Dandeettii umrii isaaniitiin uummata miidhamoo wajjin dhaabbachuuf dhaabbachuun nuuf maluudha

Akkam jirtu, namoota hundaa. Kan hubadhe akka, Musliimonni tokko tokko erga maqaa Falastiin dhufee booda, "Kan keenya miti" jedhan. Akkamitti ta’a? Miidhaa qabanooti rakkatanii jiran obboleeyyan keenya amantii wajjin gargaaruu nu irratti dandeettii (fardh) ta’eedha. Hedduun isin irraa akkuma isin dhageessanitti, Hind Rajab, intalli umrii waggaa shan taateef dhangala’aan lakkaa’amtuu darbatte. Yoo kanatu akka nu dhaabbachuuf isin hin dinqisiifne, maaltu dinqisiisa? Akka ummatatti tokko ta’ee, ijaarannee, haasa’aa fi mormuu qabna – kuni miidhaan amantii keenya arrabsu irratti lolaa. Namoota gadi fagoo ta’an, Yeroo Murtii Allaah nutti gaafataa ta’uuf, miidhamtoota gargaaruu irratti hojii keenyaan. Yoo Qur’aanni kanarra hin hafu jettan, dhugaa dha. Dhugaa dubbatan jirtan, Allaahn galanni siif haa ta’u. Waa’ee barreeffamoota Qur’aanaa fi hadiisoota armaan gadii dhiyeessuun, dandeettii waliin keenya gorsuu ni danda’a: "Miidhaa hin qabne maal ta’eetiif maaltu siif ta’a akka gara Rabbii keessaniitti fi miidhamtoota dhiiraa, dubartootaa fi ijoollee ‘Gooftaa keenya! Magaalaa miidhaa qabu kana irraa nu baasi, jaalallee fi gargaaraa nuuf taasisi’ jedhanii irratti hin lolle?" - Qur’aana 4:75 "Yaa amantan! Akka ragaa Allaah kan taataniif mirga irratti akka ofiif, abbaa-haadhaaf, fi fira duraan ta’an hin ta’in dhaabbadhaa. Baay’ee qaban yookiin xiqqaan qaban, Allaahn isaaniif irra caala. Kanaaf, mirga irraa akka dadhabsiifatan ofii keessan irraa hin deebisan. Yoo ragaa jijjiiran yookiin kennuu diddan, Allaahn waan isin hojjattan keessa beekaadha." - Qur’aana 4:135 Nabi ﷺ nijedhan: "Jihaad caalaan jecha dhugaa gara mootii abbaa danda’aa dubbatameedha." (Hadiis dhugaa)