Akkamitti Haraa Addaan Baafachuu Dandeessan

Assalaamu alaykum, baay’een keenya haraa adda addaa ykn amala badaa waliin wal’aansoo qabna. Sun cubbuu, wantoota ga’eessa, waan eenyutti baay’ee yaadu, jaalala, dhugaatii, tamboo xuuxuu, reelii hordofuu, tapha taphachuu, yeroo afoollessuu, hamii dubbachuu, fudhatama ykn eeyyama barbaaduu, kkf, waan hunda ta’uu danda’a. Dhugumaan isa injifachuu yoo barbaadde, isa kee keessatti akkamiin akka hojjetu hubachuu qabda. 1. Rakkoo akka qabdu fudhadhu – Dursi, bismillah jedhiitii ofii kee wajjiin akka qabamte ofitti himadhu. Yoo hin fudhanne, bilisa ba’uu hin jalqabdu. 2. Saayinsii isaa duubaa beeki – Haraa jechuun sammuun kee waan tokko deddeebi’uuf keemikaala ykn gammachuu argachuuf barate jechuudha. Sammuu, miiraa, qaamaanis ni qabamta. Guyyaa guyyaan kee keessa seena. Kanaaf yeroo dhaabuuf yaaltu, dhiphina, jeequmsa, sodaa, ofitti amanuu dhabuu, ykn gaddaa fakkaatu si dhaga’ama. 3. Dhiphina ofirraa ba’uu keessa darbi – Dhiisuu qabda, yeroo tokko tokko hunda walitti, yeroo tokko tokko xiqqoo xiqqoo. Yeroo hawwa sana dhaabuuf yaaltu, wanta ‘akutii wiidraawali’ jedhamu fuula dura jira. Yeroo jalqabaaf diddu, reebawundi enzaayitiin si rukutuu danda’a-abdi kutuu, gadda, sodaa, naasuu. Inni kun miira ol fuudhuu gadi buusuu ji’aanis turuu danda’a, hamma sammuun kee dhiisutti. Hunduu kan yeroo fi soba, yaadadhu. Fakkeenyaaf, yoo waan eenyutti yaaduu dhiisuu dadhabde, yeroo dhaabuuf yaaltu sammuun kee si waliin loluuf yaala. Atis loluu qabda. Inni kun walakkaa waraanaati. Yoo kufe ykn deebite, of hin muranini, astaghfirullah jedhiitii irra deebi’i. Irra deebi’i jalqabi. 4. Jireenya kee jijjiiri – Keessa isaa malees, ala keessatti wantoota si kakaasan to’achuu qabda. Hiriyyoota gaarii wajjiin ta’i, garee gargaarsa ta’uun ni danda’a, waan haraa irraa si fageessu dubbisii ykn ilaali, hojii qabaadhu, zikrii godhi, qofaa koo baay’ee turuu irraa fagaadhu. Fedhiin qofaa hin ga’u-akkamitti akka jiraattu jijjiiruu qabda. 5. Yeroo dheeraa of eeggadhu – Injiifadheera yoo jettees, dammaqi. Ji’oota booda sammuun kee tasa si kakaasuu danda’a, garuu yeroo darbaa deebin isaa laafa. Kaka’umsi keessaa hawwa dha-fuula dura dhaabbachuu fi waan halaalaatiin bakka buusuudhaan ittiin ofirraa deebisi. Kaka’umsi alaa namoota, bakka, ykn waan cubbuu kee si deebisu dha. Yeroo dheeraa keessaatti, guutummaatti ofirraa muri. Kufaatiin tokko bakka duraa si deebisuu danda’a. Rabbitti amanuun alatti, danda’uun baay’ee rakkisaadha-namoonni beektus cubbuu keessa kufu. Dhuma irratti bakka haraan fuula dura jiruu fi si hin tuqne ga’uu dandeessa. Hundi keenya nama, amalli xiqqoon tokko tokko guutummaatti hin dhiifamu. Yoo rakkoo guddaa keessa dabarte baay’ee hin yaadda’iin, garuu rakkoo dhugaa tokko hin dagatiin ykn akka guddifattu hin godhin. Yoo deebite, dhiisuu irra deebi’i jalqabi, tawbah godhi. Nafsii waliin qabsaa’uun hamma dhumaa hafuura kee hin dhaabbatu, sheyxaannis hamma duutu sitti hasaasa. Hunduu qormaata jireenyaati. Rabbiin qormaata karaa nu barsiisa, qormaatoonni karaa ittiin barannuu fi guddannu waan taaniif.