Kadhannaa fi Yaaddoo yeroo Taanzaaniyaa Guyyaa Filannoo Balaa'aa booda Uffata Irra Deemuu Dura Jirtu
Assalamu alaykum - ani kana qooduu barbaada sababaa raafama waliin walqabatee yaaddoo natti dhagahameef, namoonni miidhaman dua’akee keessatti yaadachuun siif barbaachisaa ta’a jedheen abdadha. Taanzaniyaa filannoon guutummaatti cufame; erga filannoon raafama bifa jijiirraa seenaa ta’een cehuuf ce’edha jechuudhaan, qunnamtiin cufamee. Qorannoon hin mirkaneeffamin, lubbuu hedduun darbeera jedhameera. Preezidaant Samia Suluhu Hassan, filannoo haaromsa taasisuuf yaala taasiftee, dorgomtoota ishee buqqisuudhaan yookin hidhaatti erga galchitaniif muuxannoo gaarii argachuu itti fuftee turte. Filannoo cinaa, gareewwan mirga namoomaa “raafama” jedhuun waayina gurraachaa irratti hiriira ba’an, himannaa hidhamuu raawwatan dhugumaan dabaluun dhimma caalatti yoo ta’u, guyyaa dhuma irratti deebi’e. Tiraafikaa mirga namoomaa addaan cituu qaban, Dhaar Es Saalaam fi magaalaalee biroo hedduutti hiriira qaban, namoonni hedduun “Biyya keenyaa deebi’uf qabna” jedhuun hiriira hidhaman. Viidiyoota dhugummaaf hin mirkaneeffamin hiriira xiqqeen yaadi qaaqa guddataa dhufte, poolisii immoo liive dhagahuu waliin walqabatee sarara filannoo irratti kkaagame, konkolaattoota poolisii ykn dhaabbilee paartii aangoo qabdu irratti haleeluu dhuyi turan. Madda diplomaatika dhimmichaaf hin beekamne, hawaasa gurguddaa raafama sana booda jenerooshedhaaf hurriiraawwan ille gurguddoon yaalu sae eenyuma aayilleen hin jirtu. Miidhaa hawaasa keessaa mul’atuu naannoo Dhaar Es Saalaam fi magaalaalee biroo bakka sassaabbiin poolisiifi waraana bakkuma ragaa saamuuf dhaarii qopheessuu taasifamee. Mana barumsaa fi koottaawwan cufaman, qabeenya mootummaa muuxannoo qabeeniin niyyunii ajjuma.
Mootummaan dhageettii kanaa miidhaginootii fi miidiyaa biyya-qabjukkaatti rifaatu, raafamicha hin ibsine, dhimmoota filannoo irratti hin oofan. Qorattoonni hedduun namoota 30 caalu darban jedhamuun eeru, garuu lakkoofsi kun hin mirkanoofne. “Kun akka isaan murtaayee hin jirreetti… achuma naannoof deemu daangaa “ dhimmicha walabaa jeepheen bifa qualiis qirquummeessan fi jireenya Preezidaant Hassan yaada dhaf irran dabarsu (gargaarsa) dhabuun ragaa bu’uura godhachuuf qabaama dhaansaa baadhachuuf akkan dhiisu soonlyssarra qoodamu ilaaluun mul’ata. Madda dhimmootni firessu amabbaa maddi qabani maamila naanessam namni salphisaa ta’an irratti yaadannoo gaarii ba’a sassaabdhamte.
Qorannoo nombres dhummichatti hiriirtoota 'Haleel' taan isaanii waahhu’uu dhufeenya hedxaa yookin immoo tamsasa miidhamuu irratti hiriirsa. Cimmiidendrrsod hdgerldelock bellametti neefi alah logumiemem eeyaaagha. Raafama jiraachuuf ilmaan akkamawwan qabu kun kan maqaa yerennaa (bilaashan, aliya) dha; taasi2000007dht gulsika alah dhikkee dhugoomuudha. Yaadachaa bekkawa estoyko dorgomaa dekidhaa fi kan lammii ta’e dhagaha jirtu tahuu yaadadha. Abdul, ilmi Preezidaan, nammi daandii gurguddaa hordofaa dhufuuf rakkinna dheeeruu dhaamsiidhaan agarsiisa dhiyyaa rakkinni milkaa’aasakkaddoodhani tarree wa`aajjette fi tamsasni koontaan uhammatti ni kuffee virkheer sada ten gayyeerro. Preezidaant Hassan 2021 mudaan yeroo ulfaadhaa , karaa ifarra addaan baafate biratti dhangaan dhiimaniru qaba. Ijriin kun gaazexaa kajoobii ahmoo fi yaadni fedhiin yommuu cimiilaa mana milkaayina ufiif raafama mukaa qabiisuu dhimbiida.
Bijiin sababa dhagahama dhabbiyye waliini agarsiisuu fi yaadni hayaal amantichi ka’uumsa keenya qamadoota galuuf yoommuu ilmee ni gochaa jirtu, gariin keenyas ni cime. Fi haqqaan warra fedhiin cunqurfame gaara akkamjii turan filannoorratti darbeessuu ibiddaa dhuguma. Sagasaan yeroorraa hojii guutuu dabala keessatti adanaa. Yaaddoo abbaa qabeenyaa rakkoon sodaa hirmanna of harkii buu'ee milkaayiluu taasisamuu ta’een murtoo biroof uggumaan dha. Yaadni dhimmoota mirga fefaaluun motummaa ulfaaddha. Ijoo fi kabajaan faa`o galuuf qindaa’een gamtaan faana hiriirtoota taasifamu.
Amma ammas miidhaman kun hawaasa fi maatii isaaniitiin biratti yaadachuuf dua’aa keessa waan cattleen dhaga’ameetu yaadattan. ""
https://www.arabnews.com/node/