Balaa hospitaala el-Fasher irratti gabaasame bifa dallaa dalagaa - Rabbiin kan dhugumaan dhugaa ta'an eegu.
As-salamu alaykum. Ani kun qeeqa ta'uu isaatiif qooddachaa jira, akkasumas namoota miidhamanaf kadhannaa gochuu dandeenyu abdiidha. Akka abbootii fayyaa jedhutti, gareelee waraana tokko hospitaala el-Fasher, Daarfuur keessatti dhukkuba hedduun muudatanii jiru. Doctora fi nanniisota fuudhanii, erga san booda namoota hojii irra jiraniifi gaheewwan fixuuf deebi’aniiru. Manni iccituun kun garee waraana humnaa ol ta’een godhameeti, kan recently magaalichatti cennamuun kaasee dhufa.
Sakatta’an waraana humnaa fi walqunnamti haala jabeessa ta’een hawaasa dheedhanii fi bashaasha saal-qunnamtii raawwataniiru. Odeeffannoo gargar ba'uudhaan dhufuu dhabuu, baay'ina lubbuu dhabuus har’a ifaa hinjiru. El-Fasher jijjiirama hamaa dhofe, mormii humnaa fi waraanaa Suudaan giddugala kooti keessa jiru, waggaa lamaaf itti fufee. Lakkoofsota UN irratti, du'aa waraanaa 40,000 oliif jirti, garuu hawaasota gargaarsa baay’een Ammumaa isaa ol ta’uu yaadu. Namoota miliyoona 14 ol gargar baafaman, waanti dhukkuba fi beelaan magaalota gurguddaa Suudaan keessatti mul’atan, kana keessaa sirna maarshaa Daarfuur dabalatee.
Waraanni yeroo ammaa el-Fasher keessatti namootni dhoorgamuudhaan jiila galaana keessa jirtu kophaatti urga’aniiru, kan Khartoomiin fagaatee garuu. Gareen gargaarsaa hedduun baafachuun dirqama ta’eera. Namoota baay’ee haaromsuuf tawila fi jiilcha barbaaduu dandeessuu bayyanfe jira, garuu hedduun maaliif hinjiru. Gareen gargaarsaa tokko el-Fasher irraa waggaa tokko guutuu 62,000 ta’an dhoorgamuu dubbatte, garuu baayina xiqqaa qixa kiiloo guddichaa geessuun sobaan rakkina hamaa ta'ee jira.
Dameen geddarame Fatima jedhamtu, waggaa 70 taate, erga magaalichatti dheebuu jettee fudhanne, ilmaan ishee waliin baate. Uumamni dhedhamaa jettee, fageenya daqiqatni seeraan geeddaruu hiddaan kaan fa'a sababa gubbaa garagalchuun seerachaa turte, akka dagaa fi osoma jettu. Dubartiin haala gaariin seenaa fidaa, dhakaa fi nagaa walqabataniin baatee, horsiisee, ani yakka dhaga’aniin amansiistaa. Akka adamoo baqachaa fi yaaddoo ofii mamsisaa taasisu.
Dhaabanni gargaarsaa akka tawila kamatti baga fayyaan rabootaa’aniiru. Namootni baay’een ilmaan abbaan hinbeektu dhufaa jiru. Abbootiin fayyaan suna silaa bidirratti bahe hafssa’ama qoratama, garuu yaaddoon darbee darbee raawwatamanii xisoorraa simatanii argama. Sababa saammicha tokko lammiileen hawaasa hataniiru. Yeroo hunda humnnaa fi hojiin kekeenum an alee jetteen. Waraanni harka hidhata dhabe jira.
HOH dhaabbanni gargaarsaa fayyaa el-Fasher keessatti dheekkameessuu fi deeman cufan. Fa’aan magaalichaa jeedan ilmi tajaajiila fi alaa qaamni kan biroo mawareedhan rakkina hima. Kun haala suura hamaa fnatti geessisuuf, dhiraas bal'isee, cidha liqaa deetee bacha’uun toora dhaga’uudhaan. Gareen kana fi moosphee araada ciminniifi hamaadhaan ummata gurguddaan jifaaru akka olkeettee yokaan.
Ulfaatti as gale, dhimu gargar baasuu, fi maaliif karaa kan durboo gorsa caaluu dandeenyu kadhanna, dhugaatif fi haqa kadhatan, akkasumas alaa seetticha. Uumaa Jireenya gootota marti birruu isaas haalaan mirkaneeyfamuudhaan ilaallatu, dagannaa fi haala gaariin taირებულchuu dandeessu.
https://www.arabnews.com/node/