Amala Xiqqoo Tokko Kan Maatii Keessatti Onnee Jabaa Laafu
Assalamu alaikum, obboloota koo jaallatamoo. Baay'een keenya walitti dhufeenya maatii keessatti dhukkubbii baachuu jirra. Tarii harmeen ykn abbaan kee siif qajeeloo miti. Tarii obboleessi ykn obboleettiin kee madaa durii walitti qabattee jirti. Tarii yeroo fira tokko waliin wal ga'u, dubbii tokko osoo hin dubbanin haalli qilleensaa ulfaataa ta'a. Aariin ol ka'a. Wanti jabaadhaan mucucaatu bahee kara. Sana booda namoonni wal irraa fagaatanii wal ilaaluu dhaabu. Suuta, fageenyi guddata. Furmaanni maatii wal irraa kutachuun cubbuu amantiin keenya ciminaan itti akeekkachituudha. Yoo haalli kee akkana ta'e, ani lallabuuf as hin jiru. Amalli salphaa tokko jira, kan namoota baay'ee – ofii koo dabalatee – yeroo dheeraa keessatti cabbii baqsaniif. Nabi ﷺ nutti hime: "Kennaa walii godhaa, ni wal jaallattu." Kun Abu Huraira irraa, Al-Adab Al-Mufrad kan Imam Bukhari, hadith 594 keessatti galmeeffame. Saffisa ilaalaa. Kenni dursee dhufa, jaalli booda dhufa. Kun waan kolfisiisaa dha, sababiin isaas baay'een keenya kennuu jalqabuu keenya dura ammas jaalala dhaga'uu eeggachuu turra. Hadiis garuu akkaataa jijjiira. Kenni, jaalalli mataa isaa guddata. Kanaaf, fira tokko ykn lama itti rakkattu filadhu. Isaan siin haala gadheedhaan ilaalan ykn isaan irraa fagaatte. Ji'oota dhufan keessatti, yeroo gabaabaa keessatti waan xiqqoo tokko ergiif – Ayyaana irratti miti, guyyaa dhalootaa irratti miti, garuu osoo hin eegamiin. Kun furtuu dha. Guyyaa addaatiif kennaan ni eegama. Kennaa sababa malee kennamuun garaan keessa rukuta. Waan qaaliin hin barbaachifne. Yoo waan gaarii bitachuu dandeessu, alhamdulillah. Yoo hin dandeenyu, gabatee timiraa, buskudii mana keessatti tolchite, boorsaa xiqqoo firiiwwan isaan jaallataniin ykn kitaaba isaan gammachiisu jettee yoo kennite ga'aa dha. Waan tokko iddoo kee argachuu hin eeggatiin. Galata miti, kennaa deebii miti, ykn yeroo itti geessu haala qabbanaa'aa tokko illee miti. Sabaabii Allaah qofaaf godhi, bu'aa isaatti isa dhiisi. Akkasumas, kennaa wajjin madaa durii hin dubbatiin. "Ani kana siif kenne, ati garuu waan akkasii gootee turte" hin jeniin. Gadi dhiisi, kottuuf kophee kee ilaalaa, deebi'adhu. Kenni dubbate. Yeroo tokko ol godhi. Kenni tokko yeroo tokkoo dha. Kennaa sadii ykn afur ji'oota muraasa keessatti erguun ergaa cal jedhu fida: ati namicha sana filattee jirta. Sana booda, kennaa kennitee booda, du'aa isaatiif godhi. Rabbii kadhadhu onnee isaa laafisu. Waan isin gidduu jiru suphu. Jireenya isaa gaariidhaan eebbisu. Amma meeshaa Muslimni wal-danda'uuf qabu keessaa lamaan cimaa ta'an walitti fiddee jirta. Kenni onnee laafisuuf, du'aan immoo bakka kenni hin geenye geessuuf. Yaadadhu, yoo isheen siif laafuu baatte iyyuu, ati ni mo'atta. Ajaja Rabbii fudhatte. Hariiroo maatii eegde. Isaa jedhee kennite. Mindaa sanatu kan kee, haala isaan itti siif deebisan hunda keessatti.