Dubbisa Niyyaa Umraa Guutuu Arabaa, Laatiin, Hiikaa, fi Adeemsa Isaa Akka Sunnaatti
Raawwachuun ibaadaa umraa gara Biyya Qulqulluu ta’uu fedhii Muslimaa hundaati. Ibaadaan kun yeroo baay’ee hajii xiqqaa jedhama sababiin isaas tartiibni isaa hajjii fakkaata, akka ihraam, tawaaf, fi sa’i, garuu Arafaah irratti wukuf hin qabu, Muzdalifaa keessas buluu hin barbaachisu. Ibaadaa fudhatamaa fi ifa ta’eef, dubbisa niyyaa umraa sirriitti hubachuu fi qabachuun barbaachisaadha.
Niyyaan seera Islaamaa keessatti bu’uura bu’uuraati. Ergamaan Rabbii SAW akkana jedhe, "Dhugumatti, dalagaan hundi niyyaa irratti hundaa’a" (HR. Bukhaarii & Muslim). Hayyichi fiqihii Wahbah Az-Zuhaili niyyaan onnee keessatti argamuu qaba, afaan irratti qofaa miti, jedhee cimsee dubbate. Dubbisni niyyaa hedduun ni argama: guutuu "Nawaitul 'umrata wa ahramtu bihaa lillaahi ta'aala, labbaika Allahumma 'umratan," gabaabaa "Labbaika Allahumma 'umratan," akkasumas niyyaa hajjii fi umraa walitti (Qiraan) qaba.
Miqaat zamaniin umraa waggaa guutuu laafaa dha, garuu Guyyaa Arafaah, Idul Adhaa, fi Guyyaa Tashriiqi irratti makruuh. Miqaat makaaniin Madinaa irraa Zulhulaifah (Bir Ali) ti, Indoneesiyaa irraa garuu xiyyaarri Qarnul Manaazil ykn Yalamlam irra yommuu darbu niyyannii dubbatamuu danda’a. Adeemsi niyyaa: xuraa‘aa hadas irraa qulqulluu, qiblaa garaa galchuu, dhaabachuu, harka ol fuudhuu, kabajaan dubbifachuu, fi hiika isaa hubachuu of keessaa qaba. Ihrri booda sunnaa talbiyaa fi kadhannaa eegumsaa dubbisuudha.
https://mozaik.inilah.com/haji