Dhaabachuu Riba irratti: Dhiibbaa kiyya

Dubartii tokkoof tiyya, waa’ee fuudhummaatti ‘umrii sadarkaa’ kanas dabarteef akka ilaalaman. Dhihoo kana, dhimma tokko nama bankii keessa hojjatu irraa dhufe. Ani dhiiseef, riba Islaama keessatti akka haraamaatti ifa galaafi, badii guddaadha. Maatii kiyyas, akka ani akeekuuf baay’ee feetu. Kitaaba Qur’aanaa irraa ta’uu isaa ibsachuun yaaladheera, amma garuu waan laalessaa jettan - ani boona, fuullee kessa nama feetuu hin jiru, bareeduu ykn ogummaan ‘boonuu’ danda’u hin qabu jedhan. Boonni booda hamaa fiduu, gaa’elaa gaarii argachuu hin dandeessu naan jedhu. Ani akkan gaddaan na dhukkubse. Saffisa kana hin uumne; Allaahn riba irraa of eeggachuuf nu ajajeera. Haa ta’u malee, dogoggora kanaan duraan koo yaadachiisanii, jiruu akka hin salphanneef, filannoon koo rakkina fidu jedhan. Dhugaan jettee, ani maltuun’e. Yeroo hedduu dogoggoran, badii guddoollee, yeroo hundumaa yaadadheen dhiifamaa ta’e akka hin qabneetti na gaddisiisa. Waggaa sadih keessatti, qunnamtii kiyya Allaahi wajjin akka deebisu hojjataa ture. Saliidaa eegala, dhiifama barbaada, muusikaa dhaga’uu dhiiseera. Hojii kana hunda booda, waan beekeen Allaah qindeessuun hin danda’u. Eeyyee, yeroo tokko tokko of eeggachuu hin dandeenye. Yaaluu kootii. Haa ta’u malee, galii riba irraa dhufe yoo ta’e, akka saliidduu dhiifama hin argatutti amana. Eenyutu nama kana faayidaa argatu wajjin fuudha? Ani badii gahaa ta’een jira; badii guddaa biraa waan beekeen akka seenu hin danda’u. Hata’u malee Allaah dhimmoota baankirootaa ykn waliin maluu hin dandeenye irraa hin dhufne jechuun kadhaas. Haa ta’u malee, waggaa afur keessatti, dhimma dhihoo hunduu baankirootaa, nama waliin hin maluu, ykn nama jaaladheen isaan na dhiiseen irraa ture. Gochi kun itti fufa, ani gadi lakkofte. Maatiin kiyyas naaf gadi lakkofte. Yeroo hundumaa akka nama laalessaa turan, amma garuu isaan wajjin jiraachuun akka hin dandeenyeetti na mul’ata. Fuudhumtuun akka bilisa baasu qofaa na jijjiirama. Yoo ani baankiraa kana fuudhe, jiruu akka laafatu… haa ta’u malee, Allaah qindeessuufi badii guddaa beekeen dalaguu dhiisaa ture. Ani akka dhugaa hin qabne, nama fedhu argachuu hin dandeessu na jedhan. Ani abdii kutate, rifannoo guddaa baay’een. Jechi isaanii dhugaa ta’uu isaa sodaadha. Haa ta’u malee, Allaahn waan isaa caalaa baraksiifatu naaf kennu abdii qaba. ‘La hawla wa la quwwata illa billah’ (humnaafi dandeettiin hundi Allaah biraa malee hin jiru) irratti amana. Yoo Allaahn Muusaa (AS) gargaare, naas gargaara. Ani akka nabiyyootaa miti. Obsaa hin qabu, nama waan gaarii hin ta’in jedhanii yeroo baay’ee dhiisan akkan boochu. Guyyaa guyyaan badii dalaga, garuu rahmata Allaahaa waan hundaa caalaa naaf amana. Ani akkan nama dhugaa hin beekneetti yaade… ani dhugaa dhaa?