Ramadaan keessa hirriiba koo keessatti Duʼa Maleekaa argee, dhugumaan ishee jijjiirame
Bismillaah. Jalqaba akkan jedhu, Rabbiin hundinuu dhugaa taʼuu isa ragaa bahu. Ani yeroo baayʼee seenaa dhuunfaa hin qooddu, garuu kun waggaa hedduu onnee koo irratti ulfinaa ture, akkasumas dubbachuun barbaachisaa natti fakkaata. Akkan jedhee, seenaan asitti. Umuriin koo 14 ykn 15 ture. Maatiin koo Maleeshiyaa keessaa, achitti waggaa 14-jiruu koo guutuu hoo-jiraataniif, COVID yeroo mootummaan namoota biyya alaa akka baʼan gaafate, deebiʼan. Laahor keessatti irra deebinee jalqabne, anuma, haati koo, fi obboloonni koo, abbaan koo ammoo duukaa dhiisanii isa xumursiisuuf achumatti hafe. Gara waggaa booda nutti makame. Ramadaan yeroo dhufu, abbaan koo dhuma irratti dhufe-garuu COVIDiin qabame. Akkasumas guddaa miti. Garaan isaa dhadhamu, dhaabachuu fi dubbachuu didee, guutummaatti dadhabe. Obboleettii abbaa koo irraa (isheen doktarii) akka nu gorsiteen iddoo addaatti qofaatti kaaʼne. Seenuuf gaantii fi maaskii uffanna. Ollaa irraayyuu oksiijinii arganne. Haati koo yeroo hunda boossi, hundi keenya sodaadhaan, dhugumaan isa dhabuu sodaanne. Sadarkaa kana irraa kan kaʼe, haati koo akka hin soomne nutti himte. Suhoorii fi afura qopheessuuf baayʼee dadhabdee, ijoollee diddaa taʼuyyuu, akka of hin dandeenye agarre. Kanaaf torbaa tokko ol hin soomne. Dhugaa dubbachuuf, yeroo sanatti ani waan muraasa malee hin yaadne. Dhiisuutti hin gammadnee, garuu sababa sirrii malee sooma dhiisuun akkam akka ulfaataa taʼe guutummaatti hin hubanne. Wanti utuu hin taʼin hanqina isaa hubadhe. Abjuun. Ani qabrii koo keessa ture. Garuu dukkanaaʼaa ykn akkuma yaadan cufamee miti-banamee, ijaarsa fakkaataa, naannoo ujummoota waliin. Dhaabachuuf iddoo gahaa ture. Duubatti ilaale. Wallaahi, sirriitti ibsuu hin dandaʼu. Achitti wanti tokko dhaabatee. Namni akka isaa natti hin himnee, garuu lubbuun koo beekek. Duʼa Maleekaa taʼee. Ammallee, bifa isaa yaaduu, qoma koo dhiphatee. Ol fuulaan dheerate, ol isaa irraa kan kaʼe mataan isaa xiqqoo gombifame. Rifeensi isaa miilla isaatti gahe. Fuulli isaa dheeraa, gogi isaa adiin baayʼee laafaʼaa. Wayyaa gurraacha laafaa uffatee. Iyyuuf yaale, garuu wanni bahu hin jirne-sagaleen koo dhaabate. Achii iyyuu jalqabe, maqaa kootiin waamee. Sagalee sana ibsuu hin dandaʼu, ibsuus hin barbaadu. Namni kamuu akka argan hin fedhu. Sodaa guddaan dammaqee, yeroo dheeraaf sirriitti rafuu hin dandeenye. Abjuu kana namni tokkoon hin himne. Garuu Ramadaan keessa guyyaa hundumaa isa hafe soomne. Taraawihii sagade, Zakaatii kenne, waan hundaa hojjadhe. Suuta suutaan abbaan koo fayyuu jalqabe. Fayyaan isaa dheeraa taʼuyyuu, wanti hamaan dabre. Achii, guyyoota dhuma keessa, abjuu biraa. Kun ammoo miira adda taʼe qaba-innis yoo dukkanaaʼaa ture, kun ifa qulqulluu ture. Akkoo haadha koo arge. Isheen dubartii biraa wajjin taaʼaa jirti, namoota dheeraan Qurʼaana ishee irraa fudhachuuf eegu. Akkoon haadha koo madduma ishee bira ture. Amma illee, maqaa ishee namni natti hin himne, garuu ani beekek. Isheen Khadiijah bint Khuwaylid, radiyallaahu anhaa-Muslimtiin jalqabaa, niitii Nabiyyii ﷺ. Bareeddi, garuu kabaja fi ciminaan, naannoo ishee callisaa. Torbanoota dura, qabrii koo keessatti Duʼa Maleekaa natti iyyee. Amma immoo, akkoon haadha koo kan dubartoota gurguddoo keessa tokko bira taaʼaa arge. Wal-bira qabanii xiqqaa wal-dhabaa isaanii waan tokko natti cabse. Abjuu jalqabaa hin qoodne, garuu haadha kootti akkoon ishee Khadiijah wajjiin arge itti himee. Gammaddi ishee ife, battaluma obboloota isheetti bilbilte. Yeroo jiruu keenya keessaa sodaachisaa taʼeef nagaa guddaa argatte natti fakkaatti. Kana kanan qoodu, yeroo tokko tokko waaqeffannaa keenya akka filannootti fudhanna, akka dhiisuun waan tokkollee hin jijjiirretti. Abjuuwwaan lamaan kunneen hundumaa jijjiira akka taʼe natti argisiisani. Rabbiin nu eegu, warra jaallatamoo keenya nageenyaan nu eegu, fi hunda keenyaaf xumura gaarii nu haa kennu. Ameen.