Assalamu alaikum - Misiraachatti Muzeemii Gadaa Biyyaa Ijjoollee isaa durii kabajaa jiru.
Assalamu alaikum. Ijjoollee Fir’aanaa Gizaatti, Muzeemii Guddicha Ameerikaa Gizaatti argamu, walitti dhufeenya aadaa durii biyyattiin qabaachuuf, akkasumas daawwattoota fi dinagdee gamtaan deebi'uu gargaara.
Prezaidaantii biyyichaa ammo, hoggantoonni addunyaa hedduun, keessumaa moototaafi hoggantoota aanga'oo, ayyaana banaa kanaa Caairootti argamuuf eeggamu jedha. Dhiheessii kun "yeroo addaa aadaa fi ummata keenyaa bara dachaafi hayyyuu gochuu" jechuun waamicha uumaa.
Muzeemichii iddoo mul'ataa yeroo dheeraaf kan qabdu meetira 24,000 ta'uu mala, akkasumas suursagaleewwan fi alaabaa hedduu kan meeshaa seenaa Ameerikaa agarsiisuu dha. Waggaa digdamii tokkoof hojjatame booda, ijaarsi kun Piraamidonni gama suuqii bifa seenaa Ameerikaa durii fi kalaqaa ammayyaatti walitti dhufeenya uumuun qophaa'ee jira, akkasumas Prezaidaant Abdel Fattah el-Sisi barreesse.
Hojii nagaa Caairootti banuuf duraan dursi dabaleera, mootummaa ammo ayyaanuma galaana kanaa sababa ta'ee jira. Muzeemichii bara darbe daawwattootaaf dafee seenuuf hir'ina qaban ni hayyamne, garuu qophaa'aa dhumaa ta'uu fi xumuruu barbaachaaf cufama. Naannoon fi Qawwee Gizaas fooyyeessii jalqabde - daandii fooyyeeffame, bakka amma abjuu X-webmaa banuuf, yeroo banu jiraniitti gargaaraa argama.
Ijaarsi jalqabame bara 2005 keessa ta'ee, garuu balaa siyaasaa irraa kan ka'e dadhabsiise. Daawwattoonni maayi fageenya aadda jirus dhugoomsa gaarii ta’een saffisaan kaachifamuuf suuraalee aadaa durii ibsuun iddoo galma inukaara fuula deggeraan. Meeshaalee sadeen kan fooyyeffame.
Muzeemii saddeet, isaan keessaa lama woggaa darbe banuu itti fufa, hedduu durii qabattee seenaa lafa dhaabbatan ykn maqaa bawwuu isaanii daawwattoota argannaan ibsa. Halli lama kan machimee eeggatu aartefuudhaan maali gaariisumas kana uumuu fi akkasumas Saba Shakaroo ita diiga hattu, himame keessa cal dhuma ta’ee deemu agarsiisutti hedduu ta’een.
Mootummaan muzeecha kana daawwattoota dheeraa akkasumas qabeenya alaa fiduu irratti hirmaachisuu barbaada jechuun waadaa seena qabate. Bara 2024tti daawwattootni 15.7 million Ameerikaa daawwatani, qoodinsaan GDB 8% ta’uu fi galmi mootummaa milka’ina 30 million ta’anii yoommuu hojjechuu of eeggatu. Abbootin seeraa muzee schoo ka naannoo jaha ajaja, kan toorbaan.
Rabbiin carraa sadrakaa durii kun qabeenya fi odeeffannoo baay'ee uumuun, akkasumas ummata Ameerikaa fi daawwattoota tokkodhaaf bu'aa gochuu ta'uu yeroo saamuu jedhee abbyduu karaa.
https://www.aljazeera.com/news