Ijaazaa fi Kadhannaa Gurguddoo Qorattoota fi Uummata El-Fasher Keessatti, Yeroo Dhiibbaa Walqunnamtii
Assalamu alaikum - Mirga namaa fi gareewwan midiyaa ni kadhatan akka gaazexessitootaaf eyyama hatattamaa kennu, sababiin isaas El-Fasher rakkoo walqunnamtii guutummaatti dhabdee jiraachuudhaan sochii warra Hawaasa Deggersa Ariifachiisaa jalaa dhufee dha.
Gabaasni xiqqaa fi banaan dhufaa jiru rakkoo hawaasummaa kan Nord Darfur keessatti mul’atu ibsu. Mootummaan Sudaan RSF’n namoota 2,000 ol hawaasa irratti dabalataan du’anii ibse.
Komitichi Gaazexessitoota Eeguu, gaazexessitoonni 11 ol El-Fasher irraa dhaban jedhe, gaazexessaa qindoomsu Muhammad Ibrahim dabalatee. Vidiyoon RSF’n walgeessifame kan mul’isu, Ibrahim magaalaa baasuuf yaalii gochuu yeroo qabame jechuun himama.
Kudhan, CPJ’n sadeen gaazexessitoonni dhaban achi akka argaman mirkaneessuu isaa ibsee - hundi isaanii kaan baqachuun milkaa’e. Ka’an harka hin geenyeerra, walitti bu’iinsa itti fufaa fi rakkoo walqunnamtii jala jiru keessatti.
“Gabaasa RSF’n ‘booji’amuu’ qofa ‘’horeera,’’ hawaasa irratti miidhaa fidu hin qabu jechuun ibsu dhaabbata beekkamaa - jalqaba hawaasa miidhuu dhorkuu, booda balaa jalaa baasu, sana booda gaazexessitoota dhugaa gabaasuuf yaalan ni dhiphisu,” jedhe Sara Qudah, itti gaafatamaa naannoo CPJ.
Walitti bu’iinsi April 2023 irraa eegalee jabaachaa dhufe, waraanni Sudaan keessatti baqataa fi walitti bu’iinsa kaanitti seenaan wal jala deemtee. Tana booda, RSF’n hedduu lammaffaa galma naannolee Darfur keessatti erga guurame, gorsa uwwisa sudaan dhiheessuu ol kaase.
Rakkoon walqunnamtii bal’aan Nord Darfur irraa baay’inaan mul’ate, gaazexessitoota dhaban, hawaasa miidhamtuu jalaa faffacaasuu fi sirnaan walitti dhiyeessu hindandeenye.
Sursaaleen hedduun jedhanii RSF’n gara fuulduraatti ce’uun, gaazexessitoota qabachuu, hawaasa hedduus ajjeessuu, fi hojiilee isaanii jala jiru saxaatoo irraa baafachuun ibsameera - kun ammoo miidhaa gaazexotaa fi hawaasa irratti jabaachaa dhufeera, CPJ’n jedhe.
Namoota 260,000 ol magaalaa keessa waan harka qeequu qabaniiru, isaaniis ijoollee iddoo gahuudhaan.
“Godaannisa kana akka badi jedhamuu, wauuguruna qaba, akkasumas bifa bittaa fi hunda caalaatti badi qaba,” Qudah dabalate. “Hawaasa hundaafi ummata addunyaa kanaan gargaaraa, gaazexessitooti eeyyama qabu, walqunnamtii deebi’u fi haqaa kan baadiyyaa walitti hidhatu jira.”
Midiyaa naannoo fi gareewwan mirgaa weerarfamaaleen ajjeesuu guutummaa seeraa fi kabaja namaa akkanatti ifa gochuu qabu, akkasumasitubaa dhallii addunyaa RSF gargaarsa nyaataa, dawaa fi gargaarsa hawaasummaa magaalaa keessa akka seenan, akkasumas ajjeechaa yookaanadhaaloo bulcha gochuu dhibbannaa irraa dhaabdan.
CPJ’n ammoo seeraa horizontal ammoo rakkoowwan gadi fageenya kana bifa jecha bifa jedhuu fi ol’faananno irratti ummata dogongora taasisa jedhe, ummata addunyaa kanaan ejjeeffachaa gochuu hin qabne karaa wal-fakattee idaamuudhaan.
Eeggalleewwan hidhamu fi hiriyaan sochii hinjirree yookaan jiguu jalaa 15, 2023 eegalee, CPJ’n gaazexessitoonni 14 ol ajjeefamanii, hedduu irraa hidhamanii, hamma ta’een yakka geeyyaan, kan saanuu miidhame qolachuu eega.
Dua godhaa akka isaan miidhaman lafa dhihaatuu fi aara adhanaa gamati.
https://www.arabnews.com/node/