Hiika Gadi Fageenya Dhageettii fi Ijja Qur'aanaa keessatti argamu

Assalamu Alaikum, yaad-rimee suuta barreeffama suura Al-Baqaraa keessatti, aayaa 7 irratti ture. Aayaa kana keessatti, Rabbiin (SWT) warra onneen isaanii cufamee jiruu ibsa: 'Rabbiin onneewwan isaaniifi dhageettii isaanii cufee jira, ijjiin isaanis dhokfame...' Wanti dhugaan nama dinqisiisu akkasumas, Rabbiin jecha tokko dhageettii (سمعهم) fayyadamuun ibsa, garuu ijja (أبصارهم) jecha hedduu fayyadama. Maaliif akkas? Barruuleen keenya durii as kana gadi fagaan ijaaruun mari'atan. Karaa naan hubadhe - Rabbiin hunda caalaa beeka - dhageettii akkaa tooftaa tokko qofa. Dandeettii dhagaa fi ergaa qaamolee fudhachuudha. Garuu ijja? Sun irra guddaa dha. Ijjiin qaamaa achumaa argachuutu jira, ijjiin guddaa, hiikaa onnee dhugaa beeku. Qur'aanni quba achuma ibsa ijja lamattuu aayaa biraa (22:46) keessatti onneewwan jaamuu dha. Kanaafuu, yeroo onnee namaa cufame, dhageettii tokkoo isaaniin ergaa dhageettii jaamu, ijja qaamaa fi ijja guddaan isaanis mallattoolee Rabbiitti jaamu. Waan biraa dinqisiifachuun as keessatti, mallattoo sirriin akkamitti wal fakkaatu: Rabbiin 'cufuu' (ختم) dhageettii fayyadama - akka kontiineraa cufanii jiru - sababni isaas dhageettiin dandeettii gadi aanaa waan ta'eefi. 'Dhokachuu' (غشاوة) immoo ijja fayyadama - akka daandii dhokatanii jiru - sababni isaas ijjiin gadi lixaa waan ta'eefi. Onni kun ga'umsa gahumsaa kan amantii yeroo cufame geessuu hin dandeenye dha. Yaada gabaabaa kana jechoota Rabbiin sirritti ibsuu na dinqisiise. Maal yaaddu? Rabbiin nuuf hubannaa haa kennu.