Karaa na deebisuu: Gara adda addaa Iimaanaafi Fooyyessuu

Akkam bulteen hunda. Gara kiyyaa xiqqoo yaaddadheera. Ji’oota tokko hedduu dura, waggaa dheeraaf muslimaa ta’ee booda, wal-qunnamtii kiyya Islaamaa wajjiin dhiphachuun natti dhaga’eera. Dhawaata yaaddan kana ibsuun rakkoo. As irraa ka’ee akka garaan ana kanaatti geessise dhiphoowwan tokko tokko ilaalaa. 1. Dhiphachuun akkaan cimaa ture. As masjiidaa keessatti dhugaan galtuu ta’uu hin dhagahne, yeroo tokko tokko naaf duuchee, namoota lubbuun isaanii irraa gadi aanaa dubartii ta’ee amantii kana fudhataniif gara gaarii baasuu hin dandeenye. Kana irraas, wal-qunnamtii firoota kiyyaan akkaan cimaa rakkifame. Addatti dhiphooftee, karaa tokko keessatti nama na wajjiin deemuu hin jirre ta’uun natti dhaga’eera. 2. Iimaana kiyyaa haalli fayyaa kiyyaan wal-irraa dandeessuun rakkoo guddaa ta’eera. Fayyaa dhijgaafi lubbuu kiyyaan rakkoo waliin qaba, kun guyyaa guyyaan hojii hunda, dhaabbannoo adda addaa wajjiin, akkaan rakkisisa. Guyyaawwan akka salaata tokko qofa to’achuun hojii guddaa ta’ee itti fakkaatu jiru. Faffacaafuun haalli fayyaa kiyyaan sababaafi, namoota tokko tokkoon akka nama biraatiin hojii akkasii to’achuu qaba jechuun natti dhaga’e, kanan mul’ate hin taane. Irra dabaa ta’ee yaaddan kiyyaan hojii kana walqabattee dhaabbachuu hin dandeenye. Faayidaalee akka uffata haguugaa ta’es, dhibbaa hidhaan akkan rakkifame. Akkasumas, ilma hin dhalanne, kun garuu tokko tokkoonin akka 'irra xiqqaadha' jechuun natti dhaga’e, kanan dhawaatan ba’e. 3. Kaayyoon kiyya karaa irra deemeen dhiyeesseera. Muslimaa ta’uu kiyya dura, nama gargaarsa ba’aa ta’e beekaa ture. Wal-qunnamtii keenya rakkoo wajjiin waggaa dheeraaf jiraata ture, garuu sababa adda addaatiin, kan ta’uu hin qabne. Amma garuu, ani salaataafi hojiin na diriirfadhe, garii isaa akka dubartii 'maluu' ta'uu fedhee, Rabbiin kabajuu fedhee hin taane. Fedhii kanaa booda dhaabbachuu irraa, 'Hojiin kun maaliif akkasii?' jedheen naaf dhaga’e. Bu’uura kiyya kaa’eera, kanaafuu hojiin itti fufuu naaf hin mul’anne. Kanneen hunda, fi kanneen biraa baay’een, wal-irraa adda ba’aniiru. Amma isaan hunda wal-irraa adda baasuuf yaalaa jira. Maal akka hojjettu hin beeku, yookiin amantii cimaa keessatti deebi’uu danda’uu hin beeku. Yoo nama biraa kana fakkaatu jiraate, waan yaada kana na waliin qaba. Akka namoota biraas kana fakkaatan jiraatan, waan na waliin qaba. Yoo nama biraa kana fakkaatan jiraatan, waan na waliin qaba.