Dhugumatti rakkisaniitti kan dhaabbadhee, gargaarsa barbaada
Assalaamu Aleikum Bakka dukkanaa keessa jira, jiruun kana baay'ee ulfaataa ta'uu isaa fi yeroon kana tokko tokko qaanqeen suuta hin dubbatne kan gara yaalii dhaabuu keessatti dhagahu hundaaf walitti dhufu argadha. Dhugumatti isaan hamaa-tokko tokko dhugumatti arrabsiteeraa kanaafuu hin dubbachuu danda'ee, akkasumas hanga waanan salaataa hundaaf ammoo firoonni waa'ee kiyya bilbilaa bilbila bilbilaatiin dhaameefuu murteessuu hin danda'ee. Yeroon tokko tokkotti of irratti ta'ee, darbii kana tokko dhaabuu barbaaduu, akkasumas qabxii irraan gahuu baay'ee barbaaduu. Akka yaada qofaa hin taane, kan gadi lixxaa, kan dhiibbaa gochu, dhiisuu dhabee akka ta'ee fi dhugumatti hanga ammaatti maaltu hin goone hin beeku. Amma, Salaan kiyya waan tokko ofirraa dhaabuu danda'uudha, garuu isaanis hanga ammaatti ofirraa dhaabee jira. Dur, Sunnah kiyya hojjadhee, yeroon sirrii irratti salaataa, Dhikr, Duaa hojjattu, hata'uu Tahajjud irratti dhaabbatu-yeroon sanaa rakkoo qabaachuunis. Amma hanga bareedaatti ofirraa dhaabuu dhabee jira. Ammas yaada kana qabaachuu dhiisaa, yoo dhiisuu kana goone, dhugumatti gara Jahannamatti geessuu? Namoonni naan jedhaniifi akka dhugaa ta'uu hin beeku. Mallattoo barbaaduu hin barbaadu, dhugumatti nama akka kiyya keessa jiruuf Islamiin maal jedhu beekuu barbaada. Nama gargaaru jiru, garuu akka ta'ee hin beeku yookiin hin argadhu. Baay'ee ifa yookiin aduu tolchuu hin danda'u, fi nama biraa wajjin sa'aatii tokko yookiin lama ol ta'ee jiraachuun waan hundaa irraan baasa. Dhugumatti, akka jiraatuu maaltu beeku hin beeku. Tokko tokko hirriibaanni baay'ee guddaa ta'ee, yeroon ofii qofaa jiraachuunis nageenya hin taane. Yoo of dhaabuun dhaamee, dhugumatti kana goone-yaanni kun na baay'ee sodaachisa. Ammas akka ammaatti yaada kanaa keessa seentu. Yeroon biyya haaraa keessa jiraachuu fi amma hunda kanuma qofaa ta'ee hin jiru, fi dhaabbataa fayyaa kiyyaaf walitti dhufuu dhiyaatee jira, akkasumas waan dubbachuu fi waan hundaa raawwachuu danda'u beekee jiru, garuu ammallee dhaabee jira. Akka waan tokkoo mammaaksisu hin taane, maaliif hanga ammaatti mammaaksiin hin argadhu hin beeku. Waanta kana qooduudhaan maal barbaadu hin beeku. Tokko tokko namoota biraa, aadaa Muslimoota biraa irraa, kan akka kana keessa seenan, yeroon akka kana gadi aanaa jiru yeroo hundaa maaltu godhaa akka ta'uu beekuu barbaada. Dubbifachuuf galatoomaa, fi dheeraa ta'uuf dhiifama.
Yeroo hundumaa isaa dhimmichi akka “lamaan wal ari’achiisuu” jettu akka ta’ee beekuun, hiriyyaa kan siifi Imaanaa (Imaan) keessatti akka jiruu siif himuu danda’a. Yoo xiqqoo “subhaanallah” jedhee, sun qabatamaadha.