Maatiin Akka Intala Tokkichaatti Rakkoo Qabuu

Asalaamu Alaikum. Ana hanga dhumarratti geesseera, kana yaada keessaa baasuuf qofan barbaade. Ani ijoollee shanan keessaa angafa-intala tokkicha, obboleeyyan afuriin. Harmeen koo harme ilmaanii kan dhiirummaa isaaniif qofa jabeessituudha. Ilmaan ishee isheef deebi’anii dubbatu, kabaja malees isheetti jibutti, isheen garuu ammallee faarsaa itti roobsiti. Gama kanaan, ani hunda caalaa miidhaa fudhadha. Manni keessatti waan dogoggorri uumamu hunda ana irratti himatama, akkasumas isaan akka du’uufittiyyuu natti himaniiru. Harmeen koo na jibbiti sababiin isaas ani akka ishee hin taaneef. Isheen ammayyaa dha, diina Islaamaa baay’ee hin hordoftu, uffata dhiphoo, qaama mul’isuu fi alaa ba’uu jaallatti. Ani faallaa isheeti-amantii keenya hordofa, uffata qaama mul’isu gonkumaa hin uffanne, barbaachisaan ala ba’uu irraa fagaadha, kophaa kootti of kaa’a. Isheen salphina koo ni jibbiti, hijaba uffadhuufis naaf hin heyyamtu. Kana malees, intala gonkumaa hin barbaanne, gatii koos gonkumaa akka hin qabne yeroo hunda na yaadachiifti. Hojiilee Islaamumatti ilmaan hojjetan na jibbeessiti. Waggoota shan lafa hojii barbaadaa jira garuu milkaa’insa dhabe. Waggoota lama dura digirii daldalaatiin eebbifame, garuu balbala tokko iyyuu waan naaf hin banneef gaddi natti dhagahama. Isheen akkan of jiraadhuuf na dirqiti, yeroo tokko abbaa koo irraa maallaqa xinnoo gaafadhetti waan aareef, umuriin kana keessa abbaa koo irraa waan tokkollee gaafachuuf mirga akkan hin qabne fi hojjechuu akkan qabu natti himti. Dhugumatti warri hojii naa kennan miilla isaaniitti akkan kadhachuu natti himte. Harmeen koo na abaarti, na kakatti, sababiin isaas intala waanan ta’eefii fi ishee hin fakkaanneef. Yeroo waan dogoggoraa hojjedhee gaafadhu, intala waanan ta’eef qofa na jibbe jetti, sababiin isaas ilmaan caalaa waan ta’aniif. Yeroo ani dhaladhe, hamma waggaa shaniitti akka akkoo kootu na guddisuuf dhiiftee deemte. Sana booda na fudhattee, akkoo fi akaakayyuu koo irraa, akkasumas maatii bal’aa irraa na addaan baafte. Ani gammachuu kootiif yaada gonkumaa naaf hin heyyamne. Jireenyi koo guutuummaatti qananii isaaniif oola. Ilmaan durummaan waan nyaataniif ani isa dhumaa nyaachuudha. Hojiin ulfaataa kan koo, hojiin bittaa kan koo, manatti hojiin suphuu yoo jirate, namaan keessummaa wajjin taa’uutu natti ba’a, sababiin isaas obboleeyyan koo waan hin jenneef. Kutaa mataa koo gonkumaa hin qabu-umuriin koo guutuu obboleeyyan koo wajjinis ta’e amma, waa’ee rafii dhiibamuuf dirqama. Wayyaan kootii kutaa obboleessa koo waggaa 20 keessa jira, meeshaaleen koo kutaa warra kootii keessa jiru. Kofa kiyya jedhee gonkumaa hin qabu. Yeroo akkan itti himu akkaataan kun Islaamummaadhaaf ala ta’uu, harmeen koo na dhaggeeffachuu hin barbaaddu. Abbaan koo isa qofa kan na dhaggeeffatu, garuu nagaan mana keessa akka jiraatuuf cal’isee fixa. Kanaaf ani re’ee dheekamaa ta’uu kiyya ittuma fuufa. Hariiroo koo harmee koo wajjin diilala’aa dha, ishee gammachiisuuf yeroo hunda yaalin, wanti jijjiiramu gonkumaa hin jiru-isheen akkan deemuu qofa barbaaddi. Garuu deemun yaada miti. Intala waanan ta’eef, baheen maatii guutuutti qaanama, maatiin keenya guddaa waan ta’eef deebi’een isaa hamaa ta’a. Gaa’illi fuudhaa karaa baafannaa fakkaata, ani garuu dhiiratti dubbachuu gonkumaa hin beeku, isaan bira yaadu hin danda’u. Ani akka bareedduuttis of hin ilaalu, kanaaf karaan kun akka naaf banamu hin argu. Maatiin koo akka yoomiyyuu ijoollee qabaadhe, akka isaan hin jaallanne ykn akka ijoollee isaanii hin fudhanne ifa godhaniiru. Ijoolleen abbaa isaaniihuma kan akka ta’an amanu-waan ta’e Islaamummaan sadii harmeef ol kaayyuu, kana guutumaan guutuutti tuffatu. Ani guutuumatti kophaa koo, intala tokkicha, nama anaaf falmu tokko illee hin qabu. Obboleeyyan koo iyyuu na abaaru, yeroo ani shaanii dhiqxee ofii koo yaadaa jiruttillee-isheetin, dhufanii na abaaranii deemtu. Garaa koo guutuudhaan isaan jaalladha, isaan garuu akkasuma akka hin taane arguun na cabsa, harmee keenyaan dhiibamaniiru. Kun keessattuu na miidha sababiin isaas sadeen isaanii ani guddisuu kooti. Isaan dhumaa lama guutuumaan guutuutti ani ilaale. Inni xiqqaan yeroo dhalate, ani waggaa kudha lama qofa-nyaata isaa, dhiquu isaa, uffata isaa jijjiiruu, rafisuu, kun hundi harmee koo ilaalchaa qabuun oli. Isheen umurii koo fudhatteef hin aare; isheen waan ani hojjedhu tokko iyyuu akka hin fudhanneef aare. Guyyaa hundumaa ishee irraa wanti ani dhaga’u jalqaba, ana fa’aa fi waan isheedhaaf hojjenne tokko iyyuu akka hin qabne. Faarsiin hin barbaadu, beekamtii xiqqoo qofa. Kanaa mannaa, waan akka nyaata koo daqiiqa shan keessatti xumuruu dhabuu ykn yeroo rafichaa rafuu dhabuu irratti na reebani-eeyyee, kunniin dhugaa sababa ture. Reebni cimaan dhumaa ganna lama dura ture: harmeen koo rakkina maallaqaan aartee, kaayyoo ishee ana irratti baaftee hangeriin na reebde, galii waanan hin fidneef natti himte. Islaamummaan hariiroo maatii kutuu hin eeyyamne, kanaaf maal godhu? Maatii koo keessa hariiroo xiqqaan waan hin jirreef; dhugumaan hin godhamu. Ani badeera, dhukkubbii kun hundi natti hadheessite. Amma harmee kootiif jibba qabuu kootiif akka nama cubbamaa natti dhagahama.