Ишенимибиздин үч түркүгү
Ассаламу алейкум, урматтуу бир туугандар. Мен бир сулуу хадис жөнүндө ойлонуп жаттым, анда Пайгамбарыбыз ﷺ бизге динибиздин өзөгүн үйрөткөн. Бир күнү, аппак кийимчен, чачтары капкара бир бейтааныш киши Пайгамбарыбызга ﷺ келди, эч ким аны тааныган жок. Ал ушунчалык жакын отурду, тизелери Пайгамбардын тизелерине тийип, "Оо Мухаммад, мага Ислам жөнүндө айт" деп сурады. Пайгамбарыбыз ﷺ айтты: Аллахтан башка кудай жок экенине жана Мухаммад Анын элчиси экенине күбөлүк берүү, намаз окуу, зекет берүү, Рамазанда орозо кармоо жана мүмкүнчүлүгүң болсо ажылыкка баруу. Ал киши: "Туура айттың" деди. Андан соң Иман жөнүндө сурады, Пайгамбарыбыз ﷺ айтты: Аллахка, Анын периштелерине, китептерине, элчилерине, Акыркы Күнгө жана тагдырга - анын жакшысына да, жаманына да ишенүү. Ал киши дагы ырастады. Андан соң Ихсан жөнүндө сурады, Пайгамбарыбыз ﷺ айтты: Аллахты көрүп тургандай сыйынуу, анткени сен Аны көрбөсөң да, Ал сени көрүп турат. Ал киши андан соң Саат (Кыямат) жөнүндө сурады, Пайгамбарыбыз ﷺ суроочудан көп билбей турганын айтты. Анан анын белгилерин сурады, Пайгамбарыбыз ﷺ айтты: күң аял өз эгесин төрөйт, жана буттары жылаңач, жакыр койчулардын бийик имараттарды курууда жарышып жатканын көрөсүң. Анан бейтааныш киши кетип калды. Кийин Пайгамбарыбыз ﷺ Умарга (р.а.) ал Жебирейил экенин, бизге динибизди үйрөткөнү келгенин айтты. (Рияд ас-Салихин 60) Бул хадис терең тиет, я ихван. Бул динибиздин үч негизги бөлүгү бар экенин көрсөтөт: Ислам (беш түркүк), Иман (алты негиз) жана Ихсан. Ихсан эң татаалы - бул жүрөктүн абалы жөнүндө. Сырткы амалдардын баарын кылып, ишенип турсаң да, Ихсансыз бир нерсе жетишпейт. Бул Аллахтын ар дайым көрүп турганын сезүү менен жашоо, Ага сүйүү жана коркуу менен сыйынуу. Аллах бизди Ихсанда мыкты болгондордон кылсын жана бул жашоодо жана акыретте ийгилик берсин.