Jannata Rabbii Ibni Qayyim ilaalchisee
Ibsa haqaa Jannata Rabbii Ibni Qayyim (Rabbi haa rahmata isaaf godhu) kitaaba isaa "Haadi al-Arwaah ilaa Bilaad il-Afraah" irraa argadhee, isa qopheessuu qaba ture: "Jannanni gandaa tasgabbiin yeroo hunda ta’e, iddoo gammachichi hin dhabamneefi qubsumni dhumaa hin qabne. Lafa isaa mushkiin ijaarame, dhadha isaa lu’ee ta’e, dhakaansaa isaa zaafaraaniiti, dhagaa isaa kallachaati, ifa isaa ifa Guddicha Rahmata Guddaa irraa ka’e. Laga bishaanii hin du’amne, laga aannaan dhandhamni isaa guutuu ta’e, laga dhagaa gammachuu dhandhamuu ta’eefi laga damma qulqulluu ta’etu jiru. Mukaaleen kun dhundhumma malee, iddoo ol aanaa irraa ka’anii, ganda mu’uminootaa jala qaban. Gandaaleen sun waraqaa sagaleefi gurraacha irraa ijaaraman, dubbiin isaa mushkiiti, sirni isaa qunaa ti. Namni ho’ina isaa xiqqaa boqonnaa saddeet bara dheeratu qaba, namni dhumaa immoo mana isaa ijaa isaa hin dhaabbatu irraa hunda of keessa qabu, hunda qophii ta’een argata. Hoolota lu’ee dheeraa, dheerinni isaa miilota 60, moggaasa jannataa keessa jiru. Hundi keessatti hurri, jaalallee ifaan qulqulluun, kan dura sa’aatii isaanii namni hin tuqne, ijaan isaanii aduu hin mul’anne ta’anii jiru. Bareedinni isaanii akkaan cimaa ta’ee, tokkoon isaanii yoo dachii irratti mul’atte, dachiin kun ifaafi xurii irraanfatee ilaalamti. Mu’umina xiqqaa warra 72 qaba, tokkoon tokkoon mana isaa keessa jiraata, humna nama 100 qabuuf carraa argata, dadhabbiifi daangaa malee. Mukkeen Jannataa guddaa-farda dheeddiin ba’eefi nama darbee bara 100 gubbaa muka tokkoo jala deemee hin baane. Gaangeen isaa waraqaa, dameen isaa lu’ee, baala isaa sifaafi, fuduraaleen isaa gadi qabamu, harka nama barbaadu irratti dhiyaatu. Fuduraaleen hundi hallayyaa adda addaa qabu, dhandhamni isaanis adda addaa ta’ee, fuduraalli tokko yeroo hin dhabne. Simbirroon Jannataa dhichisaan gadda hundii onnee irraa baasu dhichisuu, ‘Nyaadhaa, dhugaa waan dalagaa turtaniif!’ jedhan. Jannataa namaa nyaataafi dhugaatii gammachuuuf qofa, sababa beela, dadhabbiifi ba’aa hin jirre. Waanti isaan barbaadan hanga tokko keessatti mul’atu, kophaa waraqaa, gurraachaafi kuuriyalii keessatti kennamu. Nyaanni xiqqaa immoo simbirroo adeemsaa ergamaaf mul’ata, isa nyaatee booda lafeen isaa walitti bu’ee fiiga. Dhugaan isaanii mushkiin cufama, xumura walga’ii hundaa keessatti kophaa laga Salsabil irraa, daadiiifi kampuura waliin walitti makame, tasgabbiin guutuu fidu. Uffatan isaanii sifaafi daamiiqaa, meeshaalee waraqaa, muraalee lu’ee, fiixa waraqaa-hiddaan isaanii mushkiiti. Hin guddatani, hin dhukkubsatani, hin rafanani, hin gaddanani, hin du’ani. Jibba, hamtuu, wal-dhabbii, gaddaanis hin jiru. Lubbuun hundi akka bareeda namoota dachii irraa bareedu ta’ee, bareedinni isaanii guyyaa guyyaan dabaltu. Onneen isaanii tokko, dubbii isaanii Rabbi faarsuu, nageenyaa isaanii ‘Salam’ ti. Hunda caalaa gammachuu guddaa, mindaa ol aanaa hunda irra guddaa: Ilaaluu Rabbi Guddichaa, Gubbaa ta’ee, hidhaa malee, dhina malee, sodaataa hin ta’een dhumaa hin jirre. ‘Yeroo namoonni Jannataa seenan, Rabbiin barakaa qabuun: Maaltu akka ana isiniif kennuu barbaaddu? Ni jedhan: Sila ifni keenya hin ifaasisii? Sila Jannata keessatti hin seenne? Sila Ibiddaa hin baraarne? Inni (odeeffatoon) ni jedhe: Yeroo san Rabbiin hidhaa kaasa, waan isaaniif kennaman hundaa caalaa kan isaan jaalatan ilaaluu Gooftaa isaanii, jabaa fi ulfaataa ta’e.’ Ilaaluun sun ilaaluu qabatamaa, ija onneeefi lubbuu-wal-arguu Jaalallee kan guyyaa hammaa kana akka abjuu hamaa ta’e balleessu. Yeroo sana, laga hundi, ganda hundi, hurri hundi, fuduraalli hundi yaadama irraa darbu, sababiin isaanis kan isaan uume ilaaluu ta’eef, gammachuun sun yeroo hunda ni jiraata. Kun Jannata kan mu’uminoota durii guyyaa isaa irratti akkaan booyu. Gandaan sun kan namoota gara Rabbiitti deebi’ani, lubbuu isaanii wajjiin lolaniifi Tawhiid irratti du’aniif eega. Namni ho’ina isaa xiqqaa akka nama barakaa ta’e amanamti, namni ol aanaa immoo waan ijaan hin argamne, gurraan hin dhaga’amneefi onnee namaa hin yaadaminne qaba."