Amantiifi Walitti Qabamtuu Koo Gidduu Darbachuu

Salaam isin hundaaf. Walitti qabamtuu tokkoon 2020 irraa eegaleera, waggaa jalqabaas gammachuun guutame ture. Wal waliin guddifanne, jaalalli anaafis gadi fagootti dha. Waggaa digdamii anaaf jalqabaa kana, ammas amantiin koo gadi fagootti dhiyeenyeera. Muslimaa Sunnee tahan, jiruun koo dha. Nikah fedhiin, ajaja Rabbiitiin, garmalee cimsee jira. Karaa kanaan tasgabbii guddaan natti dhufe haa ta’u malee, jaalallaan koo fi maatii isaa dhimmi koo guddisuu ba’aa, ykn qoosaa dhaan ilaaluu ta’uu argaa jira. Dhumarratti, dhaggeeffadhu. Waan dogoggoraa ture beekuu ture, garuu manguddii isaa ilaale. Ergaa tokko ani haadha isaaf dirqan – garaafikii Eid gammachuun guutu, qubee Afaan Arabaa qabu – itti dirqan. Gadda na gubee, isheen isa maatii isaanii gidduu wal jijjiiruuf kan ta’e, na fi diinii koo qoosuuf ture. Waan ani nama gaddisiise hin taane; kan isa ture. Ana hin diine, ykn waan isaan barbaachisu hin jedhe. Kophaa kophaa qofa ture. Ani irratti deebi’uuf yeroo wal argan, dhiifama hin barbaane. Manguddii ilaaluu koo qofa na qoratu, na balleessuu fi na salphisuu. Kun dubbii isa hin dubbifne gidduu uume. Haati haadhoo keenyaa guyyaa Ramadaanii daagu fedhani ‘rakkinaa’ ta’uu, ykn masjiidii deemuu fedhani ‘rakkinaa’ ta’uu isaa ibse. Ani masjiidii deemuu dhaladheetii, waan baradhuu fi hawaasaa yaadannoo bareedaa naaf qabu. ‘Isaan irraa’ eeguu akka qabu jedhu dhaga’uun, guddina koo fi qiyyee koo irratti waraana dhugaa ture. Hijaab uffachuu fedheen ‘rakkinaa’ ta’uu naan jedhe. Haati koo hijaab uffattu ilaaltee, isheen salphisa, ykn karaa ana deemuu irraa salphisuu isaa yaaduu na godhe. Yeroo baay’ee ‘hin kakaaltu’ akka amantii irratti gadi dhaabuu dhiisuu danda’u jedha, guddina koo akka karaa sodaachisaa ilaala. Gidduu maatii isaa qoosaa fi haati koo dura waan isa hin toluu godhutti, gidduu lamaan na tuqee jira. ‘Achumaan deemaa’ fi kana fuulduratti ilaalu jedha, garuu wal eeyyamuu dhugaa gidduu jiru yeroo hin jirre akkamitti jedha? Walitti qabamtuu gammachuun guutu, eebbaa Rabbiin jaalladhuu irratti dhiifama hin gaafanne ta’uu fedha. Garuu waggaa afur dura wal argan irraa ‘jijjiirame’ jedhuun gowwoomsuu na gaddisiisa. Natti jaallata, garuu jaallalli isaa akka 2020 na ilaala, dubartii ta’uun koo immoo hin jaallatu. Namni amantii kee sodaataa wajjin gammachuu ni argatta? Ykn namatti jaalladhu hundaan irraa deemuuf murteessuu rakkoo qabu ni qaba? Gowwoomsuu kana furuuf gorsa ta’e, ykn ‘achumaan deemuu’ yeroo yaada fuulduraa gidduu addaan fageenye ta’e mirkaneessuuf ta’u ni gaafatama. JazakAllah Khair.