Marokko keessatti, dubartoota Afaansaa dheebuu arifachiisaa argachuu isaanii irratti akka argamsiisan garuu, bakkayyuu fi humna qabaniiru.
As-salamu alaykum - Manoozh Noori jedha isheen 2021 keessa Taliban deebi'uun kan isheen jaalatte, tapha kubbaa miillaa, ishee dhabuun yaadachuun dhukkubsatte. Ammas umuriin ishee 22, Afgaanistaanii baatee - bakki UN'n akka jedhetti dubartoonni dhiibbaa cimaa jala jiru - fi taphaafi tokkummaan dubartoota afgaaniitiin walitti dhufeenya keessa jiran, marii duraa marrokoo keessatti hirmaatan. Noori gaazexootaaf ishee halkan keessaa kaan of gaafatte, biyyatti keessa barachuu, tapha gochuu, ykn waan hedduu gochuu dhorkamte keessa turuun qoda bahuu feete. Mootummaan haara'aa mirga dubartootaa ilaalcha diiniin tiksuu malu jechuun ibsa maarree, haala kanaan ganda barnoota isaa 12 booda dargaggoota dhorkanii, dubartoonni hojii, tajaajilaa fi tapha hedduuf dhorkamani. Ishee ba'uu dura, Noori maatii ishii irraa fuudhee Afgaanistaaniin bakka biyyaattiin dhiyeessuu dadhabtees; ta'uu ishee dandeettii ishii fi woufoota ishee maatii keessatti buried miiltoo fi maadalli maatii keessa bury isheetti. Teemni ishee, Afghan Women United, bara 2021 irraa eegalee Awurooppaa fi Awustraliya keessatti jiraatota tapha kubbaa miillaa wajjin ijaarame.
Tapha isaanii jalqabaa idil-addunyaa FIFA Unites: Women’s Series marrokoo keessatti tahe. Noori tapha jalqabaa irratti fiigicha Chad irratti goola summii ishee duraa galfate. Chad fi Tuniiziyyaa irratti kufan, garuu Libiyaa 7-0 mo'atani. Taphattootaaf qofti hirmaachuu, injifannoodha. Preezaantii FIFA hirmaannaa isaanii "seenaa bareedaa" ta'ee jedhe. Taphataa duraanii Nilab Mohammadi, umuriin 28, erga loltu ta'e, kubbaa miillaa "tapha qofti miti - jireenya fi abdiin ni ibsa." Haala kana keessatti dubartootni Afgaanistaan keessatti bilisummaa xiqqoo qofa qabu, teemni ishee dubartootichaaf sagalee ta'uu barbaanna. Taphataa taatee Mina Ahmadi, umuriin 20, firii isaani irraa fuudhamee jira, garuu qindeedha FIFA eyyama gaafachuudhaan bosona sana dhufee abdiifi jaalattis. Ammas Awustraaliya keessatti saayinsii medikalaa barachaa jirti.
FIFA hundaa ilaaluun eyyama tapha taphattoota diina qaata ulfaata hin murteessine, garuu taphattoonni ofii jabina. Afghan Women United abdii gabbisuu, akka dubartoonni Afgaanistan keessatti dhiibbaa hin qabneef bakka ishee jiran. Namoonni isaani Awustraaliya keessa qubate, idan yaada har'aaf ishiin gahi akkam irra dabarsuu dudhaaf, taphaa qofaaf dafqaan isaaniif bu'aa teessan. Kunimmoo dubartoonni, kubbaa miillaan bilisummaa isheeti. Ahmadi ka umurii Oromoo kana budeessuun Awurooppaa keessatti taphachuun yaadu qaamakee gudeedha, akkasumas maatii fi hiriyoota baay’ee hirmachiisu badi akkasii keessa dabarsuu haala socho’u hundeessuu. Walumaagalatti, isaani cimina, abdii fi tapha jaalaleedhan deemeera.
https://www.arabnews.com/node/