Gadhee Guddaa Irraa Nagaa: Yeroon Wanti Hundee Jiguu Qur'aanni Akkamiin Jireenya Koo Faye
Assalamu alaikum, hundumaaf. Kursii dhiyeessaa fi shayi fudhadhaa, sababiin isaas akkamitti balaa guutuu irraa fayyuu dhugaa argadhe qoodachuu qaba. Waggoota muraasa dura, jireenyi koo barbadaa'e-rakkoo xiqqoo qofa utuu hin taane, kufaatii guutuu ture. # Guyyaan Kabajni Koo Bade Dalagaa keessatti sodaa tasaatiin eegale. Onneen koo akka barbadaa'eetti dhiiga'aa ture, hoggansi koo gaariin onnee dhaabbatee natti fakkaate. Yeroo gabaabaa booda, ambulansii sagalee guddaa dhageessaa keessa natti fakkate. Garuu ER? Sun immoo salphina haaraa ture. Sababiin isaa, yoo hatattamaan ta'e, iccitii hin jiru. Dubra Muslimaa dargaggeettii ta'een, ijoollee dhiiraa, hooggantoota, fi hiriyaa hojii ambulaansii duukaa dhufan duratti uffata baafadhe. Dhuguma isaan kolfaa turan yeroo doktoorri namiin meeshaa na kaa'u, qullaa koo mul'achaa ture. Sana booda wanti hamaa ta'e: golaa fayyadamuu barbaade, garuu na deemuu hin dandeessine. Namoota kutaa keessa jiran duratti-kudhan ta'u-siree irratti fayyadamu qaban. Sana irraa sodaan akka guddaa ta'eef, onneen koo dhiiguu dhaabe. Doktoorri hundumaa fudhatee, maatiin "rakkina onnee" akka qabdu nutti himee, waggaa hedduuf sodaa keessatti na hidhe. # Ofirratti Barbadaa'uu Guyyaa sana booda, sodaan jireenya koo guutuu too'ate. Addunyaa qofa irratti hin sodaanne-ani ofii kiyya diina kiyya ta'e. Yeroo hunda du'uu nan sodaadhee jiraachuu ture. * **Sodaan Nyaachuu:** Sodaan hudhaa'uu na qabe. Yeroo shaayi ruuzii argu, sammuun koo akka na ajjeesu natti hime. Nyaata jabaa dhaabee, dhangala'aa qofaan jiraadhe, yaada ofii kiyya irraa dadhabaa deeme. * **Du'aa Jiraachu:** Doktoorri sammuu kophaa dawaa rafachuuf na kennan. Sa'aa 12 rafee, yeroo dammaqu sammuun koo ammallee sodaa duraatiin na rakkisaa ture. * **Wanti Hundee Jige:** Sammuu koo too'achuu waan hin dandeenyeef, wanti hundee jige. Hojin koo dhabame, gaa'ilan koo jeeqame, ulfa koo sodaa guddaa keessatti dabarse. Maatiin koo na mararfatan malee hin hubanne-isaan biratti, namni kijibaa fi rakkina irraa hin kaane. Amantiidhaan, isaan amanuu jalqabe. # Yeroo Jijjiirama: Kufaatiin Koo Sa'aa 3 Jireenya koo keessatti harki caalu, Muslimaan jedhee of waame, garuu Qur'aanni kitaaba dhukkee kan shelf irra jiru ture. Yeroo sana Ruqyah, kadhannaa fayyaa Qur'aanaa fi Sunnaa irraa argame, baradhe. Dhugaadhaaf: namni harka caalu dhibaa'aa fi yaada hamaa qabu ture. Hinaafaa, kijibaa, fi rakkina durfatuu ture. Hojii jabaa hojjechuu hin barbaanne; dawaa fuffisiif barbaada ture. Garuu guyyaa tokko, wanti tokko na keessaa jijjiirame. Hubadhe: “Allaahn qofa kana fayyisuu danda'a-doktoorri, dawaa, fi nama ani ta'e hin danda'u.” Ruqyah guyyaa guyyaan, yeroo tokko dammaquu fi yeroo Asr irra deddeebi'ee qara'uu jalqabe. Garuu kijibaa keessa seenee, akka yaada tolfamaatti qabachuu jalqabe-yaada, “Yoo kana dhiise, guyyaan koo barbadaa'a,” ykn jechoonni mataan isaanii vochaa qabu jedhee. Yaada guddaan, Ruqyah, Salaata, fi Qur'aanni fedha Allaah qofa hojjechuu hubadhe. Onneen koo irraa aadaa irratti maxxanuu irraa Uumaa qofa irratti maxxanuu jijjiiruu qaba ture. Sana booda eebba Surah Al-Baqarah dhaga'e. Nama fuula tokko qara'uu rakkataa tureef, wanti ani booda godhe raajiidha. Guyyaa tokko akkuma carraa, sa'aa 3 keessa, suuraa guutuu-fuula 50 jecha humna qabu-qara'uu muree. Gama dhibaa'aan na dhaabu kadhe, sammuun koo na jeequuf yaale, garuu itti fufe. Sa'aa tokko, lama, sadii… sa'aa 7tti, suuraa guutuu qara'ee fixe. Yeroo jalqaba, akka lubbuu koo itti falmeetti dhaga'ame. Guyyaa itti aanu ammas godhe. Itti aanu ammas. # Jijjiirama Guutuu Ramadaana yeroo gahe, wanti ani hojjechuu hin baratte hojjadhe: Qur'aana guutuu fixe. Sana booda addunyaan koo jijjiirame. * **Damman Fajr:** Namni siree irraa ka'uu hin dandeenye kolfaa wajjiin Fajriif ka'uu jalqabe. Dhuma irratti aduu dhahee. * **Qulqulluu Keessaa fi Alaa:** Kutaa koo qulqulluu jalqabe-qofaa qajeelchuu utuu hin taane, lubbuu koo qulqulluu barbaaduu agarsiisa. Kilpii Tajweed seenee akka bareedduun qara'uu fi Tafseer barachuuf hiika hubachuu jalqabe. * **Fayyuu:** Sodaan hudhaa'uu? Guutuu bade. Nyaata akka barameetti nyaachuu jalqabe. Hiriyaan durii na dubbate, jiraachuu dhaga'ame. * **Carraa Haaraa:** Hojii balbaloonni cufamanii natti fakkaatan banaa'e. Maatiin koo na mararfachuu dhaabee, nama ani ta'e kabajuu jalqaban. # Barumsa Waggaa hedduuf dawaa fi doktoora keessa fayyuu barbaade, garuu fayyaan dhugaa mana koo keessa ture. Qur'aanni oduu gaarii qofa miti-sammu, nafa, fi lubbuu keenya keessatti haaromfi guutuu dha. Dubra cabe siree ER irraa nama humna jecha Allaah beeku ta'e. Yoo namni dhibaa'aa fi yaada hamaa akka koo rakkina jireenyaa booda raajiidha arguu danda'e, amantee naa fidini-kuni dawaa isin barbaadaa turtan. Caalaa hin dubbisin. Qara'i. Hubadhu. Onnee guutuu kee amani. Sana booda raajiidha mul'atu ilaali. **TL;DR:** Sodaan guddaan waggaa hedduuf jireenya koo barbadeesse. Dhuma irratti dawaa irratti utuu hin taane, Surah Al-Baqarah fi Qur'aana guutuu qara'uu jalqabe. Fayyaan koo, hojin koo, fi nagaan sammuu koo guutuu jijjiirame. Alhamdulillah bara baraaf.