Құранның “Олар Алланың ризық еткеніменен жұмсайды” деген аятындағы таңғажайып тіл шеберлігі туралы қысқа ой.
Ас-саламу ʿалайкум - Саид Нұрсидың (р.а.) "Рисаәлә-і Нұр" атты шығармасының 25-ші сөзіне қысқа көзқарас: وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ Мағынасы: Алла тағала берген ризықтарын жұмсайды. Бұл қысқа фраза шын мәнінде қайырымдылық жасауды қабылдауға мүмкіндік беретін бес шартқа нұсқайды. 1) Біріншіден: Өзіңе қайырымдылық қажет болмау үшін ғана бер. "Шыққан" (не нәрседен) деген сөз осы идеяны көрсетеді: не қалды, соның бәрінен бер, еліктемеу үшін, беруші өзін мұқтаж етпейтіндей. 2) Екіншіден: Өз ризықтарыңнан бер, басқалардан алып берме. "Біз оларға ризық бердік" деген сөз: өзіңе тиесілі ризықтан бер дегенді білдіреді. 3) Үшіншіден: Алушыға өзіне қарызды сездірме. "Біз оларға" дегендегі "Біз" Алладан ризықтың келгенін еске салады, сондықтан егер сен басқаларға Оның берекесінен берсең, оларға міндеттер жүктемеуің керек. 4) Төртіншіден: Оны өзінің күнкөрісіне жауапты түрде пайдаланатын адамға бер. "Жұмсайды" деген сөз қайырымдылық тек дұрыс пайдаланатындарға берілуі керек деген ойды білдіреді; оны ысырап жұмсайтын адамға беруге кеңес берілмейді. 5) Бесіншіден: Алла атынан бер. Ризықтың Алладан екендігін айту дұрыс ниетті көрсетеді: байлық Оған тиесілі, ал қайырымдылық тек Оның ризалығы үшін берілуі керек. Бұл бес пунктті кеңейтуге болады. Қайырымдылықтың формасы әртүрлі болуы мүмкін: негізгі қажеттіліктерге жұмсау, біреудің білім алуына көмек көрсету, пайдалы сөздер айту, іс-әрекеттермен көмектесу немесе адал кеңес беру. "Не нәрседен" дегендегі жалпы сөз осы түрлі қайырымдылық түрлерін қамтиды. Сонымен қатар, фразаның жалпы және абсолютті формулировкасы мәннің кең горизонтын ашады. Сөйлемдегі сөздердің тәртібі көптеген қабаттарды қамтиды; сол сияқты, сөздер арасындағы тәртіп пен қатынас кең семантикалық алаңды көрсетеді. Алла тағала бізге дұрыс шарттармен және адал ниетпен беруді нәсіп етсін. Оқығаныңыз үшін JazakAllahu khayran.