Yeroo Ani Kadhanni Koo Maaliif Na Jijjiiruu Akka Hin Dandeenye Hubadhe
Yeroo dheeraaf, waa'ee kana of gaafachaa ture. **Rabbiin salaata koo fudhataa?** Ani dinqisiifadhaa ture... Maaliif gara Rabbiitti aan isaa hinfedhu? Salaanni koo maaliif na jijjiiruu hin dandeenye? Maaliif nan salaata, garuu ammallee cubbuu walfakkaatuu, gowwoomsaa walfakkaatuu, fagoota Rabbii irraa walfakkaatu keessatti nan kufa? Guyyaa tokko, Qur'aanaa fi sunnaha dhugaatiitti gad seenuun, wanti ani hubadhe na rukute. **Wanti ani salaata keessatti maal akkan jedhu hin beekne.** Fuula Rabbii dura dhaabadhee... ...garuu onneen koo bakka biraatti. Suraa Al-Fatihaa dubbisaa... ...utuu hin hubatin maal Rabbiin gafachaa akkan jiru. Achumaan hadiisa yaada koo waaʼee Al-Fatihaatti guutummaatti jijjiire argadhe. Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) akka Rabbiin jedheetti qoode: "Salaata anga'aa aniifi garbicha koo jidduutti walakkaa lamatti qoode." Garbichi yommuu "Faaruun hundi Rabbii gooftaa aalamaati" jedhu, Rabbiin "Garbichi koo na faarse" jedha. Rabbiin garbichi qaama Al-Fatihaa hunda yommuu dubbisu itti deebisaa adeema. (Sahih Muslim 395a) **Akkan hubadhe, kun dubbisa qofaa miti. Mariidha.** Ani adhkaar rukuu'ii fi sujuud keessatti dubbadhaa ture... ...utuu hiika isaanii hin hubatin. Ajaja ba'uuf ariifadhaan, akka dafee hojii guyyaa kootti deebi'uuf. Achumaan akka Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) namicha salaata isaa ariifatee qajeelche yaadadhe. "Deemiitii salaatadhu, dhugumatti hin salaatisne," jedhee sanaan booda haala salaatichaa hundumaa keessatti callisee qajeelche. (Sahih al-Bukhari 757) Rabbiinis mu'uminoota dhugoowwan: "Isaan salaaticha keessatti warra gadi of qabu" jechuun ibse. (Qur'aana 23:1–2) Kunis na dhaabe, of gaafachuu na godhe: **Akkamitti salaatni koo jireenya koo akka jijjiiru abdiin qaba, yoo ani waan Rabbiinitti jedhu iyyuu hin beekne?** Rabbiin salaanni nama fokkisaa fi dogoggora irraa eeguu qaba jedha. (Qur'aana 29:45) Akkan hubadhe salaatni jireenya koo qajeelchuu qaba, hojimaata guyyaa keessatti to'atamuu qofaa miti. Achumaan baruu jalqabe. Jecha tokkon. Du'aa tokkon. Jecha tokkon. Hiika Suraa Al-Fatihaa. Adhkaar rukuu'ii. Adhkaar sujuud. Tashahhud. Suuta suuta... **Wanti tokko jijjiirame.** ALLAHU AKBAR... SUBHANALLAH. Yeroo jalqabaaf, salaatni aadaa qofaa akka hin taane itti dhaga'ame. **Kun mariidha.** Eenyumaanis ta'uu isaa... Rabbii wajjin. Gooftaa aalamaa. Isa Ani Gooftaa koo jedhamee waamu. Isa Ani Mootii koo jedhamee waamu. Isa guyyaa keessa yoo xiqqaate kudha torba qajeelfama gafadhu. Guutummaa isaa ibsuu hin danda'u. Garuu jireenyi adda ta'e. Nagaan dabalame. Barakaa dabalame. Galata dabalame. Abdiin dabalame. Hariiroon koo Rabbiin wajjin adda ta'e. Yommuu sun jijjiiramu... Wanti hundi jijjiiramuu jalqaba. Kanaafuu, yoo salaatota shanan guyyaa hunda raawwatta... **Achi booda hin dhaabbatu.** Salaata kee bari. Waan dubbattu bari. Du'aa hunda hubadhu. Jecha hunda. Fuula Rabbii dura dhaabbadhu, Isatti dubbachaa akka taate beeki, Innis siif deebisaa jira beeki. Wallah... nama dhandhama sana dhandhame malee kakaatu sirriitti beekuu hin danda'u. Rabbiin hunda keenyaa khushuu' salaatatti nu haa geessu, salaata keenya nu irraa haa fudhatu, warra fuula Isa dura dhaabatanii onneen isaanii nagaa argatte keessaa nu taasisu. **Aameen.**