Haa ta'u malee, dhiibbaa, hamaa, garagara fi bareedduu hin taane - aadaa keenya dhiyeessuu keessatti yaadannoo.
As-salamu alaykum. Ani obboleettii tokko ilaaluun dhiphummaalee fi haala sammuu naa dhageessisuu isaa arge - kun ani yaada guddaa naaf ta'e, akkasumas wantoota hedduu nan qooduu barbaada. Maaloo, kun yeroo dheeraa ta'ee, garuu namni kamiyyuu of hin bareedinaa, dhiphachuu fi hir'ina ofii hin qabne ni gargaara jedheen abdiin qaba. Maaliif akka kana taanu - kun dhimmoota marsariitii hawaasaa fi sirna hawaasaa bu'aa hin qabne kan nu irratti dhiibbaa gochuu dha. Yaadni namootaa fi eegumsi hin guutamne dhimmoota keenya ofii waraqaa ol kaasee ulfaataa taasisu, akkasumas qabiyyee keenya irratti shakkisiisuu. Dhiphummaalee akkamitti too'achuu dandeenyu - yeroo tokkoof yaada ka'i, maaliif si uumee? Eenyutu lubbuu keeti si keessa galche, qaama keetii filatee, jireenya keetiis galmeesse? Allah uumama hunda kan tokkicha, garaa garummaa fi jaalalaa qaba. Yoo Allah naaf maqaa, hirriiba, fi qaama kana naaf kenne, akkamitti isaaniitiin badi'aa jedhanii yaada? Eenyu si uume yaadadhu. Namoota biroof murtoo kennuuf hin barbaachisu - Inni si akkanatti uumee, kunis bareedina. Rakkoo dhugaa - Hawaasni rakkoo qaba. Namoonni tokko tokko nama baay'ee darbanii fi nyaata dabalataa gochuu qabu jedhan, deebi'anii immoo namni guddaan qu'annaa gochuu qaban isaanii ni guutan. Namoota yahda cimaa daandii tuquun awwaalu. Namoonni tokko tokko furdinnaan jaalatu, kaan ammoo qaniinaa barbaadu. Dhugumaan injifatamuu hin dandeessu. Namoonni mormii geessuu fi wal sajaajii barbaadu, kanaaf yaada hin qabu. Akkamitti jijjiiramaa dandeessu - Gaa'ilummaa yaada fayyaa kan ilaalu maqaa mirkaneessuu dandeessu, akkuma akniiwwan. Kreetaa, qorichaa, jijjiirraa nyaataa, qulqullina, waan isinirraa ooluu danda'u hunda fayyadamuu dandeessu. Garuu keenya keessattin kallatti hanyaachuu nafiladha: seera hinqabne utubaa filachuuf yaadi, gargaaruuf, hawaasa hundaaf qabaadhu. Dhugummaa guutuuf, Qur'an dubbisi, jaalalli, sadaqaa kenni, bereeda addunyaa filadha, akkasumaas fayyaa hundaaf of ijaareedha. Waan kana hojjechiisee hawwiin qabeentummaa, qaama, fi lubbuu keeti ni jijjiiramtu. Yeroo tokko tokko dhiphummaalee qaamaa ni jiru taanaan yaadni keeti ni jijjiirama, akkasumas bareedina kee dhugaa ni argita. Bareedinni ni badu - ilaalcha hin badu. Yeroo si ganna, dhukkubsataa, fi dargaggummaa bariiti. Kanarraa kan ka'ee, heerummii dhugaa fi amanti irratti kan hundoofne, kunis yeroo bahaa haala garagalchuu keessatti walqabata. Yaroon ija koon burqaa fi foon koon laafa, Alhamdulillah jedha - jireenya akkana bifa kan argame, yaadota fi muuxannoo qabaachuun ni gaddisiisa. Waan xiqqoo irratti galatoomaa akkasumas sababoota daaw'annaadhaan fayyadamoo irratti jirtu taasisu. Qaamni koo badi'aa dha - qaamni san kun si sochoosuu fi dhaggeeffachuu siif hayyama, Alhamdulillah jedhi. Sagalee koo garagaraa dha - sagaleen sun samii geessuu fi Allah dhaggeeffachuu, Alhamdulillah jedhi. Harkii koo xiqqoo dha - afaan sun si dubbisuu fi himee deemsi, Alhamdulillah jedhi. Kakkayyoo koo bal'aa dha - kakkayyoon sun lafa sujuudaa deebista, Alhamdulillah jedhi. Funyaan koo addaa dha - funyaan sun siif uffisuuf fi jiraachuuf, Alhamdulillah jedhi. Ijji koo adda dha - ijjiiwwan sun wanta bareedaa argeef, Alhamdulillah jedhi. Yeroo tanatti barreeffama kana dubbistu, akkamitti dheeraa kooti. Gama hama hin baafne - ati garaa fi alaa bareedduu dha, obboleettii/obbolaa kootii. Du'aas erguu barbaada - Allah si gammachiisuu fi jireenya dheeraa, fayyaa, nagaa, gonfoo, fi gammachuu siif kennaa. Ameen.