Assalamu Alaikum - Michuuwwan Al Fasher keessa jiraatan waan hamaa waliin dhama’an, UN ni akeekkachiisa.
Assalamu Alaikum. Ofiisii Mirga Namummaa Biyyaalee Gamtoomanii (UN) jedhu Al Fasher magaalaa gadda guutuu taateetti yommuu qarqaarsa humnoota RSF hamoo'a adeemsifamu, namoonni geddaramanii fi balaa beekkamaa irraa rakkachaa jiran.
Li Fung, wajiira mirga namummaa UN Sudaan keessatti, viidiyoo keessatti akka jedhanitti, guyyoota kudhan darban keessatti hamoo'aa dabalataan muudateera, Al Fasher immoo magaalaa gadda taateetti. Namoonni ji'a 18 baay'ee marfamee fi lola keessa kaafame, rakkina garmalee ibsuun rakkisaa ta'eef mudataa jiru.
Keenyaan kuma bakkayyuu fixameera, dubartoota, ijoollee fi namoota miidhaman hospitaala fi mana barumsaa keessatti sitti dhufan of keessa kaasuudhan. Maatiin guutuun balaa irraa baraarama yaaluuf carraaqqii godhanii, kan biroon ammoo qofa hin mul'anne. Kumaasaan beekkamtii fudhatamanii jiru, dabalataan hojjettoota yaala fi waraabbilee hojii laataniiru.
Wajiirri UN kanas sodaa seera saalaa jirtu ta'e akka hintaane, fi Al Fasher irraa deemuu daandii nagaa hinjirre jedhanii hordofan. Kanneen itt ga'ee hin qabne - ganna gurguddaa, namoota miidhaan hin qabne, kanneen dhukkuba bararee fi kan miidhaman - rakkoo eegdummaa cimaa wajiin walqabata.
Kun hamaadha, ishiin jedhan, garuu lubbuu fi kabajaan namummaa irratti haleellaa qormaata ta'aa, dabaltummaan kan ka'u sababa ethnic dabalatee dhufu. Ofiisii Mirga Namummaa UN geggeeffamuu ammas seeraa fi abaarsa hojii qoratuu itti fufaa jirti, walqunnamtii dhaas tarreeff qabiyyees akkasumas bakki bu’uuraa wal-horachuun hintaane. Isaan akkas jedhan, namoota waliin jajjabaa dhiyoo deeman wal’aanuu fi heyyamawwan ibsuuf ni jajjabeeffanna.
UN fi garee gargaarsaa nagaa fi eeggannaan namoota qorataniif, gargaarsa maatii fi gargaarsa of eeguu dadhaboo akka qophera jiruuf ni yaali. Al Fasher dhibaa jira, wajiirri jedhe, hojii dhaabbataa barbaachisa: hamoo'aa dhaamsuu, namoota nagaa eeguu, miidhamtoota gargaarsaa fi madalawwan ittifaysuu carraaqqii fi gatii laachuun haala qormaata kana uumu hinbarbaachisne.
RSF Al Fasher to'achuu dandeessee fi maqaa bitaafi jala deemuu firii baay'ee fidan, gosa mootummaan hedduu fi alaa mul'isuun, halee cichaa taassisa gaarii fi dhiibbaa naannoleessaa uumuun sodaa kaawwataman. Waxabajjii 15, 2023 irraayi, lola humna Sudaanii fi RSF gidduutti kileen heddaadha ji'uudhaan kutaan militaarii fi hedduu harkifachuu toora darbeetireen, haalli kun qindaa baay’eerra deema.
Egaa Rabbiin dhugaa abbaa namticha eeguu fi rakkina keessa jirtuuf gargaarsa godhuu. Namoota Sudaan keessatti barreessaa kottu seenaa yaadadhu.
https://www.trtworld.com/artic