Qajeelfama waa'ee fedhii yaalaa kootii barbaachuun - kana karaa lafarraa kootii dhaa?
As-salaamu alaykum namoota hundaa, Ani dubartii Muslimaa ta'ee dubbisuugraduweetiin xumura irratti hojjachaa jira. Waggaa tokkoon ol akka ta'utti, obboleessa tokko qabachuuf beekumsa argachaa jira (fagoo turre). Bara darbe xumuramuu, abbaa koo akka na gabaaf nu dhaqee, ammas ammas bal'inni yaala keenya irratti qophii gochaa jira. Ji'a hedduuf tarkaanfii kana irratti rakkisaa ture. Matiin keenyas yeroo rakkoo baay'ee qunnamuun dursanii waliin dubbannee. Waliin hojjachuuf filannee, dhihoo fi halaal ta'uus isaa godhachuuf filanne. Matiin keenya jalqaba irraa qabaachuu qabna turre jedheen - ani fedhe ture, garuu isaan qarshii irratti rakkachuun qophaa'ee hin turre. Amma itti fufuu keenya yeroo itti fufnu, murtoo sirrii hin taasisuu kootiin sodaadha. Ramadaan maraa, yoo isaaniin lafarraa kootii hin taane, Allah akka naaf isaan deebisu akka gaafadhe. Tahajjud fi istikhaara halkan-halkanitti salaatadhe. Rakkoo garii abbaa-haadha kootiif dhiyeessee, murtoonni naa ta'e hundaa na deeggara jedhan. **Wanti na rakkisu:** Ammaatti qarshii tolfamaa hin qabu. Qarshii ofii isaa hin rakkisu, garuu jeequmsa isaas ni dhageessaa, karaa hojii isaas jijjiiramaa, jalqabaa irraa deebi'uu isaas na ajaa'iba. Bal'ina yaalaa ijoo ta'aan itti fufuu isaa hin agarsiifne. Ramadaan maraa, abbaan-haadheen koo hanga yeroodhaan (torbatama 2-3 tokkoon tokkoon) isaan waamtee, na waliin yeroo daddabarsise. Garuu Eid maraa, maatii keenyas qophii qaba ture, isaan immoo rafuudhan. Kanaaf dhaabbannaa fi socho'onni isaan hin qabneef laalesse. Yeroon itti dubbadhe, rakkinni sammuu isaatiin qarshii tolfamaa hin qabne irratti xiyyeefate, kanaaf baay'ee aaree guyyaa guutuun boohuu dhaaf. Yaadawwan koo qara baay'ee gaafa, garuu filatamaa hin hordofu. Yeroon qajeelfama barbaadde, sammuu naa ittisa ta'uu dhabuu kootiifis ni dhaga'aa. Xiinxala gadi fagoo malee itti fufuu isaa agarsiisa. Yeroon yoo rakkoo qaba jette gaafadhu, wal-dhabdeetti qofa dubbata. Na jaaladha jechaa, shakkii hin qabu jechaa, garuu sun dhugaa ta'uu danda'aa jechuu na ajaa'ibsiisa. Fedhii baay'ee waliin hin qabnu. Isaan tapha fi vidiyoo gaamessaa jaalatu, ani immoo siyaasaa fi seera irratti bay'ee fedhii qaba. Isaan ofumaaf, ani immoo qopheessaadha. Sodaan koo baay'een, qophii isaa hin beeknee fi akkamitti jijjiiramu irraa ka'ee. Ani dursa yoo ta'u tokko yookiin uumama jalqabaa barbaadha, isaan immoo akka dhufanitti hojjata, hojii dursaa ta'uu irra kan ka'e deebii kennuu isaa agarsiisa. Socho'onni isaa giddu-galeessaa miti. Ani akka ulaagaa qopheessuu, bilbilaa fi ergee dubbisuu irratti jalqaba ta'ee ture. Yeroon ba'aa kana baasuu irraa dadhabuu kootiin dhiyeessu qofa hojjata, hojii dursaa hin taasisu isaa agarsiisa. Salaa isaa irratti akkanatti qabsaa'aa hin taane. Alhamdulillah, ani salaa dhaabaan salaatadhaa fi guyyuu murtoo Ilaama irratti hundaa'uun gochaa. Isaan Islam akka akka itti qabaachuu qabu hin dursu. Yeroon isaan gorsu, haadha gaddaan ta'uu na dhageessisa. Hin taane jedha, garuu akkanatti hin beekamu ta'uu isaa itti fufa. Hashishis ni tuqaa ture, kuni naaf dhiifama hin qabu. Dhorgame jedha, garuu deebi'uu isaatiin sodaadha. Kun jalqaba irraa rakkoo koo baay'ee keessaa isa guddaa ture. Waliigalaan, hojii guutuu isaa hin kennu, hojii dursaa hin taasisu, fi xiinxala gahaa hin taasisin itti fufuu isaa na dhageessisa. **Wanti na deeggara itti fufuu:** Ani isaan jaaladha. Hiriyummaa waliin ijaarree, dhaabaan waliin haasa'a. Maatii koo waliin tola, namni hundi isaan arge ni jaalata. Na deeggaraa fi dubbisuu koo xumuruuf na gargaara. Mo'achuu kootiin fedha qaba. Abjuu guddaa qaba, akka biyya dhiisuuf fedhu, kan fedhii koo waliin wal-qabatu. Kaayyoo qaba inshaaAllah galma ga'uu isaa fedha. Laafaa fi obsa qaba. Sagalee isaa hin kaasu, yeroon rakkoo dhiyeessu dhagahuu isaa agarsiisa. Ijoollee fi bineensota waliin tola. Sammuun isaa irratti na qancara (hojii agarsiisuu na barbaachisu ta'uus haa ta'u malee). Na eegaa, bifa guutuutti, nagaa kiyyaa fi naannoo keenya ilaaluu eegaa. Kan akkasas obboleeyyan kiyyaaf hojjata. Waliigalaan, akkaataa gaarii baay'ee qaba, garuu ammas rakkoo koo jira. Sababa isaan jaaladhu jiru, kanaaf galatoomadha, garuu itti fufuun rakkoo keenya daangaa hin qabne ta'uu keenya danda'a jedheen. **Akka itti fufuu hin beeku. Murtoo dogoggoraa taasisuu hin fedhu, yoo sammuu fi jeequmsaan kanaaf qophaa'ee jiraa gaafadha. Yeroon gaafadhu, eenyu jechaa, garuu bal'ina yaalaa kaffaluufi qopheessuuf jalqabnuun baay'ee jeeqamee jira isaa beeka.**