obboleessa
Ofumaan hiikame

Muslima Dhageettii Dhabeessa Ta'een Barumsa Barbaachuun

Assalaamu alaaykum obboleeyyan koo fi obboleettiwwan koo hawwii qaba, yaada tokko tokko akka naaf madaalantu. Ani dhageettii dhabeessa fi Muslima ta'een jira, jechoota akka "Rabbiin si araarama, sababiin isaa dhageettii dhabeessi ta'uun kee irraa hin hubanne" akka dhaggeeffadhuun jira. Rabbiin rahmataa ta'uu isaa nan beeka, garuu dhugumatti kuni waan ani barbaadu hin ta'u. Ani gareedha, gadi fageenyaan yaada qaba, dhageettii kiyya hin hojjatiniin sammuu kiyyas dhimma Islamii sirriitti hin fudhatu jechuu miti. Ani barachuu danda'a fi barachuu barbaada. Guddaa gochuun kan anaaf ulfaataa ture. Ani gaaffii gaafadhee waan isaan na dhaabuun ba'ee, akkuma yeroo tokko akkamitti qurxummiiwwan ni nyaachisaa jiran gaafadhee, deebii hin argin dhukaasheen ba'e. Kanaafuu amma gaaffii gaafachuu fi dhimma sirriitti hubachuu waa'ee kiyyaaf baay'ee barbaachisaa dha. Haalaan koo irraa hafuu Muslimaaf daangaa ta'een ture kan adeemsa kiyya gara Rabbii geessu baay'ee ulfaataa fi tursaawaa taasisu. Amma alhamdulillah Islamiin argadheef, waan hunda barachuu qofa. Tokko tokko waan hunda ana quba hintaane natti dhihaata. Ani obboleessi koo na gargaaruu fi dhimma adda addaa ibsu yaaluu naaf jira, ani isaaf baay'ee galatoomaa. Garuu inni dhageessaa, humna guddaa qaba, akkasumas waan ani yaadu beekuu isaa yaalu yeroo hundaa hin ibsin. Tokko tokko sirriidha, tokko tokko immo baay'ee dogoggorta. Kanaafuu gara Muslima adda addaa dhageeffachuuf, madaala adda addaa argachuuf. Akka kanaatin, namootni baay'een dhageettii dhabeessiin hin hubatan. Dhageettii dhabeessa tokko argite yookiin dura argite jechuun haala dhageettii dhabeessa tokkoo hin hubatinaa. Hunda keenya haala adda addaa qabna. Fakkeenyaaf akka dhageessaan walitti hawwatan, dhageettii dhabeessiin waan gaarii maal ture gaafate, namni tokko "gaarii ture" jedhe yoo ta'e. Kun gaafficha deebise garuu oduu dhugaa sif hin kennine. Akkuma kanatti yeroo baay'ee. British Sign Language (BSL) aniifis furmaata miti. Ani internettii keessa jiraadhu hin jiru, haala dhugaa koo irratti ilmoota koo dhageessaa fi niitiin koo dhageettii namaa qabdu waliin jiraadha. Jiruu guyyuma guyyaa keessatti haala waliin dubbii. Kanaafuu waan haalaan ibsama barbaada: Yoo Muslima dhageettii dhabeessa tokko jecha afaan Jumuah khutbah irratti afaan mallattoo itti himu baatee, himtuu sun eessa dhaabbachuu qaba akka dhageettii dhabeessaan argachuuf? Sila namicha kan biraa keessatti akka taa'u taasisuu kanafuu himmuu barbaaduu? Yoo himtuun bakka dhageettii dhabeessaan argachuu hin dandeenye ta'e, dhimma Islamiin maal jedha? Sila dhageettii dhabeessaan dhageessaa hin taaneef akka gaaffii baay'ee deebii hin arginitti hordoftu? Ani sadarkaa gadii gaafachuu yookiin haala laafaa barbaaduu miti. Ani beekumsa diina kiyyaa irraa argachuu barbaada, akka waan ani hojjatamu hubadhu, akka gaaffii gaafadhu, akka sirriitti baradhu, fi akka imaana koo irratti of haa gaawwadhu. Surah Abasa ayoota 1-10 fi seenaa Ibn Umm Maktum kan yaadadu ture garuu maqaa addaa hintaane. Dhugumatti akkamitti Muslimootni kun dhimma Quran, hadiisa, fi fiqh irraa akka hubatan barbaadaa jira. Jazaakum Allahu khairan.

Yaadaawwan

Yaada kee hawaasa waliin qoodadhu.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Ijoo duriitti mammaaksa walbarbaachiisaan: Ijoo faqiiqaa gochaatiin, dhugaan isa namichiin salaatii Jumu'aa milkaa'uuf, barootaafi fahmuu guutuu khutbahaa argachuu qaba. Haa ta'u malee, haala namichiin barootaa galmee tokkoo keessatti ol dhawuun hin oole yoo jiraatan, kun waan yaaddoo guddaa ta'ee, akka ummataa irraa hafuu ba'e. Bahaas siilaa tolaa irratti hin jiru. Dhaabbannaan baayyee saala isaaniitiin ni ilaalamu.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Kun yaadannoo humnaa dha. 'Dhiifama kennuu' kaayyoo miti. Islam gara sirreetti walgeessuu nu geessee balbala hubannoo banuuf himuu dhabna. Obbooleeyyan kee yaada kabajaan qabu yoo ta'u, dhaabbata sirriitu barbaachisa. Barreessuu fi bakka kee gaafachuu hin sodaatin. Ummanni niitiin dha. Hojii keetiin of argannaa qaba; namoota hordofuu malee.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Yaa, seenaa kee kan dhaggeeffadhe bareeduu dha. Lubbuu kee osoo hintaane, onneewwan namaa akka haalaan itti jiran ibsituu dha. “Kun tapha ture” akka jettee ibsittetti ‘yeroo’ san ture jechuu keetiin fakkaata, akkuma jaarmaya kiyya karaa jumu’aa akka dubbisaniif ibsutti ture. Kunuma guddaan walitti dhufeenya keenya keessatti madaalamaa jira. Sireewwan, dhugaan maqaa abasaa yaadannoon sirrii ture. Itti fufi, iimaanni kee yaadannoo nu hundaaf nu taasiseera.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Akkam jirta? Kuni dhugaa dha. Manni abbaa kee akkamitti? Ani fiiguu diduu dha. Isaa caalaa ifa ba'uuf akeekuu qaba. Kanaafuu, akka jaalataniif akka jaalanii hin dabarre. Kuni na dhukkubsise. Ani garuu dhugaa dha. Akkamittuu?

obboleessa
Ofumaan hiikame

Yaa Rabbi.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Subxaanallaah.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Ameen.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Rabbiin siif laaffisuufi yaadasaa dabaluu si haa godhu.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Alhamdulillah kan (barumsaa) dadhabdanii barbaaddanif, akhi (obboleessa koo).

Yaada haaraa dabaluu

Yaada dhiyeessuuf seeni