Dhuwwan Gurguddoo 7 Islaamaa: Waan Xiinxaluu

Assalaamu alaykum! Waan xiinxalaa kana ta’e barumsaa Nabiyyii keenyaa jaalatamoo (nabiyyii nagaa isa haa jiraatu) irraa dhiheessuun barbaada ture. Isaan kun dhuwwan gurguddoo torba sannii kaa’an Bukhaariifi Muslim irraa kan dhufan yoo ta’an, akkaataan addunyaa har’aatti ilaalu keessatti xiinxala guddaa si irratti godhu. 1. Shirka, yookiin wajjiin Rabbiitti kan hirkisiisu. Kun callisutti nama akeeku, haalli Kiristaanaa Yesus gabbaramaa ta’uu isaaniitiin bakka bu’eefi, dubbii isaanii jalqabaa yeroo keessatti jijjiirameeyyuu namoota kitaaba jedhaman ta’uu isaaniitiin kan ta’e. Isaa hunda caalu-yoo kana irratti kan duutee tawbaa hin hinqiinne, ibidda addunyaa baqatni dhiisu. 2. Arrabsi yookiin falfalli. Sun jeenaan wajjin qunnamuu, akka beeku hin beeku, haalli jireenya keessatti akka ta’u itti himuuf. 3. Nama hin dandeenye ajjeesuu. Lubbuu qulqulluu seera malee qunnamuu qofa. 4. Riba, yookiin liqii wajjin daldaluu. Sun guddaadha. Kaffaltii madaala irraa argachuu dha, akka bankootni liqii deebii irratti hojjatan yookiin nama manneen qofa bituu liqii waliin bittinnaa argachuuf akka hojjatu. Yeroon deeme, baay’attoo baay’ataa, hiyyummaa hiyyeessuu godha. Garuu adda ta’u jira: yoo akka liqii barnootaaf yookiin mana maatii tokko qofaaf deebii bilisa baafatuu cimaa ta’e, ati faayidaa argatuu miti-faayidaa baafamtu. Nabiyyii (S.A.W) liqii argachuu qofaa hin malee, kan kennu, kan barreessu, hata’uu kan ragaa bahu lamatuu hunda walqixxaatii hammamuu isaa ibse (Sahih Muslim 1598). Kuni har’atti akka itti ta’u ilaaluu dandeessa. Eloon Maaskiin dhumarratti trillioneraa ta’e yoo gamtaan waggaa kudhan dura Bill Gaatesiin dhaabbata qofa 75 biiliyoona qofa qabu ture. Giddugaleessaafi sadarkaa gadiitan akka caccabsaman agarsiisa-gaaffii manaa ilaali, baay’ee ol ta’ee jiru, kan qabeenya durii yookiin maallaqa ol ta’een malee guddaadhaan jireenyaaf hin dhaabbatan. Namni hunduu manaa barbaada, kanaaf sun qormaata guddaa dhaloota kanaa Rabbi irraa akka ta’u malu: akkaataamaleen Muslimtoonni walitti dhufanii riba irraa fagaachuufi jireenya manaa walqooduuf gargaaru? Yeroon dhaloota kolfii, qanansiisaa fi sadarkaa harkifatuu keessa jiraanna. Akkasumas imaamniwwan ta’an yoo walga’iin ummataa riba keessa jiru irraa kaffaltii ol ta’u agalan, Qur’aanaafi sunnaa diduufis murtii kennuu danda’u. Sana booda isaanijjaarsi kan hiriyaa hin dandeenye maalif ta’uu isaa xiinxalu, hiriyyaan akka dorgommii guddaa ta’ee isa dhugaa deebii deebi’uun duwwaa nuu baaseef. Qabeenyaafi maatii gargaarsaan malee, hiriyaa fiixaan godhuuf jirtu. Riban irra kaasan dhuwwan biroo hedduu bal’isuuf balbala buusu. 5. Qabeenya dhaltii yatiimitii seeraan malee fudhachuu. 6. Lolaa keessatti Muslimtoonni kaafiroota wajjin lolaa jiran yoo ta’an irraa baqachuu. 7. Dubartii Muslimaa qulqulluutti waan hin hinqiifne itti himuu. Waan ulfaataa dha, garuu waannan ilaaluu qabna. Rabbiin nuuf dhuwwan arkaan jiraachuufi nu hunda qajeelchu haa nuuf godhu. Jazaakumullah khayran.