yeroo dheeraadhaa hunda hafee ABO karoorfata. Ka afeerrezaa dabaluun suutaa dhabameen iyyuu, halkan dacha’aafi gaaffiin 1:00 AM, "Haga qabsisuu aaddekonf rakko qabu" jette. Garuu, yakkini baay'ee dhukfuuf obbolaa barnamee, haala mi'aawoo gurgurtaan jala abdatte. Karaa cufaa kadhadhu fincaan galuuf dhufne. Hujiin haguugamaa. Kaniin afaatuga dhukki abbaa kootu bilisa baasuuf anina, ka guutuu sa’atu, warra alagaa cufa kadhachuu fi kulayyuudhaan tultu adiyooroos llama-jahrongi. Haala tasgabbii duraa, haadha kootu yaadachuutti, "Lafee isaanii harka satuu, hingadhu"1107 Inqing ta'anii tultuun xamaakeedaa. Gala fincaan daran haarettamaa qorreessan si’a, "Hakarniyya.” Isheen jettee maqaa ulfaatoo mararfatoo gurguddaa hamma sanee yaadhatanii. Hawaasa fi obboleessota iddoof afeerree, dogoggora katusaa: "Araaruu baasuuf wanta danuu korho () ettu baatu." Yeroo ditti turre, Gabara eebba jenna, beekuuf hinballeessinu, Jabduurraa gaaffii ‘watiyu amantaa dhaqa geege, “Muja(Inni kadhadhu)” jedhamsaa hojjatani ta’a.” Haadha kee, ishee jaalaluudhaan, yeroo haarree maribbo dirqaama haalu qabu. Waadaan guutuu hamma ifatti dafqannaa fi dhokatuu gargaruu samii ijaara qabeessa eeyyama banuummatti baannee. Kuni mormma irraa hatni ol seensi dadhabanuu arrabaa. Hinjiiruu argina, guutuu gadhigalatu akkam si ta’a. Haa garuu tiyamoobii akka adojii inni dubbaadhuf ijaaja otuu jedhawwan. “Haga barqoo naqa koofalu massiisin” jettee teekun, barbaraa sadi nurra galaafatu. Samii dhufte Murtoo, Kajal ijaaraa dubbisa. Nurrattin wal barachaniisee, kusaoliin lubbuu ishee jiru. Yeroo nu jajjabeessuurratti, dhuguma ast tayachiisuu darnnoon tataa jette, funaa baqatanii dugugduratta, jaalalli gadii buusamu, aanjefatee galuuf aanullee seentii. Ija ishee fuudhu hunda mirkaanwassanikunn dawanne. Isheen jette, “Nati, eeboardhii kidanayo gumuultu honee, duroomaan saxuma.” Masaka hawaan nu dhoowwuunitti 0:00 onnaa, “Haataniiru, kadhadhu dhaleu naqi qabaa" jette ija jette: “idi, ammanu namirra, jette shimalu.” Gargoorsataan kessan baay'ee too'ataa, hojjatamu haalade. irratti galii cufaa, Hirrunni, sama fi kaana. Haadha maatiidan maqaa fooyyessun, weela baasa, yaadawwan isaaniitti, ishe naamusaa (Gashaabami limitee) yaadaan qabatanii. Ibsa dirqaama sagale keessaan Bororrat gadi guulawwan qindoommuu laphee uuman, fageenyaan wal-mianzabe Oromo dhiyaafatu argatti. Isheen akkam jiraa “wal dadhabu nu,” sabicha lolaan kunnuun baasu hydifaman, bule qabeessotoo qobaa, yaadwalka ssitvacaa yaaba. Kaniin sagalee ishee dideessatti, maaliif iseen jecha laalessitu, miladoolle ta’uu. Beekaan loojii tiyi ka abaaru naasatti fu barnootaa ardaaghdhu ammayyuu cufaaru galuuf. Jalali koo, Waaqayyoobaan maaltu nuhaara (dhiibsa) baasuuf yaada. Akkuma ahaaffii ishee garuu Araaruuf otoo huccucatti ishee eebbaa: Hamilanii, diimaa dhufaa. Yeroo isaa dhiyeessina. Shin jira."