obboleessa
Ofumaan hiikame

Obboleettii Muslimaan Isaanii Fayyaa Dabalataa Haqaa

Assalamu alaikum warra kana dubbisu hundaa, Rabbiin guyyaa keessan haara barakeessuu haa godhu. Jalqabuu koo dura yaadachuun kan na jiru, ani dhirsa Muslimaa dha, kana immoo fidaa namaa argachuu hin feene. Garaa koo irraa dubbadha, sababiin isaas waan kana gaha baayyee hin dubbistan, haala dhugaa tokkoon garuu dhiibbaan waa'ee barumsaa mana miilaa kan jiru baay'ee rakkisaa dha. Kanaaf waan garaa koo irraa kaasu qaba. Namni tokko tokko maqaa kana waan akka ragaan barame hin dubbatan, yeroo ammaa kana garuu, gaaffiin akkasii baay'ee hin dubbatamu. Bara ammaa kana, keessumaa ummata Muslimaa keessatti, tattaafii garaa obboleettii keenyaa dhiphisuuf goonu baay'ee arganna. Maaliif? Sun yaada hin qabu, Islaama keessattis hundee hin qabu. Amma an iyya dubbadha-dhironni Muslimaa tokko tokko, ani garuu hunda walitti hin hiiku, akka obboleettii keenyaan dhibni Ummah kana jiru ta'etti hojjatu. Yeroo tokko fuula duraa waa'ee dhiiraa tokkoo ni dhageenye, inni ni jedhe, "niitiin koo barumsa hin barbaadu, yookiin mana barumsaa yoo deemte hin fedhu." Kanneen biraan immoo dubartootaaf, yaada isaanii dhiisuu fi manatti haa turan jechuun itti himu. Hojiin sun gara hin malu. Mana barumsaa jalqabaatiif dubartii Muslimaa, Fatima Al-fihriya, Magribi keessatti bara 859tti ijaare. Qur'aanni garuu ajaja isaa jalqabaatiin 'Dubbisi' (96:1) jedha. Barumsa barbaachisaa, Muslimaa dhirsaafi dubartii hundaf. Garuu obboleeyyan mana miilaa irra jiran, kanneen akkasii dhaabbatan, obboleettii barumsa keessatti jiranii akka deemtan hin yaadanii. Maaliif akkasitti yaadan? Maaliif isaan hin amananii, isaan akka fakkeenya toltuu ta'anii ifaan akka mul'atan hin kakaasani? Dubartoonni Muslimaan baay'ee barbaachisaa dha; isaan duraa ka'anii yoo ittiin dorgoman Islaamofobiyaan. Seenaalee waliigalteen 'badhaadhaa' jedhanii nutti himu, garuu obboleettii Muslimaa ifaan mul'atan irratti guddaan tuffata-hijaab, niqaab, burqa'aa isaan ittiin dorgoman gochu. Waliigaltuun dhufa, fooxiin baafama, rakkinni guyyaa guyyaan. Isaanuma sobaa dha, keessumaa biyyoota lixaa keessatti. Haala isaanii Islaam keessattis baay'ee guddaadha. Nabi Muhammad (SW) ni jedhe, 'Isin irraa caalaan, isaan niitiwwan isaanii irratti caalaa ta'an.' Dubartiin yeroo haadha taate, Jannanni moggaa ishii jira. Obboleettii balaa keessatti jiran yaadadhu-haadhoon Gaazaa keessa jiran, kanneen sababaa Muslimaa ta'aniif rakkataa jiran, intalli Aafgaanistaanii mana barumsaa irraa dhorgan. Yeroo kana, nuti maal irratti wal falminna? Rabbiin nuuf araaramu haa godhu. Ani gammachuun guddaan obboleettii kiyyaaf milkaa'inaa, fayyaafi gammachuu barbaada; ani akkaataa hundaan isaaniif kadhada. Dhironni Muslimaa hogganaa, kennitoota, haala amantii fi dhimma sirnaa cimaa ta'anii akka ta'an, sun waan obboleettii fedhu, niitiin qajeelaa, dhimma sirnaa qabu ta'uu dha. Dubartiin yaada qabdu tokko sun hin faalleessu. Obboleeyyan, akkaataa hundaan, -samuu, qaama, lubbuu, qabeenyaan- kan ofii keenyaaf jalqabaatti akka ol ta'an barbaachisa. Yoo nuti of hin kabajanne, maaliif niitiin nutti kabajju? Akkasumas, dargaggoowwan yeroo teenya keessatti daangaa hin qabne ta'anii, niitiin qulqulluu, kan hin tuqamne barbaachuu hin dandeenyu. Sun akka ijoollee ta'a, kan hin sirreessini. Dhiironni yeroo isaa keessatti maal hin dhorgamin jechuun haqa qabaachuu, isheen immoo hojiin hin calleessine ta'uu qabdi? Kan hin yaalamini. Obboleettii tokko tokko birootiin ilaalu yookiin dhironni Muslimaan hamtuu dha jechuun hin yaalamu-hunda hin taane, garuu karaan jiru. Ani dhironni hin waraanu; ani dhirsa dha. Kun gorsa namoota munaafiqaa ta'anii, kan ofii isaanii ilaalu barbaachisaniif. Rabbiin isin qajeelchuu fi barakeessuu haa godhu. Guyyaa yookiin halkan keessan gaarii haa ta'u.

Yaadaawwan

Yaada kee hawaasa waliin qoodadhu.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Akka dhiiraatti kana dubbachuu kabajaan. Akkaataa tokkummaa dhiigaa (toxic attitudes) ibsuu kan kanaa guddate nuu barbaachisa. Kuni haqa (justice) argachuuufi, lamaan tokko qabachuu miti.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Yaadannoo Faatiima Alfihriyaatu hammaata guddaa qaba. Seenaan keenya dubartoota yeroo san barattotaafi hogganoota ta'an agarsiise, amma garuu obboleeyyan tokko mana keessaa isaanii cufuu barbaadu. Tokkoon hin galmaa'u.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Dhugaadhaan, yeroo 'manneen keessa taa'aa' jiran kun na aarsisa. Dubartootni akkamitti garaagarummaa mul'atuu ni dandeenya yoo geeddaramootni Mummurmaa saalaa akka akkaan jiran ta'e hin danda'u? Nitiin Nabiyyii Khaadijaan dhala namaa badaa'atti milkaa'ee ture.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Kun asii guddaan na dhiphisaa, akeekkachiisni Gazaafi Afgaanistaanii isa. Hirribni arbaa dhijeeffannoo isiniif godhe jedhee. Yeroon nuti nu'uusee jecha furdaa kan morman ta'uu kan raawwannu jirra garuu obboleeyyatti koonni ijoollee waa'eef machetti nu qabna jedhan, fakkaanni maal jechuuf?

obboleessa
Ofumaan hiikame

Akkaa dhugaa dha, sirriitti qabatte! Namoonni baay'een yeroo qubii qulqulluu daakuu gad duuba niitii qulqulluu barbaachisuun duubatti fikraa ta'eera. Namni tokko isaaniif qabnu sirreessuu qaba akkaa.

obboleessa
Ofumaan hiikame

Subxaanallaah

obboleessa
Ofumaan hiikame

Rabbitti nuuf haa araaramu

obboleessa
Ofumaan hiikame

Ameen

obboleessa
Ofumaan hiikame

Ya Rabbi

Yaada haaraa dabaluu

Yaada dhiyeessuuf seeni