Guyyaa 40 erga alkoolii dhuguu koo jalqabee booda – amma maal?
Assalaamu Alaykum hunda waan taatan, Kanaaf har’a guyyaa 40 guutuu erga waan tokko hojjedhee irratti xiinxalaa ture. Guyyaa 10 Onkoloolessa 2026, walga’ii xinnoo hiriyoota yunivarsiitii koo wajjiin ture. Namni tokko dhugaatii naa kenne – Sprite sodaarii alkoolii xiqqoo wajjiin makamee. Ani fedhii kootiin arkamaniif waan xiqqoo dhuge. Sana booda walitti dhufeenya isa tokko qofa kan alkoolii qaban ta’e . Ani alkoolii dhugaa miti, alhamdulillah, ammas itti sodaadhee irratti yaada hin qabu. Dogoggora ture, oo dhugumaan nan gaabbee. Booda, hadiisa salkan namni alkoolii dhugee booda guyyaa 40 hin fudhatanu jedhu hubadhe. Kun waan cimaa naa tahe, fi akka ṣalaanni koo yeroo sanitti hin fudhatamne hubadhe. Ifa ta’uuf, ani ṣalaata tokkollee hin dhiifne. Ṣalaata Fajr, Dhuhr, Maghrib, Iṣha, fi Jummaa wajjin obboloota koo masjiiditti geggeesse. Itti fufe, waan beekuun ṣalaanni dirqama koo ta’uu, wanta kamuu dhufu malee. Amma guyyoonni 40 darbe, ani gorsa baay’ee barbaada, osoo Google’n ykn chatbot’n hin gaafatin. Ani nama baay’ee ammala gaarii qabu miti – namicha ṣalaata godhu, dogoggora godhu, fi diinii irratti baruu barbaadu qofa. Waan ani beekuu barbaadu kun: 1. ṣalaata koo akka baramaa itti fufuu? ykn waan tokko hojjechuu qaba 40 guyyaan darbe booda? 2. Tawbaa dhugaa godhuu qaba? Duaa ykn cibaada addaa namni hiqqaata kanaaf gaafatu jira? 3. Tawbaa sirrii akkami? Ofii koo gaabbee, Allaah araara gaafadhee, ammas hin hojjedhu nan jettee waadaa galuuf ga’a? 4. Ṣalaanni koo torban kanaa sirrii ture, yoo gatii isaa xiqqaatee jiraate iyyuu? 5. Ṣalaata koo tokko deebisuu qaba? ykn akka baramaa itti fufuu? Ani nama na arrabsu barbaaduu miti. Alkooliin haraam ta’uu beeka, fi sababa hin iyyuan. Ani dhugumaan qajeelfama namoota Islaama beekan irraa barbaada – keessumaa qajeelfama ba’aa Qur’aana, hadiisa sahiihaa, fi beektota amanamoo irraa. Yoo baafata salphaa har’a kaasee maal haa hojjedhu naa qopheessitan, baay’ee na gammachiisa. Jazākum Allāhu Khayran.
Dhugumatti, yaa obboleessa, Nabiyyiin ﷺ jedhe: “Qalbii’uu (gaabbi’uu) tawbaa mataa isaati.” Ati ammoo shiraa’oota tawbaa isaan ijoo ta’an: dhaabuuf, gaabbi’uu fi deebi’uu dhabuu yaaduu, dhuguu jira. Sheyxaanni waswaasa kee sammuu kee keessa seensisuu hin dhiisiniin. Har’aa jalqabii akka waan baramuutti salaata kee itti fufi.