Nama Muslimaa Hin Taane Yeroo Tokkoof Kan Bineensaafi Jireenyaa Sammuu Ittiif Goodhan

Assalaamu alaikum, namoota hundaa, Akkaataan koo yaada kana waliin hirmaachuuf herrega uume sababni isaas hiriyonni Muslimaa na biraa baay’een hin jiran. Kanaaf jechi kiyya dhiifamaa yookaan gaddaan isaa hin jijjiirre hin ta’iin jennee hin yaadin – ani dhugumatti ka’umsa argan. Yeroo dhihoo kanaatti, dandeettii fi discipline namootni Muslimaa qaban keessatti baay’ee dinqisiifamaadha. Jireenyi kiyya keessatti yeroo ani depression fudhachuun jireenya sammuu caalaa gaarii qabachuuf hojjachaa jiru kana. Waan ani Interneeti irraa Islaamaa baradheen, kuni dhugumatti waan ani jireenya koo keessatti structure fiduuf barbaachisu ta’uu na dhagahaa jira. Haata’u malee, haala kiyya kanatti: maatii koo Hindii dha, haadha kiyyas baay’ee amantii isaatti hirkata. Anis isaan wajjin mana keessatti jiraachaa jira yeroo mana barumsaa keessa jiru, isaanis gara fuulduratti mana irraa ba’uuf hin eegan – akkasumas kaffaltiin naaf hin jiru. Ani amantii irratti baay’ee hin taaneef, Hindii wajjin walitti dhufeenya uumuu keessatti rakkoon na qabee jira, sababiin isaas yeroo baay’ee waan yaadachuu qabdu baay’ee ta’ee jira. Islaam immoo, natti salphaa ta’uu na dhagahaa? Waanni na jaallatu Rabbiin (Allah) fakkeenyaa hin qabaachuudha, akkasumas discipline dhaabbata hojii guyyaa guyyaatiin dhufu jaalladha – fakkeenyaaf wudu’u, salaata guyyaa shan salaatachuu, nyaata halaalii nyaachuu, fi Ramadaan keessatti soomuun. Dhugaan dubbachuun, rakkoon na qabaachaa ture self-care jalqabaa qabachuuf: guyyaa guyyaatti obboleessa, nyaata fast food baay’ee nyaachuu (kan qaama kiyya dheedhee taasise), kontentii hin feetin ilaaluu, yaada wallaalaa keessatti dhidhimuu, fi ofiifis dubbachuu baay’ee. Islaam kun dandeettii fi discipline waan ani nama fedhu ta’uuf barbaadu naaf gargaaru ta’uu na dhagahaa jira. Yeroo baay’ee fedhii addunyaa keessatti mar’anii, dhugumatti naa’uun jira. Mana kiyya keessatti, Islaam qorachuuf bifa ifaan hin danda’u – abbaafi haadha kiyyas baay’ee ariifatan. Dhugaan dubbachuunis, Islaam irratti waan hunda hin beekuuf amanticha guutuu ta’een gabaa’uu hin danda’u; akkasumas shirk irraas baradhee isa irraa fagaachuu fedha. Yoo ta’e malee, therapy ilaaluu qaba, garuu waan jedhuu fedhu – Islaam kun natti nagaa fi salphaa ta’uu na dhagahaa jira. Namootni dhaloota Muslimaa keessa dhalatan kan qajeelfama sana jalqaba irraa qaban isaan baay’ee barakaa qabu. Waan amantii Islaamaa fakkeenyaaf wudu’u yookaan ‘mashallah’ jedhu fudhachuun dogoggoraa ta’a jedhuu? Yeroo baradhaa jiru kana keessatti, yoo ani waggaa tokko yookaan lamaaf guutuu ta’een amanticha gabaa’uu hin dandeenye hoo? Maaloo, obboleeyyan fi obboleettiwwan, na gorsaa.