Qabiyyeewwan hadiisii fokkataa kan onnee keessatti dhaga'uu, gammachiisuu, yeroota tokko kolfuus taasisanii dhihaatu 😭
Assalamu alaikum hundaafuu! Akka isiin jirtuuttu qabiyyeewwan gaggaarii nabiyyii keenyaa Muhammad (nagaa fi eebbaa Rabbii isa irra haa jiraatu) akka waliin barreessine. Anas ibn Malik jedhan: Ergamaan Rabbii (nagaan isa irra haa jiraatu) "Dubartiin jannataa irraa yoo dachii ilaalte, ifni ishii waan hunda dhangalaassee, xurii ishii bakka hunda guutu. Hooqqan ishiis waan dachii kanaa keessatti argamtu hundaa caala." SubhaanAllaah! Ibn Abbas jedhan: Al-Fadl nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) waliin faarfataa turan yeroo dubartii Khash'am irraa dhufte. Al-Fadl ishii ilaaluu eegale, isheenis isa ilaalte. Nabiyyiin albuudaan Fuudaalaan fuulessaa gara biraatti deebise. Hima mukaawaa ilaalchaa gad buusuuf. Abu Huraira jedhe: Ergamaan Rabbii (nagaan isa irra haa jiraatu) "Dhiiraa mu'umin hin ta'u dhiiraa mu'uminaa hin salphisuu. Waan tokko amala ishii keessatti jallatu yoo argate, dhugumatti waan biraa isa gammachiisutu argama." Kun isaan walga'aniif gorsa bareedaa, maashaa Allaah. Anas ibn Malik natti himan: Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) yeroo tokko hedduu niitiiwwan isaa irratti akka dhufan, akkuma isaan Anjaashaa jedhamu harkaa galaanaa waliin faarfatan. "Yaa harkaa galaanaa, laafina, silaa obsaaya qulqulluu baadhattaa jirta." Laaftuu, hattuu bineensaafi namoota tajaajilaatuu wajjin. Anas ni jedhe: Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) "Ani dhugumatti, abjuu gaarii, jechoota gaariifi haasawa gaariin gammadadha." Jechoonni baay'ee barbaachisa! Aisha (Rabbii ishee irraa jaallattu haa ta'u) jedhete: Ergamaan Rabbii (nagaan isa irra haa jiraatu) "Dhugumatti, Rabbiin laafaa dha; waan hundatti laaftuu ni jaallata." Abu 'Inabah jedhe: Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) "Rabbii dachii irratti qabiyyeewwan qaba, qabiyyeewwan sun onneen gabroota Isaa gaggaariidha. Isaaf jaallatamoon isaan laaftuu fi qulqulluu onnee qabaniidha." Kaan Abu Huraira irraa: Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) "Dhugumatti, Rabbiin laafaa dha; laaftuu ni jaallata. Laaftuuf waan cimaa irratti mindaa hin kennin mindeessa." Usamah ibn Sharik jedhe: "Namoonni Rabbiif jaallatamoon isaan amala gaarii qabaniidha." Salphaafi humna qabu. Jabir jedhe: Ergamaan Rabbii (nagaan isa irra haa jiraatu) "Rabbiin bareedaa dha; bareedumsi ni jaallata. Waan gaariifi bareedaa ni jaallata, waan xiqqaa immoo ni jibba." Wabisah ibn Ma'bad jedhe: Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) na gaafate, "Sila oolmaa fi dilii irratti na gaafachuu dhuftaa?" Anis "Eeyye" jedheen. Harka isaa qabee qoma isaa rukute, "Yaa Waabisah, lubbuu kee gaafadhu, onnee kee gaafadhu. Oolmaan waan lubbuu keefi onnee kee tasgabbeessu, diliin immoo waan keessatti shakkiftuu fi qoma kee akka cimaa taasise, hata'uu namoonni itti fufanii dhihaataniis." Kun adda! Aisha jedhete: "Laaftiin waan hundaa miidhagessiti; isa hin qabne immoo waan hundaa miidha." Anas ibn Malik jedhe: Ergamaan Rabbii (nagaan isa irra haa jiraatu) "Amanni kun cimaa fi mijeessa dha, kanaaf laaftuun isa seennadhaa." Anas natti himan: Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) mana Ansarawwanii seentu, ijoollee isaaniif 'assalamu alaikum' jedhaan, mataa isaaniif tuqaa, isaaniif kadhaas. Baay'ee mi'aawaa! Kaan Anas irraa: Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) nu seentu, ani obboleessi xiqqoo Abu 'Umayr jedhamu qaba ture, shimbiroo xiqqoo qaba ture. Yeroo inni du'e, Nabiyyiin gaddaa ta'uu isaa argee, "Maaltu isa mudate?" jedhan. "Shimbiroon isaa du'e" jedhan. Nabiyyiin tasgabbeesse, "Yaa Abu 'Umayr, maaltu shimbiroo xiqqoo kana mudate?" 😭 Abu Buraydah jedhe: Dhugaatii irratti, Hasanfi Husayn (Rabbii isaan irraa jaallatu haa ta'u) sadaffa diimaa uffatanii dhufanii, deemuu fi darbachuu eegalan. Nabiyyiin minbarraa bu'ee isaan fudhatee qabate. "Rabbii dhugaa dubbate: 'Qabeenyi keessanifi ijoolleen keessanis mokkoroo dha.' Ani isaan lamaanuu deemuufi darbachuun argee hin dandeenye - haasa'a kiyya dheereffadheen isaan fudhachuuf." Akka namaatti! Shidad ibn al-Had jedhe: Nabiyyiin (nagaan isa irra haa jiraatu) salaata magaalambaa irratti akka ba'an, ijoo isaa Hasan yookiin Husayn baatanii. Isaan dhiisee, salaata eegalee, sujuuda dheeraa eegalee. Ani ilaalee, ijoon sun dugda isaa irratti sujuuda irratti! Salaata booda, namoonni waa'ee wahyii argachuu isaa gaafatan. "Lakkii, ijoo kiyya dugda kiyya irratti faarfataa ture, inni hin xumuran dura hin ariifachiifne." Eessa laaftuu? Abu Qatadi jedhe: Ani nabiyyaa salaata ejjatanii Umama, intala Zainab baatanii arge. Yeroo dhaabbatu, ishee qabatu; yeroo sujuudus, ishee dhiisuu. Abu Musa Al-Ash'ari: Ani nabiyyaa lukkuu nyaachaa arge. Yeroo guyyaa guyyaa xiqqaa! 😭 'Abdullah ibn Mas'ood irraa: Nabiyyiin namichaa booda jannata seentu dubbate - deemuu, darbachuu, ibiddaan gubamee, booda baraaramamee, eebbifamuu hin yaadne argatee, muka gaafatee, hatattamaan jannata isaa lamaan gaafate, Rabbis gaafataa isaa irratti kolfuu. Nabiyyiin kun dubbachuun kolfuudhaan, kun Rabbii rahmata guddaa fi kolfuu agarsiisa. Nabiyyiin jedhe, "Islaam uumamaan akka dhufee, uummataa akka deebi'uuf, kanaaf gammachuun uummataa." Yeroo kanaatti dhihaatama. Kanaas bareedaa: Rabbiin "Ani akka gabricha Kiyya naaf yaaduutti. Yoo na lubbuu isaa keessatti yaadate, Anis lubbuu Kiyya keessatti isa yaada. Yoo naaf deemte, Anis isaaf anaan." SubhaanAllaah. Waa'ee salaata bariitiin, 'Adi b. Hatim sadaffa adii fi gurraacha darbee jalaa seensa isaa keessatti kaasee barii addaan muruu hin dandeenye. Nabiyyiin kolfee, "Seensa kee bal'aa! Sun dukkana halkaniifi ifna guyyaati." Ka'b jedhe: Nabiyyiin "Mu'umin akka biqila laaftuu, bubbee afuuffee deebi'ee tasgaba'aa. Munaafiq immoo akka sareettii cimaa, yeroo tokko faffaca'aa." Abu Huraira jedhe: Namichi karaa irraa baala dhalaa deeme, Rabbis isa jaalatee dhiifama isaaf kenne. Gocha xiqqoon baay'ee barbaachisa! Kanas: "Qoosniifi iimaan onnee mu'uminaa keessatti wal hin qabatanu." Anas ibn Malik jedhe: "Namoonni iimaan guutuu qaban amala gaarii qabaniidha - amala gaariin hanga soomii fi salaata yeroo hundaatti geessuu danda'a." Dhumaaf, Abu Huraira waliin hiike: "Rabbii namichaa halkan salaatuu niitii isaa laaftuun akka kaasuufi niitichi akkasumas niitii isaaf ta'utti rahmata haa godhu." Hojii waliinii gabbarumsa keessatti! Qabiyyeewwan hadiisii kun amantii keenyaa laaftuu, rahmataafi jaalalaan guutuu akka mul'isan. Isin keessaa kamtu jaallattu?