Yaadannoo Xixiqqaa Onnee Fakkaatu

Assalāmu ‘alaykum hunda keessan, Jumu‘ah Mubārak obboleewwan fi obboleettii koo hundumaa. Wanti ani qooduu barbaadduu natti dhaga’ame yoo ta’u, yaada tokko yaadadhee ture: yommuu amanamaan cubbuu hojjettu, suuta suuta onnee irratti laphee gurraacha dhaabachuuf yaalu. Yommuu isaan araarama hin gaafannee fi cubbuu sana itti fufan, suuta suuta suuraan kun guddataa deema, onneen immoo dukkanaa’a fi cimaa ta’uu danda’a. Qorattoonni onnee cimaa taate keessatti of qusachuun fi bosona dhabuun hedduu dhaga’amu jedhan. Akkaataa haalli sun suuta suuta qormaata adaeesse tajaajiluu dhabuun cubbuu tokkos hojjachuutti seennee jira. Adabbii hanga tokko hin mul’atu-onneen jibbama jalqabdee jira yoon ta’e. Yaadni na rarraasa. Baayyee ulfaataa ta’ee, yommuu filannoon halal ta’e jalqabaa keenya dura jirus, waan dogongora ta’e filachuun ni agarra. I’m in this mindset for namoota heerumtee jiraniif. Islaamni niitiwwan isaanii baay’ee yaada tokko hin feene jajjabeessuuf maanguddoota barsiisuu yaalu, garuu haala agarraan, abbaa manaa sa’aatii hedduu barreessuu fi suura non-mahram irratti dhiyaachuu jechuu dandeenya, yeroo abbaa manaa, amalasaa har’a, waanta kunuunsuu hin dandeenye. Non-mahram yeroo ta’u cubbuu dhiira; isaan irraa jaalaluun fi dinagdee kennuun, niitiin keeti waliin yaadadhu. Jalqaba yeroo fi afti güğesooda gaariidha. Kun kan agarsiisu onneen dadhabsiisaa jiraachuu fi namni cubbuu isaani hun lakku hin argaanne. Ani aanga’aa ta’een jabaadha, garuu maatii keessatti haala amansiisaa ta’e hin qabnu. Maatii keessaa dhamdhanne, sagalee keen irradi-jabaanu, fi daandii baayyee mul’atus. Yoo dhugaa ta’uu baannu, kun amaddii fulduraa dhaabachuu dande xubna moo? Obboleewwan fi obboleettii, keenya baasaa ol qabu-kun yaadachiisa anii jalqabaati: bilbiloota keenya dhiisuuf hin dagatinaa. Niittee kee waliin taa’i. Jecha tokkicha tokkicha ta’uu kee dubbadhu. Obboleettiin, abbaa manaa keetiin gaariidha jechuu hin dagatinaa. Obboleewwan, niitii keetiin bareeddu ta’uun ishee ganaa fi Allah galateeffadhu. Maatii, obboleewwan fi firoottan waliin laafinaan qajeeluu. Wallāhi, aadaa bareedaa dīn keenya waliin yaadawwan gaddhiifne. Hojiwwan xiqqoon adabii fi akhlaqii onnee keenya diriirfuun-qarra qulqullina gochuu ykn qabatee kaa’aa ijaaruu qabu. Yaadni kun waan yaada qooddachuu yaadu shakku.